Theo dự thảo Nghị quyết do HĐND TP Hà Nội xây dựng, thành phố dự kiến cho phép quản lý, khai thác và sử dụng tạm thời một phần lòng đường, vỉa hè ngoài mục đích giao thông nhằm phục vụ kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị và kinh tế đêm theo lộ trình 3 giai đoạn.
Theo đề xuất, giai đoạn đầu sẽ triển khai tại một số tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm và phường Cửa Nam. Giai đoạn 2 mở rộng tới các phường nằm trong khu vực Vành đai 1, trong khi giai đoạn 3 được triển khai tại một số tuyến phố thuộc khu vực Vành đai 3.
Dự thảo Nghị quyết quy định rõ các tiêu chí để tuyến phố được phép thí điểm sử dụng tạm thời một phần lòng đường, vỉa hè phục vụ mục đích kinh doanh và phát triển kinh tế đêm. Cụ thể, các tuyến phố được lựa chọn phải có vỉa hè rộng tối thiểu 3m tính theo một bên; sau khi bố trí lối đi bộ tối thiểu 1,5m vẫn còn diện tích để khai thác. Đồng thời, tuyến phố không nằm trong khu bảo tồn di tích lịch sử - văn hóa, không có điểm ùn tắc giao thông hoặc “điểm đen” tai nạn giao thông. Ngoài ra, dự thảo cũng yêu cầu phải có ít nhất 50% hộ dân, hộ kinh doanh trên tuyến phố đồng thuận và khu vực đó có tiềm năng phát triển du lịch, kinh tế đô thị, kinh tế đêm. Theo kế hoạch, thời gian thí điểm kéo dài 5 năm. Mỗi tuyến phố được thí điểm tối đa 2 năm và có thể gia hạn thêm 2 lần.
Cũng theo khảo sát của Sở Xây dựng Hà Nội, hiện có khoảng 273 tuyến phố với hàng trăm đoạn hè phố đủ điều kiện sử dụng tạm thời một phần vỉa hè phục vụ kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị và kinh tế đêm.
Trước chủ trương cho thuê vỉa hè, hầu như người dân đều ủng hộ chủ trương vì họ muốn được bán hàng đúng quy định, không phải “ôm bàn, ôm ghế” chạy mỗi khi có bóng dáng lực lượng chức năng đi kiểm tra. Chị Hà, bán trà đá trên vỉa hè phố Lý Thái Tổ (phường Hoàn Kiếm) chia sẻ, chị đã “bám” vỉa hè làm chỗ sinh nhai gần 20 năm nay. Từ khi các xã, phường của TP Hà Nội đồng loạt ra quân xử lý vi phạm trật tự đô thị, việc bán hàng của chị cũng “cầm chừng” theo.
“Tôi biết bán hàng trên vỉa hè là sai, vi phạm quy định nhưng nghỉ không bán nữa thì không có thu nhập. Nên bây giờ tôi đành ngồi ghé tạm trong ngõ, lượng khách cũng ít đi nhiều. Nếu TP cho thuê vỉa hè thì tôi cũng sẽ cân nhắc nhưng với những người bán hàng trà đá như chúng tôi, lãi chẳng được bao nhiêu nên nếu đắt quá, tôi cũng không kham được. Mong muốn của tôi là TP tạo điều kiện, với những người kinh doanh nhỏ thì có mức phí hợp lý”, chị Hà bày tỏ. Nhiều hộ kinh doanh mặt phố ủng hộ việc TP cho thuê vỉa hè.
Ông Nguyễn Văn Thanh, bán bún chả ở phường Cửa Nam cho rằng, nếu TP triển khai cho thuê vỉa hè, ông sẵn sàng trả tiền. “Thuê cửa hàng rộng chi phí đắt hơn rất nhiều so với việc có cửa hàng vừa phải và được thuê thêm một phần diện tích vỉa hè, có thêm chỗ cho khách ngồi ăn. Tôi hoàn toàn ủng hộ chính sách này”, ông Thanh bày tỏ.
![2aoboqxw18wqk1riebxumyuidzuf6p783uanjwck-1.jpg](https://cdn.cand.vn/images/ec5944c5713ff4d5e233029f57cc175670aa1e3a32f26d208b9664bbcf37359c7f05311c02b10f0ac1a28491bf25f407ef89c18a2b229a5a8ea45be8880a5f13f66e2fe5e69ce06ad8418612181cdc2a/2aoboqxw18wqk1riebxumyuidzuf6p783uanjwck-1.jpg.avif "Các hàng quán không còn "mạnh dạn" kê bàn ra giữa phố như trước kia.")
Trong khi người dân còn nhiều ý kiến, theo các chuyên gia, việc cho thuê vỉa hè có thể giúp tăng thu ngân sách, đồng thời tạo điều kiện để quản lý trật tự đô thị minh bạch hơn. Tuy nhiên, chính sách này cũng đặt ra lo ngại về nguy cơ lấn chiếm, áp lực giao thông và quyền sử dụng mặt tiền của người
TS Ngô Tuấn Anh - giảng viên Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, việc cho thuê vỉa hè để phát triển kinh tế là hợp lý vì tạo thêm nguồn thu cho ngân sách, đồng thời thúc đẩy các hoạt động dịch vụ, thương mại. “Người dân đi bộ kết hợp vui chơi, giải trí, mua sắm sẽ tạo hiệu ứng cộng hưởng cho nhiều ngành nghề. Tuy nhiên, điều quan trọng là việc khai thác phải bảo đảm mỹ quan đô thị và hạn chế ô nhiễm môi trường”, TS Ngô Tuấn Anh chia sẻ.
Hiện Hà Nội chưa ban hành khung giá chính thức nên chưa thể xác định cụ thể nguồn thu ngân sách từ mô hình này. Tuy nhiên, nếu áp dụng tương tự TP Hồ Chí Minh, số thu có thể đạt hàng chục đến hàng trăm tỉ đồng mỗi năm, tùy quy mô triển khai.
Nhìn lại vấn đề, theo ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam, Hà Nội cần xây dựng bộ tiêu chí cụ thể cho từng tuyến phố thay vì áp dụng đại trà: Chúng ta cần sự kết hợp hài hòa giữa mục đích chính của vỉa hè là phục vụ lưu thông, dành cho người đi bộ với chức danh là nơi giao tiếp giữa người mua, người bán trong một chừng mực, phạm vi để giải quyết yêu cầu xã hội.
