Ngày 15/8, tại Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka, Kỳ thi Đánh giá năng lực tiếng Việt theo Khung năng lực tiếng Việt 6 bậc dùng cho người nước ngoài đã diễn ra thành công bằng hình thức thi trên máy tính.
Kỳ thi do Trường Đại học Sư phạm Hà Nội chủ trì chuyên môn, dưới sự bảo trợ của Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka, phối hợp với Trung tâm Việt Nam học thuộc Hiệp hội Xúc tiến Hợp tác Kinh tế Việt Nam - Nhật Bản tổ chức.
Khi tiếng Việt trở thành cầu nối văn hóa
Được xây dựng theo Khung năng lực tiếng Việt 6 bậc dùng cho người nước ngoài do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, kỳ thi đánh giá toàn diện năng lực sử dụng tiếng Việt của người học theo chuẩn quốc gia. Đây là cơ sở phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, làm việc và giao lưu văn hóa trong bối cảnh tiếng Việt ngày càng được quan tâm tại nhiều quốc gia.
Kỳ thi lần này được tổ chức theo hình thức thí điểm với một phòng thi trên máy tính dành cho 25 thí sinh. Đáng chú ý, thí sinh đăng ký dự thi ở đầy đủ các trình độ từ Bậc 1 đến Bậc 6 theo Khung năng lực tiếng Việt dùng cho người nước ngoài.
Sự đa dạng về độ tuổi và quốc tịch cũng tạo nên nét đặc biệt cho kỳ thi. Thí sinh nhỏ tuổi nhất là em Kayano Emiko (Lê Trà My), 8 tuổi, người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản. Trong khi đó, thí sinh lớn tuổi nhất là ông Imagawa Hiroshi, quốc tịch Nhật Bản.
Việc tổ chức thí điểm với quy mô 25 thí sinh không chỉ nhằm kiểm nghiệm phương thức thi trên máy tính mà còn là bước khởi đầu để đánh giá, hoàn thiện quy trình, từ đó tạo tiền đề mở rộng kỳ thi tới nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trong thời gian tới.
Thành công của kỳ thi là kết quả của quá trình chuẩn bị công phu và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị liên quan. Đặc biệt, sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung các quy định và ban hành văn bản cho phép tổ chức Kỳ thi Đánh giá năng lực tiếng Việt ở nước ngoài vào tháng 4/2026, một cơ sở pháp lý quan trọng đã được tạo lập để lần đầu tiên đưa Kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Việt cấp quốc gia vượt ra ngoài lãnh thổ Việt Nam.
Đối với những người trực tiếp làm công tác phát triển tiếng Việt ở nước ngoài, đây không chỉ là một sự kiện về giáo dục mà còn mang ý nghĩa văn hóa và cộng đồng.
Bà Lê Thương, Thành viên Hội đồng thi tại Nhật Bản, Giám đốc Trung tâm Việt Nam học, cho rằng việc tổ chức thành công kỳ thi ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW là niềm vui và động lực lớn đối với những người đang làm công tác phát triển tiếng Việt ở nước ngoài.
Theo bà, Nghị quyết đã khẳng định vai trò của tiếng Việt trong giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Vì vậy, kỳ thi không chỉ đơn thuần đánh giá năng lực ngôn ngữ mà còn góp phần lan tỏa tình yêu tiếng Việt, tạo động lực để các thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế tiếp tục học tập, sử dụng và gắn bó với tiếng Việt.
“Chúng tôi kỳ vọng từ dấu mốc tại Osaka, mô hình này sẽ tiếp tục được mở rộng tới nhiều quốc gia, góp phần đưa tiếng Việt ngày càng vươn xa trên trường quốc tế”, bà Lê Thương chia sẻ.
Việc đưa một kỳ thi tiếng Việt theo chuẩn quốc gia đến với người học ở nước ngoài có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi khảo thí.
