Từ đề xuất của Sở Xây dựng, ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh đã thống nhất cho phép ứng dụng phần mềm để số hoá việc quản lý sử dụng tạm lòng đường, vỉa hè tại thành phố. Theo đó, Chi nhánh Tập đoàn Bưu chính viễn thông Việt Nam - Viễn thông TP Hồ Chí Minh là đơn vị tự bỏ kinh phí thực hiện, không yêu cầu ngân sách trả lại.
Giai đoạn đầu sẽ kéo dài trong vòng 18 tháng, giai đoạn tiếp theo sẽ được xem xét, quyết định trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện trong giai đoạn đầu. Đi kèm với việc cho phép trên, lãnh đạo thành phố cũng nói rõ việc cho phép trên không phải là cơ sở ưu tiên cho đơn vị trên khi lựa chọn nhà thầu cung cấp dịch vụ trong giai đoạn tiếp theo. Đồng thời đơn vị triển khai phải phối hợp với Sở Xây dựng và cơ quan liên quan để liên thông phần mềm với hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Xây dựng…
Trước khi sáp nhập, địa bàn TP Hồ Chí Minh có 4.869 tuyến đường có bề rộng từ 5m trở lên, trong đó chỉ có 2.271 tuyến đường có vỉa hè và chỉ có 929 tuyến đường có vỉa hè rộng từ 3m trở lên. Trong số này cũng chỉ có khoảng 27% chiều dài phần vỉa hè các tuyến đường có thể xem xét cho phép sử dụng tạm ngoài mục đích giao thông. Để phục vụ hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, trong các năm 2018 và 2023, HĐND TP Hồ Chí Minh đã 2 lần ra nghị quyết cho phép sử dụng tạm một phần lòng đường, vỉa hè.
Báo cáo về tình hình thực hiện nội dung trên trước thời điểm sáp nhập, ông Võ Khánh Hưng, Phó Giám đốc Sở Giao thông Công chánh (nay là Sở Xây dựng) đã thông tin, sau nghị quyết năm 2018 của HĐND thành phố, từ cuối năm 2020 Công ty TNHH MTV DVCI Thanh niên xung phong đã tổ chức trông giữ xe có thu phí tại 20 tuyến đường ở khu vực trung tâm.
Tuy nhiên, phải đến đầu năm ngoái, việc thu phí mới được tự động hóa tại 3 tuyến đường. Kết quả số phí trông giữ xe ô tô công ty này thu được trong gần 4 năm là hơn 22 tỷ đồng. Đại diện sở này còn thông tin, theo số liệu thống kê về thu phí trong giai đoạn này, số phí thu tăng lên và chi phí cho việc này giảm dần, nhưng đến đầu năm ngoái đơn vị trên vẫn còn lỗ 2,2 tỷ đồng.
Đánh giá về những tồn tại sau nhiều năm triển khai việc cho phép sử dụng tạm một phần lòng, lề đường, ông Võ Khánh Hưng đã cho rằng tình hình trật tự đô thị trên địa bàn vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Tình trạng lòng đường, vỉa hè sử dụng không đúng mục đích xảy ra ở nhiều nơi, người đi bộ vẫn gặp khó khăn, trở ngại khi di chuyển trên vỉa hè. Vệ sinh môi trường, mỹ quan đô thị chưa được cải thiện do việc lấn chiếm lòng, lề đường để kinh doanh buôn bán cũng như vào mục đích sai quy định khác.
Trong khi đó một số địa phương vẫn đang còn rà soát, nghiên cứu, chưa triển khai thực hiện tốt việc quản lý, thu phí sử dụng tạm lòng, lề đường. Việc này có thể tạo một số dư luận đối với công tác quản lý như thiếu minh bạch, gây thất thoát, lãng phí tài sản, tạo sự mất công bằng đối với tổ chức, cá nhân chấp hành tốt quy định.
Về việc triển khai ứng dụng phần mềm quản lý, thu phí sử dụng tạm một phần lòng, lề đường, ông Võ Khánh Hưng thông tin rằng, sở đã phối hợp với công ty VISA Worldwide Pte. Limited để đề xuất tiếp nhận phần mềm quản lý, thu phí đối với lĩnh vực trên vào sử dụng chính thức tại thành phố do doanh nghiệp này tài trợ.
