Thí sinh cần chủ động nắm bắt lợi thế từ các kỳ thi riêng

Việc Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) thu gọn các phương thức xét tuyển đại học từ năm 2027 đòi hỏi thí sinh không chỉ cần thay đổi cách ôn tập mà còn phải có chiến lược đăng ký nguyện vọng phù hợp. Các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy nếu được chuẩn bị bài bản sẽ trở thành một lợi thế quan trọng, giúp thí sinh mở rộng cơ hội vào đại học.

Kỳ thi riêng, thêm cánh cửa vào đại học

Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT ngày 11/11/2026, sửa đổi, bổ sung một số quy định về tuyển sinh. Theo lộ trình, từ năm 2027, mỗi chương trình đào tạo được sử dụng tối đa 3 phương thức tuyển sinh; từ năm 2028, giới hạn này giảm còn 2 phương thức, không tính xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển. Các cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh. Việc thu gọn phương thức xét tuyển nhằm hướng tới chuẩn hóa quá trình tuyển sinh, bảo đảm các thí sinh cùng dự tuyển vào một chương trình đào tạo được đánh giá theo những tiêu chí rõ ràng, có khả năng kiểm chứng và phản ánh đúng năng lực.

Trong bối cảnh trên, các kỳ thi riêng ngày càng có ý nghĩa quan trọng trong tuyển sinh đại học. Có thể kể đến Kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội (HSA), Kỳ thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội (TSA), kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh và kỳ thi đánh giá đầu vào đại học trên máy tính (V-SAT); kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Sư phạm Hà Nội và Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh; các kỳ thi đánh giá do Bộ Công an và Bộ Quốc phòng tổ chức để tuyển sinh vào các trường Công an, Quân đội. Mỗi kỳ thi có cấu trúc, cách thức đánh giá và định hướng riêng song điểm chung là hướng tới đánh giá năng lực tổng hợp, khả năng vận dụng kiến thức, tư duy logic, đọc hiểu và giải quyết vấn đề, thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức theo từng môn học.

85bb3bf2-cc0d-41ed-919a-d5c0c34d2083.jpg
Các kỳ thi riêng sẽ mở thêm cơ hội cho thí sinh khi các phương thức xét tuyển đại học sẽ giảm mạnh từ
năm 2027.

Đối với thí sinh, lợi thế đầu tiên của các kỳ thi này là có thêm một kênh đánh giá năng lực bên cạnh kỳ thi tốt nghiệp THPT. Một kết quả tốt từ kỳ thi riêng có thể giúp thí sinh tiếp cận những ngành, trường có sử dụng kết quả đó trong tuyển sinh, qua đó gia tăng cơ hội trúng tuyển. Lợi thế thứ hai là khả năng chủ động về thời gian và chiến lược dự tuyển. Một số kỳ thi có quy mô lớn được tổ chức thành nhiều đợt trong năm, tạo điều kiện để thí sinh lựa chọn thời điểm dự thi phù hợp, chuẩn bị kỹ lưỡng và có cơ hội cải thiện kết quả nếu quy chế của kỳ thi cho phép.

Chẳng hạn, theo kế hoạch được Đại học Bách khoa Hà Nội công bố, Kỳ thi đánh giá tư duy TSA năm 2027 dự kiến tổ chức 3 đợt vào tháng 1, tháng 3 và tháng 5. Bài thi tiếp tục gồm ba phần: Tư duy Toán học, Tư duy Đọc hiểu và Tư duy Khoa học/Giải quyết vấn đề với tổng thời gian làm bài 150 phút. Kết quả thi có giá trị trong 2 năm để phục vụ tuyển sinh đại học. Tương tự, trong 3 năm liên tiếp, từ 2024–2026, kỳ thi HSA của Đại học Quốc gia Hà Nội vẫn duy trì ổn định 6 đợt thi, diễn ra tập trung từ đầu tháng 3 đến cuối tháng 5 tại 8 tỉnh thành từ Hà Tĩnh trở ra với quy mô khoảng 120.000 lượt thi. Cấu trúc đề thi giữ ổn định trong nhiều năm. Đây là điều kiện thuận lợi để học sinh lớp 12 chủ động xây dựng kế hoạch dự thi từ sớm, thay vì đợi đến khi kết thúc chương trình học mới bắt đầu tìm hiểu.

