Là một tỉnh miền núi, đời sống kinh tế - xã hội của đồng bào một số nơi còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế, đã dẫn tới những nguy cơ tiềm ẩn gây mất an ninh trật tự (ANTT), nhất là tình trạng người nghiện, tội phạm ma túy. Dưới sự chỉ đạo của Bộ Công an, Tỉnh ủy, UBND, HĐND tỉnh, Đảng ủy, Ban Giám đốc Công an tỉnh Lai Châu đang triển khai quyết liệt các chuyên đề, đặc biệt là phát huy vai trò của Công an xã cùng với chính quyền cơ sở, góp phần làm chuyển hóa những địa bàn "nóng".
Nhận diện rõ nguy cơ
Từ trung tâm của huyện, vượt qua không biết cơ man nào là đồi, dốc dựng đứng, quanh co hiểm trở chúng tôi mới đến được xã Hua Bum khi mặt trời cũng vừa khuất sau dãy núi cao. Hua Bum là một trong những xã biên giới của huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu có 15km đường biên với Trung Quốc, bị chia cắt bởi núi cao, vực sâu, sông, suối chằng chịt bao quanh. Đại tá Phạm Hải Đăng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Lai Châu dẫn chúng tôi đến trụ sở của Công an xã. Ngôi nhà nằm khiên tốn trong khu vực hành chính của UBND xã Hua Bum. Tại đây, các CBCS Công an xã Hua Bum nỗ lực bám bản, bám dân, từng bước chuyển hóa mảnh đất ma túy Hua Bum ngày nào trở thành xã đảm bảo an toàn về ANTT.
Những năm trước đó, nhắc tới Hua Bum không thể không nói đến bản Pa Mu, nơi được xem là "rốn" ma túy của xã và huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu. Cả bản có khoảng 500 nhân khẩu, song phần nhiều trong số đó lại là những người nghiện ma túy lâu năm. Những năm trước nữa, đời sống kinh tế của người dân còn gặp rất nhiều khó khăn, tập tục lạc hậu, thói quen trồng và lưu giữ, mua bán thuốc phiện vẫn ăn sâu vào nếp nghĩ của những người dân nơi đây.
Trên bếp lửa, ông Lò A Cấu, trưởng bản Pa Mu không giấu được nỗi buồn khi nhắc tới quãng thời gian người dân trong bản chìm vào ma túy. Vài năm trước đó, cảnh người nghiện lén lút sử dụng ma túy ở ven suối, góc rừng hay trong nhà sàn ẩm thấp, lụp xụp ám ảnh bất cứ ai chứng kiến. Các đối tượng buôn bán ma túy đánh hơi được sự phức tạp và nhu cầu sử dụng của những người dân nơi đây, đã tìm mọi cách để "đánh" hàng qua. Chúng còn trang bị vũ khí là súng quân dụng hoặc súng kíp để áp tải hàng. Khi bị lực lượng Công an và cơ quan chức năng phát hiện, chúng manh động, sử dụng vũ khí để chống trả lại lực lượng vây bắt, chạy ngược về con đường độc đạo phía sau bản để lẩn vào rừng hoặc sang bên đất Trung Quốc hòng trốn thoát.
Ngồi cạnh chúng tôi, anh Ma A Lình, Công an viên xã Hua Bum nhớ lại, thời điểm trước đó, lực lượng Công an vây ráp quyết liệt, bắt giữ nhiều đối tượng vi phạm. Có những đối tượng bỏ trốn vào rừng nhưng cũng có đối tượng bị bắt giữ để đưa ra ngoài trụ sở Công an huyện. Nhiều người là họ hàng với đối tượng trong bản còn ào ra để ngăn cản lực lượng Công an.
Công an xã Hua Bum thường xuyên tham mưu với Đảng ủy, UBND xã chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể tăng cường xuống địa bàn nắm tình hình, tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân để thực hiện đúng chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, người dân thường không đến đông đủ và nhận thức của một bộ phận không nhỏ còn hạn chế, khiến cho hiệu quả chưa cao. Quá trình vận động thu hồi vũ khí, vật liệu nổ tại đây còn gặp nhiều khó khăn do nhận thức của một số bà con vẫn còn chưa thông, dẫn tới chưa tự giác giao nộp vũ khí. Sự phức tạp của bản Pa Mu càng củng cố cho quyết tâm của Đảng ủy, Ban Giám đốc Công an tỉnh Lai Châu nhanh chóng xây dựng một kế hoạch đủ tầm để chuyển hóa, làm "nguội" địa bàn "nóng" về ma túy.
Truy quét quyết liệt tội phạm ma túy
Với mục tiêu trong thời gian sớm nhất, các đơn vị chức năng phải chuyển hóa được địa bàn "nóng" về ma túy tại bản Pa Mu, những trinh sát giỏi được tung vào trận, phối hợp với Bộ đội Biên phòng tạo thành những tấm rào chắn, phòng, chống tội phạm ma túy từ sớm, từ xa. Công an xã được huy động tăng cường phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, đoàn thể của xã, đặc biệt nâng cao hiệu quả công tác tham mưu, vai trò của những người có uy tín, già làng, trưởng bản để hỗ trợ lực lượng Công an chuyển hóa địa bàn. Quá trình thực hiện, Công an tỉnh Lai Châu phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong phòng, chống ma túy.
