Triển vọng của Quỹ tiền tệ phiên bản châu Á

Cuối tháng 3/2023, tại Diễn đàn Bác Ngao tại tỉnh Hải Nam, Trung Quốc, Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim  đã chính thức đề xuất ý tưởng thành lập Quỹ tiền tệ châu Á (AMF), trong đó nhấn mạnh sự cần thiết phải giảm sự phụ thuộc vào USD hay Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Vài ngày sau, tại cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức của ông tới Bắc Kinh, Thủ tướng Anwar cho biết lãnh đạo Trung Quốc đã rất hoan nghênh sáng kiến này, đồng thời bày tỏ sự quan tâm đến các cuộc thảo luận, xúc tiến việc thành lập.

 Đã đến lúc đưa AMF quay trở lại?

Ý tưởng về một quỹ tiền tệ của châu Á đã được Nhật Bản đề xuất lần đầu tiên từ cách đây hơn hơn 1/4 thế kỷ, ngay sau khi bùng nổ cuộc Khủng hoảng tài chính châu Á vào tháng 7/1997. Mặc dù được các nước ASEAN ủng hộ, nhưng ý tưởng này đã bị châu Âu và Mỹ bác bỏ tại cuộc họp của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) ở Hong Kong vào tháng 9 năm đó.

Triển vọng của Quỹ tiền tệ phiên bản châu Á -0
Trung Quốc sẵn sàng đàm phán với Malaysia về việc thành lập Quỹ Tiền tệ châu Á trong nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào đồng USD.

Lời kêu gọi gần đây của Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim về việc khôi phục AMF đã làm dấy lên ý kiến về sự cần thiết của quỹ này, một câu hỏi được đặt ra ngay từ khi ý tưởng thành lập nó được manh nha.

Các ý kiến phản đối về mặt kỹ thuật dựa trên cơ sở về sự trùng lặp hoặc làm giảm bớt vai trò trung tâm của IMF, và tạo ra rủi ro về mặt đạo đức, vì việc tài trợ cho các khoản tín dụng vượt mức sẽ khuyến khích các khoản nợ quá đà. Nhưng lý do thực sự là địa chính trị. Chừng nào mà các cổ đông lớn của IMF và WB - Mỹ và châu Âu - chưa tham gia vào AMF, và Trung Quốc vẫn còn hoài nghi, thì ý tưởng này sẽ không thành hiện thực.

Bản thân ông Anwar cũng từng đề cập đến khái niệm này trong thời gian ông làm Bộ trưởng Bộ Tài chính Malaysia vào những năm 90, nhưng nó đã không có được chỗ đứng do sức mạnh đáng kể của USD so với các loại tiền tệ khác trên thế giới vào thời điểm đó. AMF đã vấp phải sự phản đối gay gắt của một số quốc gia châu Á cũng như Nhóm G7, với mối lo ngại chính là việc thành lập AMF rất có thể gây bất ổn cho IMF và hình thành một nền kinh tế ngắt kết nối giữa Mỹ và toàn bộ châu Á.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, với việc các quốc gia như Trung Quốc và Nhật Bản đã trở nên mạnh hơn về kinh tế, ý tưởng này dường như đã sẵn sàng để được xem xét kỹ lưỡng, với lý do mà Anwar đưa ra là các quốc gia có thể giao dịch bằng đồng tiền của mình thay vì chỉ phụ thuộc hoàn toàn vào USD.

Bối cảnh thay đổi

Bối cảnh địa chính trị đã thay đổi sâu sắc kể từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á. Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2007-2008 - chính xác hơn là cuộc khủng hoảng tài chính Bắc Đại Tây Dương - đã tiết lộ rằng các quốc gia giàu có ở phương Tây có những sai sót lớn trong việc quản lý cả nền kinh tế lẫn hệ thống tài chính của họ.

Vụ phá sản Ngân hàng Thung lũng Silicon và Credit Suisse vào tháng 3/2023 một lần nữa làm lung lay niềm tin vào hệ thống tài chính do phương Tây dẫn đầu. Nếu các cuộc cải cách sau năm 2008 thất bại và phương Tây không thể ngăn chặn sự suy thoái tài chính của chính mình khi không sử dụng tiền của ngân hàng trung ương để cứu trợ những người chơi mong manh, thì các quốc gia khác nên đặt tiền gửi vào tài khoản và tiết kiệm của họ ở đâu?