Thực tế, trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, tiếng Việt không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là một phần quan trọng của bản sắc và sự kết nối với quê hương. Với những người nước ngoài yêu mến Việt Nam, việc học tiếng Việt lại mở thêm một cánh cửa để hiểu sâu hơn về văn hóa, lịch sử và con người Việt Nam.
Chính vì vậy, việc đưa một kỳ thi tiếng Việt theo chuẩn quốc gia đến với người học ở nước ngoài có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi khảo thí. Đó còn là cách tạo dựng một môi trường học tập có chuẩn mực, khuyến khích người học theo đuổi tiếng Việt lâu dài và từng bước hình thành cộng đồng những người sử dụng tiếng Việt ở nước ngoài.
Từ một kỳ thi đến hành trình lan tỏa tiếng Việt
Ở Osaka, ý nghĩa của kỳ thi còn được thể hiện qua những câu chuyện rất riêng của các thí sinh. Với Lê Trà My, thí sinh nhỏ tuổi nhất, việc được tham dự kỳ thi là một trải nghiệm đáng nhớ. Em cho biết rất vui khi được tham gia và mong muốn học tiếng Việt thật giỏi để có thể nói chuyện với ông bà, đọc sách tiếng Việt và hiểu hơn về quê hương Việt Nam. “Con hy vọng sẽ có nhiều bạn nhỏ ở Nhật Bản cùng học và yêu tiếng Việt như con”, Trà My chia sẻ.
Ở độ tuổi trưởng thành, động lực học tiếng Việt của ông Sakai Norihiro lại bắt nguồn từ tình yêu dành cho đất nước và con người Việt Nam. Người đàn ông Nhật Bản 45 tuổi này đã gần 100 lần đến Việt Nam. Mỗi chuyến đi đều để lại những kỷ niệm đẹp và thôi thúc ông học tiếng Việt để hiểu hơn về đất nước mà mình yêu mến.
Ông cho biết rất hạnh phúc khi được tham dự kỳ thi và coi đây không chỉ là một kỳ thi ngôn ngữ mà còn là biểu tượng cho sự phát triển của quan hệ hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản.
“Tôi mong ngày càng có nhiều người Nhật Bản học tiếng Việt để hiểu hơn về văn hóa và con người Việt Nam”, ông Sakai Norihiro bày tỏ.
Những câu chuyện từ một em nhỏ người Việt Nam sinh sống tại Nhật Bản đến một công dân Nhật Bản nhiều lần đến Việt Nam cho thấy sức lan tỏa của tiếng Việt đang được tạo nên từ những động lực rất khác nhau. Nhưng điểm chung là tình yêu, sự tò mò và mong muốn kết nối với Việt Nam.
Từ góc độ rộng hơn, thành công của kỳ thi tại Osaka đánh dấu bước phát triển quan trọng trong quá trình quốc tế hóa hoạt động khảo thí tiếng Việt. Từ một mô hình thí điểm, kỳ thi có thể tiếp tục được hoàn thiện về quy trình, phương thức tổ chức và công nghệ để từng bước triển khai tại nhiều quốc gia, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người học.
Đây cũng là minh chứng cho sự phối hợp giữa các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, cơ sở đào tạo và các tổ chức xã hội trong triển khai chủ trương về bảo tồn, phát huy tiếng Việt.
Nếu được mở rộng, hệ thống khảo thí tiếng Việt ở nước ngoài sẽ không chỉ giúp người học có thêm một chuẩn đánh giá năng lực chính thức mà còn góp phần xây dựng môi trường sử dụng tiếng Việt bền vững trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và những người yêu Việt Nam.
Từ Osaka, một bước đi mới đã được mở ra. Không chỉ là việc đưa một kỳ thi ra khỏi biên giới quốc gia, đó còn là hành trình đưa tiếng Việt đến gần hơn với những người đang học, sử dụng và yêu mến ngôn ngữ này ở nhiều nơi trên thế giới.
