Tia hy vọng mới cho Dải Gaza

Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) trực thuộc Liên hợp quốc (LHQ) ngày 26/1 (giờ địa phương) đã ra phán quyết yêu cầu Israel thực thi mọi biện pháp trong quyền hạn của nước này nhằm ngăn chặn các hành động diệt chủng tại Dải Gaza. Phán quyết được đưa ra sau khi Nam Phi vào tháng 12/2023 đã đệ đơn lên ICJ kiện Israel vi phạm các nghĩa vụ trong Công ước LHQ về ngăn ngừa và trừng trị tội ác diệt chủng liên quan đến người Palestine tại Dải Gaza.

Phán quyết của ICJ yêu cầu Israel đảm bảo không vi phạm các nghĩa vụ trong Công ước LHQ về ngăn ngừa và trừng trị tội ác diệt chủng liên quan đến người Palestine tại Dải Gaza, đồng thời khẩn trương có những bước đi nhằm cải thiện tình hình nhân đạo tại dải đất ven biển này. Bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình hình tại Dải Gaza, Chủ tọa phiên tòa Joan Donoghue đề nghị Israel báo cáo về việc thực thi phán quyết này của tòa trong vòng một tháng. ICJ tuyên bố công nhận quyền của người Palestine ở Dải Gaza được bảo vệ khỏi các hành động diệt chủng.

gaza.jpg -0
Người dân rời bỏ nhà cửa đi lánh nạn tại miền Nam Dải Gaza ngày 26/1.

ICJ nêu rõ, người Palestine rõ ràng là một nhóm được bảo vệ theo Công ước ngăn ngừa và xử phạt tội ác diệt chủng. Phán quyết trên tại ICJ không giải quyết cáo buộc cốt lõi của vụ kiện - liệu nạn diệt chủng có xảy ra hay không - song sẽ tập trung vào sự can thiệp khẩn cấp mà Nam Phi tìm kiếm. Phản ứng trước phán quyết của tòa, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định, nước này cam kết tuân thủ luật pháp quốc tế và tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động cứu trợ nhân đạo, đảm bảo an toàn cho dân thường tại Gaza.

Ông cũng cho rằng, cáo buộc diệt chủng nhắm vào Israel tại ICJ là “thái quá”, đồng thời tuyên bố Israel sẽ làm bất cứ điều gì cần thiết để tự vệ. Trong khi đó, Mỹ cho biết phán quyết của ICJ phù hợp với quan điểm của Washington, nhấn mạnh Israel có quyền hành động, phù hợp với luật pháp quốc tế, để đảm bảo cuộc tấn công ngày 7/10/2023 sẽ không thể lặp lại. Một người phát ngôn Bộ Ngoại giao tuyên bố Washington tiếp tục tin rằng các cáo buộc diệt chủng là vô căn cứ và lưu ý rằng tòa án đã không đưa ra kết luận về tội diệt chủng hay kêu gọi ngừng bắn trong phán quyết của mình và đã thả tự do ngay lập tức, vô điều kiện cho tất cả các con tin đang bị Hamas bắt giữ.

Còn với Bộ Ngoại giao Palestine, phán quyết là một lời nhắc nhở đáng hoan nghênh, rằng “không có quốc gia nào đứng trên luật pháp”. Ngoại trưởng Iran Hossein Amir Abdollahian chúc mừng người dân Nam Phi và Bộ trưởng Bộ Quan hệ và Hợp tác Quốc tế Naledi Pandor, cũng như người Palestine về phán quyết của ICJ, ra lệnh cho Israel ngăn chặn các hành động diệt chủng ở Dải Gaza.