Chọn đúng kỳ thi, tối ưu cơ hội trúng tuyển

Theo các chuyên gia tuyển sinh, thí sinh cần lưu ý mỗi kỳ thi có quy định riêng về số lần dự thi, thời hạn sử dụng kết quả và cách xét tuyển của từng trường. Đặc biệt, trong bối cảnh Bộ GD&ĐT siết phương thức tuyển sinh đại học, việc tham gia các kỳ thi riêng là lựa chọn mà thí sinh cần hướng đến để tăng cơ hội vào đại học. Tuy nhiên, thí sinh nên lựa chọn có trọng tâm và tập trung đầu tư vào những kỳ thi thực sự phù hợp với năng lực của bản thân để tránh áp lực, quá tải.

a4.jpg
Thí sinh tham dự kỳ thi đánh giá năng lực do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức.

Chia sẻ với PV Báo CAND, PGS.TS Nguyễn Minh Thuyết, cố vấn chuyên môn và hướng nghiệp tại Hệ thống giáo dục Empire Team, Phó Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật, Trường Vật liệu, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, với hơn 100 cơ sở giáo dục đại học sử dụng kết quả để xét tuyển, kỳ thi HSA của Đại học Quốc gia Hà Nội là một trong những "cánh cửa" quan trọng đối với học sinh lớp 12 tại khu vực phía Bắc và Bắc Trung Bộ.

Để đạt kết quả tốt trong kỳ HSA năm 2027, theo PGS.TS Nguyễn Minh Thuyết, thí sinh cần chủ động xây dựng kế hoạch ôn tập từ sớm, bám sát cấu trúc đề thi và lựa chọn chiến lược phù hợp với năng lực bản thân. Trước hết, thí sinh cần theo dõi thông tin từ cổng khảo thí chính thức hsa.edu.vn, không nên tin vào những lịch thi chưa được nhà trường xác nhận. Trong thời gian chờ kế hoạch chính thức, các em có thể căn cứ cấu trúc đề thi năm 2026 để chuẩn bị kiến thức, đồng thời chủ động hoàn thiện hồ sơ đăng ký, tránh bị động khi hệ thống mở cổng.

Về ôn tập, các em cần chú trọng kiến thức lớp 12 nhưng không xem nhẹ nội dung lớp 10, lớp 11; kết hợp củng cố kiến thức nền tảng với rèn luyện khả năng tư duy, xử lý thông tin và vận dụng kiến thức vào giải quyết vấn đề. Đặc biệt, thí sinh cần dành thời gian luyện nhóm câu hỏi điền đáp án ở phần Tư duy định lượng, bởi dạng câu hỏi này đòi hỏi khả năng tính toán chính xác, không thể dựa vào phương pháp loại trừ như câu hỏi trắc nghiệm. Đối với Phần 3, việc lựa chọn Khoa học hay Tiếng Anh cần căn cứ vào năng lực thực tế, các môn đang tập trung ôn thi tốt nghiệp THPT và yêu cầu xét tuyển của trường, ngành đại học mục tiêu, không nên chạy theo lựa chọn của số đông.

Một lưu ý quan trọng khác là rèn kỹ năng làm bài trên máy tính. Với 150 câu hỏi trong 195 phút, thí sinh cần thường xuyên luyện đề mô phỏng, tập phân bổ thời gian, nâng cao tốc độ đọc hiểu và xử lý câu hỏi, nhất là những chùm ngữ liệu dài. Việc đặt mục tiêu điểm số cũng cần căn cứ phổ điểm thực tế và năng lực hiện tại, chia thành từng giai đoạn phấn đấu cụ thể, thay vì đặt mục tiêu theo cảm tính…

Ths. Đặng Thị Ngọc Quyên, chuyên gia tư vấn tuyển sinh và hướng nghiệp, Trưởng phòng Hợp tác, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam thì cho rằng, thí sinh cần lựa chọn tham gia kỳ thi riêng để tăng cơ hội trúng tuyển đại học nhưng cũng cần tránh tâm lý “ôm đồm” quá nhiều kỳ thi. Để lựa chọn “trúng” các kỳ thi riêng phù hợp, theo chuyên gia Đặng Thị Ngọc Quyên, trước hết, học sinh cần đánh giá một cách toàn diện năng lực bản thân. Sau đó, các em cần phân tích sâu hơn về từng kỳ thi: Cách thức tổ chức, cấu trúc đề, tiêu chí đánh giá, mức độ cạnh tranh và khả năng đáp ứng của bản thân. Việc làm thử đề minh họa hoặc đề thi các năm trước sẽ giúp học sinh tự lượng giá trình độ và thiết lập mục tiêu điểm số thực tế, thay vì chuẩn bị một cách cảm tính. Cuối cùng, khi đã có đủ thông tin và sự tự đánh giá, học sinh nên lựa chọn những kỳ thi phù hợp với năng lực cá nhân và chiến lược xét tuyển của trường đại học mục tiêu.