Trên cơ sở những tài liệu, hồ sơ và nguồn tin trinh sát, Công an tỉnh Lai Châu và Bộ đội Biên phòng tỉnh đã dựng lên nhiều chân dung các "ông trùm, bà trùm" buôn bán ma túy, đồng thời xác lập nhiều chuyên án ma túy lớn tại đây. Một trong những chuyên án được hai lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu triển khai đó chính là Chuyên án do Đại tá Phạm Hải Đăng, Phó Giám đốc Công an tỉnh trực tiếp chỉ huy. Cùng với đó, Ban chuyên án cũng huy động 150 CBCS với đầy đủ trang thiết bị kỹ thuật, phương tiện, bí mật, nhanh chóng và bất ngờ áp sát căn nhà của đối tượng Lò Thị Mỷ ở bản Pa Mu để khống chế, bắt giữ đối tượng. Nhiều tang vật trong chuyên án là ma túy, súng và một số đối tượng đồng phạm của Mỷ sau đó cũng bị Ban chuyên án phát hiện, bắt giữ.
Đại tá Phạm Hải Đăng, Phó Giám đốc Công an tỉnh thông tin, tính đến nay, sau 1 năm thực hiện Kế hoạch số 519, lực lượng Công an tỉnh Lai Châu đã phối hợp chặt chẽ với Bộ đội Biên phòng tỉnh tiến hành kiềm chế, bao vây, phong tỏa trong - ngoài khu vực "nóng" về ma túy. Các đơn vị đã sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, tập trung đấu tranh, trấn áp hiệu quả tội phạm và tệ nạn ma túy trên địa bàn xã Hua Bum. Qua các vụ án cho thấy việc phát huy thế trận đấu tranh phòng chống ma túy đã mang lại hiệu rõ rệt. Kết quả đạt được từ Kế hoạch 519 đã có sức lan tỏa trên địa bàn toàn tỉnh, góp phần nâng cao hình ảnh, củng cố niềm tin của quần chúng nhân dân với lực lượng Công an, Biên phòng và cấp ủy, chính quyền cơ sở.
Trong cái se lạnh của mùa thu, dẫn chúng tôi đi dọc con đường bằng phẳng trong bản Pa Mu, Thiếu tá Hoàng Mạnh Linh, Trưởng Công an xã Hua Bum vui mừng cho biết: Đến với Hua Bum hôm nay, không còn thấy hình ảnh của những người nghiện sử dụng ma túy công khai như những năm trước đó nữa. Tình hình ANTT trên địa bàn xã, bản đã cơ bản ổn định. Cái tiếng về một vùng đất "rốn lũ" ma túy dần được xóa bỏ bởi sự nỗ lực, quyết tâm của Đảng ủy, chính quyền và nhân dân xã Hua Bum.
Còn trưởng bản Pa Mu, ông Lò A Cấu thì vui lắm, bởi mảnh đất mà ông cùng với người dân nơi đây gắn bó bao đời nay đang dần thay da đổi thịt. "Công lao lớn thuộc về các đồng chí Công an và Bộ đội Biên phòng cùng chính quyền xã Hua Bum. Từ khi các đồng chí ấy triển khai mạnh mẽ các kế hoạch tấn công tội phạm, niềm vui đã trở về nhiều hơn với bà con dân bản chúng tôi" - trưởng bản Lò A Cấu phấn khởi cho biết.
Thấm nhuần, phát huy lời căn dặn của Bác Hồ kính yêu, Công an tỉnh Lai Châu cùng với các lực lượng chức năng thực hiện "4 cùng" với dân bản Pa Mu, xã Hua Bum. Trực tiếp là các CBCS Công an xã Hua Bum cùng xắn tay áo giúp bà con dân bản phát quang, tu sửa đường dân sinh. Công an xã, Công an tỉnh Lai Châu cũng huy động nguồn lực xã hội hóa lắp đặt bóng đèn chiếu sáng có sử dụng năng lượng mặt trời để thắp sáng đường đi lối lại; đặc biệt là xây dựng "cổng bản an toàn về ANTT".
Nhiều người trước kia lỡ dính vào ma túy được sự hỗ trợ giúp đỡ của Công an xã, cơ quan chức năng đã cai nghiện, từ bỏ ma túy, trở thành những người công dân có ích, chí thú làm ăn, chăm lo gia đình. Dù còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, song chính quyền và những người dân nơi đây vẫn cố gắng lắp đặt hệ thống camera an ninh, triển khai hiệu quả những chốt canh gác, đảm bảo ANTT. Tinh thần trách nhiệm, hết lòng vì nhân dân phục vụ của Công an xã Hua Bum và các lực lượng chức năng đã được sự đón nhận, ủng hộ lớn của người dân nơi đây, góp phần quan trọng trong công tác giữ gìn ANTT, phòng, chống tội phạm ma túy.
Thiếu tá Hoàng Mạnh Linh thông tin, trong 6 tháng đầu năm 2022, không chỉ làm tốt công tác quản lý cư trú, Công an xã Hua Bum còn thành lập tổ công tác tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện Đề án 06 của Chính phủ về phát triển ứng dụng cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số Quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030. Hiện 6/6 bản đã thành lập tổ công tác để triển khai đề án. Công an xã cũng tăng cường lực lượng xuống địa bàn, vận động, tuyên truyền người dân tự giác giao nộp vũ khí, công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ, kết quả đã vận động thu hồi 9 khẩu súng tự chế. Đơn vị cũng phát hiện, đấu tranh, xử lý 4 vụ vận chuyển trái phép chất ma túy, xử lý vi phạm hành chính 19 trường hợp sử dụng trái phép chất ma túy cũng như tổ chức cai nghiện, quản lý hiệu quả người sau cai.