Các sở, ngành liên quan đã đề xuất UBND thành phố, nhưng sau đó việc này đã không được nhắc đến. Trong khi đó, Nghị định 165/2024/NĐ-CP đã ban hành cụ thể quy định, thủ tục hành chính, các mẫu đơn, giấy phép... nên việc sử dụng lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác có thể thực hiện ngay theo nghị định trên và việc ứng dụng phần mềm vào quản lý sẽ khá thuận lợi.
Thông tin về công tác chấn chỉnh, lập lại trật tự lòng đường, vỉa hè trong năm 2026, lãnh đạo Công an TP Hồ Chí Minh đề nghị cơ quan chức năng và phường, xã tiếp tục xác định công tác trên là nhiệm vụ thường xuyên trong năm nay và các năm tiếp theo. Đặc biệt không làm theo phong trào, không dừng lại ở các đợt cao điểm ngắn hạn và cần phân định rõ trách nhiệm quản lý địa bàn của chính quyền cơ sở, phát huy vai trò nòng cốt của Công an phường, xã trong việc nắm tình hình, phát hiện và xử lý vi phạm ngay từ đầu.
Ngoài ra cần gắn trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra vi phạm kéo dài hoặc tái lấn chiếm sau xử lý. Bởi trật tự lòng đường, vỉa hè là một trong những thước đo quan trọng phản ánh hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về đô thị và trật tự an toàn giao thông (TTATGT).
Thực tiễn thời gian qua cho thấy, mặc dù thành phố đã nhiều lần tổ chức ra quân, triển khai các đợt cao điểm, song tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để kinh doanh, buôn bán, dừng đỗ phương tiện trái phép vẫn còn diễn biến phức tạp, tái diễn ở nhiều tuyến đường, nhiều khu vực, kể cả trên các trục giao thông chính và khu vực trung tâm. Tình trạng này không chỉ gây mất mỹ quan đô thị, mà còn trực tiếp xâm hại không gian đi bộ, buộc người dân phải đi xuống lòng đường, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông, nhất là với nhóm người yếu thế trong xã hội.
Công an thành phố đề nghị cần rà soát, hoàn thiện toàn bộ quy trình, hồ sơ, thủ tục xin phép tổ chức sự kiện theo hướng chặt chẽ, thống nhất, đặt yêu cầu bảo đảm TTATGT lên hàng đầu. Về lâu dài cần định hướng tổ chức một số loại sự kiện vào khu đô thị có không gian khép kín, hạ tầng phù hợp như khu đô thị Phú Mỹ Hưng, Sala, hạn chế tối đa, tiến tới không tổ chức trên các tuyến đường trọng điểm như Võ Văn Kiệt, Mai Chí Thọ và khu vực trung tâm thành phố.
Tại trung tâm thành phố thường xuyên tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch, lễ hội nhưng việc bố trí, sắp xếp các điểm, bãi trông giữ xe chưa đảm bảo phục vụ người dân. Nhiều công trình, cơ sở kinh doanh không đảm bảo điều kiện về bãi đỗ xe, không đảm bảo TTATGT vẫn hoạt động...
Để tăng cường quản lý trật tự đô thị, đại diện lực lượng Cảnh sát trật tự đề nghị thành phố áp dụng nhiều giải pháp, trong đó cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ để quản lý, xử lý các hành vi vi phạm như sử dụng hệ thống camera giám sát thông minh, xây dựng các ứng dụng phản ánh vi phạm hoặc tích hợp lên VneID cho phép người gửi kèm hình ảnh vi phạm về lấn chiếm lòng đường, vỉa hè. Thậm chí sử dụng thiết bị bay không người lái để giám sát trên diện rộng như khu vực bệnh viện, tuyến đường đông người.
Theo thông tin từ Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an thành phố, từ 8/2025 đến đầu năm 2026, đơn vị đã lập biên bản 23.118 trường hợp vi phạm về trật tự đô thị. Qua kiểm tra, xử lý, đã phát hiện trên địa bàn có 212 chợ tự phát; nhiều tuyến đường, khu vực không có biển cấm các hành vi vi phạm trật tự lòng, lề đường.