Huyền Thanh

Các tin khác

Đổi mới trường chuyên: Phát triển toàn diện, giữ vững chiều sâu tài năng

Đổi mới trường chuyên: Phát triển toàn diện, giữ vững chiều sâu tài năng

Đằng sau câu chuyện tuyển sinh vào trường THPT chuyên theo môn hay theo khối là vấn đề lớn hơn: Trường chuyên cần thay đổi như thế nào để đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao nhưng vẫn giữ được chiều sâu học thuật và khả năng phát hiện, bồi dưỡng những tài năng thực sự nổi trội?

Nâng cao năng lực đọc hiểu độc lập của học sinh

Nâng cao năng lực đọc hiểu độc lập của học sinh

Khi giáo dục phổ thông chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất và năng lực người học, đọc hiểu ngày càng giữ vai trò then chốt, không chỉ trong môn Tiếng Việt, Ngữ văn mà còn trong việc học các môn học khác và giải quyết những vấn đề của cuộc sống.

Học sinh cả nước thi tìm hiểu pháp luật phòng, chống ma túy

Học sinh cả nước thi tìm hiểu pháp luật phòng, chống ma túy

Nếu nhà trường là nơi trực tiếp giáo dục, định hướng nhận thức, hành vi và lối sống cho học sinh thì lực lượng Công an là một trong những lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật, phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với tội phạm, tệ nạn ma túy.

Ngăn chặn ma túy xâm nhập học đường từ những dấu hiệu ban đầu

Ngăn chặn ma túy xâm nhập học đường từ những dấu hiệu ban đầu

Vụ việc hai học sinh Trường THPT Hướng Hóa, xã Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị liên quan đến một vụ án ma túy đang được cơ quan Công an điều tra đã khiến nhiều phụ huynh không khỏi lo lắng. Từ sự việc này, vấn đề đặt ra không chỉ là xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật mà còn là làm thế nào để nhận diện, ngăn chặn từ sớm nguy cơ ma túy tiếp cận học sinh, bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.

Dư luận nói gì về dự thảo đổi mới thi vào lớp 10 chuyên?

Dư luận nói gì về dự thảo đổi mới thi vào lớp 10 chuyên?

Nhiều ý kiến cho rằng, trường THPT chuyên không đơn thuần là một mô hình trường học có chất lượng đầu vào cao mà còn là môi trường phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng nhân tài. Vì vậy, mọi thay đổi về quy chế tổ chức và phương án thi vào lớp 10 THPT chuyên cần được cân nhắc trên nhiều phương diện. 

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

Ngày 9/11, Đoàn giám sát số 401 của Ban Bí thư Trung ương Đảng do Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông đối với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP Hồ Chí Minh, trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lãnh đạo NXBGDVN trao tặng sách cho Trường THCS Kim Liên.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tặng hơn 2.100 cuốn sách giáo khoa hỗ trợ Trường THCS Kim Liên sau vụ cháy

Trước những thiệt hại do vụ cháy xảy ra tại khu học tạm của Trường THCS Kim Liên, TP Hà Nội, ngày 9/11, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cùng Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội (đơn vị thành viên NXBGDVN) đã trao tặng 2.147 cuốn sách giáo khoa và sách bài tập, góp phần giúp học sinh khắc phục khó khăn, sớm ổn định việc học tập.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Việc thu học phí đại học định kỳ hằng tháng, thay vì mặc định yêu cầu sinh viên đóng gộp theo học kỳ hoặc cả năm không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn thể hiện rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục đại học.

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, một tiến bộ vượt bậc trong dự thảo thông tư là sẽ trao quyền bổ nhiệm chức danh GS, PGS quanh năm cho các cơ sở giáo dục đại học. Những quy định mới sẽ tạo sự cạnh tranh và tác động, tạo sự năng động, dịch chuyển trong đội ngũ GS, PGS.

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Hồ Chí Minh đã quyết định xử phạt Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh tổng cộng 284 triệu đồng do có 14 hành vi vi phạm trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, nhà trường bị đình chỉ hoạt động đào tạo liên thông có thời hạn.