Các nhà đầu tư Trung  Đông thua lỗ khi đầu tư vào trái phiếu Credit Suisse AT1 được nhắc nhở rằng vào đầu năm 2021, Mỹ đã đóng băng dự trữ ngoại hối của Ngân hàng Trung ương Afghanistan. Năm 2022, Nga trở thành đối tượng của các biện pháp trừng phạt tài chính lớn. Các biện pháp trừng phạt này được áp đặt đơn phương - và không có con đường đa phương nào để kháng cáo chúng. Ngoài rủi ro tín dụng và lãi suất không được giám sát, tất cả các nhà đầu tư hiện đang phải chịu những rủi ro không thể đo lường được từ sự trừng phạt địa chính trị.

Các chiến dịch vũ khí hóa đồng USD đã khiến các nhà đầu tư và các nhà hoạch định chính sách cảnh giác với nguy cơ tiền gửi, tài sản hoặc các hệ thống thanh toán của họ bị tịch thu hoặc đóng băng trong trường hợp có bất đồng địa chính trị với phương Tây. ASEAN và Nam Á không muốn đứng về phía nào nhưng không thể để nền kinh tế của họ chậm lại chỉ để làm hài lòng bên nào. Nếu như Mỹ đẩy mạnh việc vũ khí hóa đồng USD, thì một AMF hoặc những thứ tương tự sẽ trở thành các bước đối kháng nhằm thúc đẩy phi USD hóa.

Triển vọng của AMF

Trong 1/4 thế kỷ kể từ khi AMF lần đầu tiên được đề xuất, châu Á đã phát triển đáng kể, với sự trỗi dậy của Trung Quốc, Ấn Độ và ASEAN, làm nghiêng cán cân quyền lực từ trật tự đơn cực sang đa cực. Đông và Nam Á là động cơ tăng trưởng của thế giới, trong khi chỉ riêng Trung Quốc đã chiếm 1/3 tăng trưởng kinh tế thế giới vào năm 2022. ASEAN với tư cách là một nhóm sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ tư trên thế giới vào năm 2030 xét về cả dân số và GDP.

Niaz Asadullah, Giáo sư kinh tế của Đại học Monash Malaysia, nhận định: “Có một sự chuyển đổi rõ ràng trọng tâm của nền kinh tế toàn cầu từ Bắc Đại Tây Dương sang Đông Á, với minh chứng thuyết phục là sự phục hồi nhanh chóng sau đại dịch của các thị trường mới nổi châu Á so với các nền kinh tế phương Tây".

Trong chuyến thăm Thái Lan hồi đầu năm, khi đề cập đến phiên bản châu Á của IMF, ông Anwar cũng nhấn mạnh: "Chúng ta không thể để cơ sở hạ tầng quốc tế do người ngoài quyết định. Chúng ta có thể hợp tác với họ, nhưng chúng ta nên có sức mạnh trong nước, trong khu vực và châu Á của mình, không nhất thiết phải cạnh tranh mà phải có vùng đệm".

Ngọc Bích (Tổng hợp)

Các tin khác

Bài toán dài hơi của ngành khảo cổ

Bài toán dài hơi của ngành khảo cổ

Khảo cổ học cung cấp tư liệu và căn cứ khoa học cho việc nhận diện, bảo tồn, phát huy di sản. Trong khi những nhiệm vụ ấy ngày càng cụ thể, ngành vẫn ít người theo học, nhiều địa phương thiếu nhân lực chuyên môn và điều kiện nghiên cứu còn hạn chế.

Đi chùa online để… tích điểm?

Đi chùa online để… tích điểm?

Từ xếp hàng vào chính điện ảo đến làm nhiệm vụ tích điểm “công đức”, trào lưu đi chùa online đang đan xen nhu cầu tìm bình an với trải nghiệm giải trí. Đại diện Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhìn nhận công nghệ có thể hỗ trợ tu học nhưng không thay thế hoàn toàn trải nghiệm tại chùa.

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.