Trước thực trạng này, Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan đã đưa ra những "tối hậu thư", yêu cầu các nhà đầu tư phải hoàn thành dự án theo đúng mốc thời gian đã định, nếu không sẽ đối mặt với việc bị thu hồi dự án.
Theo quy hoạch, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông có tổng cộng 36 trạm dừng nghỉ, nhưng hiện mới chỉ có 7 trạm hoàn thành và đưa vào khai thác. Trong số 24 trạm do Bộ Xây dựng quản lý, mặc dù đã ký hợp đồng 21 trạm, nhiều dự án vẫn đang rơi vào tình trạng thi công cầm chừng hoặc chậm tiến độ so với hợp đồng từ 3 đến 15 tháng. Điển hình là trạm Phan Thiết - Dầu Giây (chậm 15 tháng), Nha Trang - Cam Lâm (chậm 14 tháng), và Nghi Sơn - Diễn Châu (chậm 12 tháng). Thậm chí, trạm Vĩnh Hảo - Phan Thiết (Km144) hiện vẫn chưa thể thi công do mới chỉ bàn giao được 16% mặt bằng.
Lãnh đạo Bộ Xây dựng nhìn nhận có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, trong đó công tác giải phóng mặt bằng là nút thắt lớn nhất. Bên cạnh đó, các thủ tục đất đai kéo dài và sự khan hiếm vật liệu đắp nền cũng gây gián đoạn thi công. Đáng chú ý, năng lực của một số nhà đầu tư cũng được đặt dấu hỏi.
Các liên danh dù mạnh về xăng dầu và vận tải, nhưng lại thiếu kinh nghiệm triển khai xây dựng trạm dừng nghỉ, dẫn đến sự lúng túng trong các khâu chuẩn bị và thực hiện đầu tư. Ngoài ra, các yếu tố khách quan như thời tiết cực đoan cuối năm 2025 và biến động giá nhiên liệu do xung đột quốc tế vào đầu năm 2026 cũng góp phần làm chậm tiến độ.
Để giải quyết dứt điểm tình trạng “đói” trạm dừng nghỉ, Bộ Xây dựng đã chốt các mốc tiến độ cụ thể và coi đây là mệnh lệnh không thể thay đổi. Cụ thể, trước ngày 15/7/2026, phải hoàn thành và đưa vào khai thác các công trình dịch vụ công thiết yếu (bãi đỗ xe, khu vệ sinh, nơi nghỉ tạm thời) tại các trạm đang triển khai. Trước ngày 15/12/2026, hoàn thành toàn bộ 18 trạm dừng nghỉ đang thi công. Riêng các trạm từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa, Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu hoàn thành các công trình dịch vụ công chậm nhất vào ngày 30/6/2026.
Bộ Xây dựng khẳng định sẽ kiên quyết xử lý trách nhiệm theo hợp đồng đối với các nhà đầu tư vi phạm. Nếu nhà đầu tư không có giải pháp khắc phục hiệu quả, cơ quan quản lý sẽ xem xét giảm trừ thời gian kinh doanh hoặc thậm chí là chấm dứt hợp đồng và thu hồi dự án.
Việc hoàn thành các trạm dừng nghỉ không chỉ phục vụ nhu cầu an toàn, thuận tiện của người dân mà còn là điều kiện bắt buộc để triển khai thu phí cao tốc do Nhà nước đầu tư. Do đó, các ban quản lý dự án đã được yêu cầu thực hiện “chiến dịch thi công thần tốc”, kiểm tra tiến độ hàng tuần và bổ sung nguồn lực để đảm bảo về đích đúng hẹn.
