Tranh cãi kéo dài về nạn tảo hôn ở Malaysia

Theo điều tra dân số gần đây nhất, hơn 150.000 người Malaysia trong độ tuổi từ 15 đến 19 đã kết hôn. Nhiều người thậm chí còn trẻ hơn. Sự khác biệt trong luật giữa người Hồi giáo và người bản địa đã cho phép thực tế này tiếp tục diễn ra, nhưng động lực cho sự thay đổi đang tăng lên.

Sự khác biệt và những thách thức

Hôn nhân trẻ em - được xác định bởi Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (Unicef) là bất kỳ cuộc hôn nhân chính thức hoặc liên minh không chính thức nào mà trong đó một hoặc cả hai bên đều dưới 18 tuổi - không phải là trường hợp duy nhất đối với những cô gái thuộc bộ lạc Penan ở huyện Belaga thuộc bang Sarawak. Trên thực tế, các cuộc hôn nhân trẻ em xảy ra trên khắp Malaysia, nhưng phổ biến nhất ở Sarawak. 

Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2010 của Malaysia - dữ liệu mới nhất trên toàn quốc - cho thấy hơn 150.000 thanh thiếu niên từ 15 đến 19 tuổi đã kết hôn, tăng từ 65.029 trong tổng điều tra dân số năm 2000. Cuộc điều tra dân số tiếp theo dự kiến sẽ được triển khai trong năm 2020.

Mary, 14 tuổi, với con trai Michael 4 tháng tuổi.
Mary, 14 tuổi, với con trai Michael 4 tháng tuổi.

Một tổ chức phi chính phủ (NGO) đi đầu trong cuộc chiến chống lại hôn nhân trẻ em ở Malaysia là Hội Phụ nữ vì Phụ nữ Sarawak (SWWS). Những thách thức mà tổ chức phải đối mặt là hoàn cảnh đặc biệt ở Borneo, nơi sinh sống của hơn 40 nhóm dân tộc thiểu số - với tộc Iban chiếm 30,3% dân số Sarawak, tỷ lệ lớn nhất so với người Mã Lai. Tỷ lệ kết hôn trẻ em cao của Sarawak một phần là do các cộng đồng bản địa có thể kết hôn theo luật "adat" lâu đời của họ - tiếng Mã Lai có nghĩa "luật dựa vào phong tục tập quán" chứ không phải "luật dân sự" của chính phủ. Margaret Bedus, nữ chủ tịch SWWS và người thuộc tộc Iban, cho rằng luật "adat" đã lỗi thời và cần được hiện đại hóa.

Một cuộc đấu tranh khác mà SWWS phải đối mặt là làm thế nào để tổ chức các chương trình tiếp cận cộng đồng ở một vùng đất nơi mà mật độ dân số thưa thớt - chỉ 20 người trên một km vuông, tức mức thấp nhất trong cả nước.

Tính phức tạp của hệ thống pháp luật

Hôn nhân trẻ em ở Sarawak xảy ra chủ yếu ở người Hồi giáo và người bản địa, và Borneo có đến 3 hệ thống pháp lý hôn nhân - dân sự, sharia và bản địa. Theo Hiến pháp Liên bang, các tòa án dân sự không có thẩm quyền đối với các vấn đề theo luật sharia nên từ đó đặt ra một khó khăn khác. 

Trong khi luật dân sự của Malaysia quy định độ tuổi tối thiểu là 18 cho hôn nhân. Người Hồi giáo chịu sự chi phối của luật sharia, quy định độ tuổi tối thiểu là 18 đối với nam và 16 đối với nữ. Nhưng các trường hợp ngoại lệ có thể được công nhận với sự chấp thuận của tòa án sharia và không có độ tuổi tối thiểu nào được đặt ra.

Tòa án sharia thường phê chuẩn một cuộc hôn nhân chưa đủ tuổi nếu nó cho thấy đứa trẻ có thể chăm sóc gia đình, đã ghi nhớ các giáo lý Hồi giáo và có sự hỗ trợ của gia đình sau khi kết hôn, theo báo cáo năm 2018 từ Unicef Malaysia. 

Báo cáo tương tự cho thấy trong số 2.143 đơn đăng ký kết hôn trẻ em từ năm 2012 đến 2016 trên 7 tiểu bang ở Malaysia, chỉ có 10 vụ bị từ chối. Majidah Hashim, cựu giám đốc truyền thông của Sisters in Islam (SIS), một nhóm quyền phụ nữ Hồi giáo có trụ sở tại Selangor, hiện đang làm việc cho một tổ chức phi chính phủ khác, cho rằng luật pháp phi tập trung của nhà nước đã dẫn đến những khó khăn trong việc tăng tuổi kết hôn tối thiểu.

Noor Aziah Mohd Awal, ủy viên trẻ em của Suhakam, nói rằng trẻ em thường không nhận thức được hậu quả của các mối quan hệ tình dục và hay tò mò. Do đó, giáo dục là chìa khóa. Các cô gái trẻ cũng cần được hiểu biết về các lựa chọn của họ sau khi mang thai. Majidah nói: "Chỉ vì bạn có thai, không có nghĩa là bạn phải kết hôn ngay lập tức. Thực tế là có nhiều lựa chọn, và những lựa chọn này phải được cung cấp cho cô gái. Bạn không nên đưa ra một giải pháp của người lớn cho một sai lầm mà một đứa trẻ mắc phải".

Cảnh tỉnh giới trẻ

Trở lại vào tháng 11/2018, một nhóm gồm 40 cô gái của Hiệp hội Nữ Hướng dẫn viên Malaysia (GGAM) được trang bị các áp phích vẽ tay diễu hành trước tòa nhà quốc hội ở thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia. Các áp phích của họ mô tả các cô gái trẻ không hạnh phúc thuộc các chủng tộc khác nhau, và được trang trí bằng các cụm từ như hôn nhân trẻ em là xâm hại trẻ em, không có hôn nhân trẻ em khác và một cô dâu dưới 18 tuổi.

Các kế hoạch của SWWS bao gồm tổ chức hội thảo về các vấn đề an toàn cá nhân và phụ nữ cho các thành viên mới và chương trình hàng tháng tập trung vào an toàn cá nhân của trẻ em, các mối quan hệ lành mạnh và bạo lực gia đình. Cả hai sẽ được tổ chức tại các cộng đồng xa xôi. Trong khi SWWS tiếp tục hoạt động ở cấp độ cộng đồng, SIS sẽ duy trì nỗ lực cải cách pháp lý.

Trong khi đó, chính phủ Malaysia đã có một bước tiến lớn trong năm 2020 khi đưa ra kế hoạch 5 năm nhằm vào các nguyên nhân dẫn đến hôn nhân trẻ em. Kế hoạch đề cập đến 6 yếu tố đóng góp và vạch ra những cách để giải quyết từng yếu tố. Chúng bao gồm các chính sách để tăng khả năng tiếp cận giáo dục và đi học tại các trường học, và đảm bảo rằng luật pháp, quy tắc và hướng dẫn về hôn nhân trẻ em phù hợp với chính sách của chính phủ bảo vệ hạnh phúc của trẻ em. Kế hoạch này, tuy nhiên, đã vấp phải các ý kiến trái chiều.

Sheena Gurbakhash, 54 tuổi, chủ tịch Hiệp hội Luật sư của Phụ nữ Malaysia, cũng nghi ngờ: "Nó có vẻ tốt, và sau đó chúng tôi phải chờ 5 năm để thực sự thấy sự kết thúc của hôn nhân trẻ em". 

Robyn Choi, 51 tuổi, cựu tổng thư ký Hiệp hội Nhân quyền Quốc gia (Hakam), cũng cho rằng 5 năm là quá dài. Bà đang kêu gọi thay đổi dứt khoát, chẳng hạn như hợp pháp hóa những đứa trẻ được sinh ra ngoài giá thú và xóa bỏ các biện pháp trừng phạt hình sự đối với các bà mẹ không mong muốn theo luật sharia. Mặc dù có sự đồng thuận chung rằng cần phải thay đổi, cuộc đấu tranh giữa việc tôn trọng các niềm tin khác nhau và bảo vệ quyền trẻ em đã tạo nên một trận chiến kéo dài.

Diên San (Tổng hợp)

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…