Trợ lý Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Palestine Ammar Hijazi cho biết: “Palestine hoan nghênh phán quyết quan trọng của ICJ. Lệnh này có nghĩa là Tòa án đã công nhận mức độ nghiêm trọng của tình hình và bị thuyết phục bởi phần trình bày của Nam Phi dựa trên luật pháp và thực tế. Có lý do để tin rằng, Israel đang phạm tội ở Gaza. Điều này cũng đồng nghĩa, tiếng khóc, sự đau khổ của người dân Gaza đang được lắng nghe. Đây sẽ là một lời cảnh tỉnh đối với Israel và những người hỗ trợ họ”. Về phần mình, lực lượng Hamas nhận định, phán quyết sẽ góp phần bước đầu “cô lập sự chiếm đóng và vạch trần tội ác của nó ở Gaza”. Lực lượng này cũng từng bày tỏ ý định sẽ sẵn sàng tuân thủ một lệnh ngừng bắn nếu tòa ra phán quyết yêu cầu và phía Israel tuân thủ.

Từ Brussels, Liên minh châu Âu (EU) và nhiều nước thành viên ra tuyên bố kêu gọi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas tại Dải Gaza ngay lập tức tuân thủ đầy đủ phán quyết. Đức tuyên bố sẽ tôn trọng phán quyết của ICJ theo yêu cầu của Nam Phi về việc áp đặt các biện pháp khẩn cấp đối với Israel liên quan đến các hoạt động quân sự ở Dải Gaza. Người phát ngôn của Chính phủ Đức nói rõ phán quyết của ICJ sẽ tạo cơ sở cho các can thiệp khẩn cấp khi cần thiết. Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cũng khẳng định tiếp tục ủng hộ các giải pháp hòa bình, chấm dứt giao tranh, trao trả con tin, tăng cường viện trợ nhân đạo tại Gaza, đồng thời thành lập một nhà nước Palestine độc lập bên cạnh Israel trên cơ sở biên giới trước năm 1967.

Cùng quan điểm, Bộ Ngoại giao các nước Arab vùng Vịnh cũng ra các tuyên bố nhấn mạnh sự cần thiết phải tôn trọng và tuân thủ phán quyết, kêu gọi Israel ngừng các hoạt động quân sự ở Gaza cũng như hành động chiếm đóng của nước này đối với các vùng lãnh thổ Palestine. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan bày tỏ hy vọng phán quyết của tòa sẽ giúp ngăn chặn thương vong trong dân thường tại Dải Gaza. Ông khẳng định Ankara sẽ tiếp tục các nỗ lực nhằm thiết lập lệnh ngừng bắn và hướng đến một nền hòa bình lâu dài tại Gaza.

Là nước “đâm đơn, khởi kiện”, Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa đã ca ngợi điều mà nước này gọi là “chiến thắng quyết định” cho nền pháp trị quốc tế vào ngày 26/1, sau khi ICJ ra phán quyết ủng hộ yêu cầu áp đặt các biện pháp khẩn cấp đối với Israel do các hoạt động quân sự ở Dải Gaza. Ông bày tỏ hy vọng Israel sẽ tuân thủ phán quyết, gọi phán quyết là bước quan trọng đầu tiên đối với nỗ lực của Nam Phi nhằm đảm bảo công lý cho người dân Gaza. Ông hy vọng điều này sẽ mở đường cho việc kết thúc cuộc khủng hoảng tại đây. Namibia hoan nghênh quyết định của ICJ, đánh giá cao các bước được thực hiện để giải quyết tình hình nghiêm trọng ở Gaza và kêu gọi Israel tuân thủ đầy đủ mệnh lệnh ràng buộc về mặt pháp lý. Namibia cũng kêu gọi Hội đồng Bảo an LHQ và cộng đồng quốc tế đảm bảo thực hiện toàn diện các biện pháp tạm thời do ICJ đưa ra.

Từ Nam Mỹ, bày tỏ hoan nghênh đối với phán quyết của ICJ, Chính phủ Venezuela nêu rõ phán quyết có lợi cho người dân Palestine. Tuy nhiên, Caracas cũng bày tỏ tiếc nuối khi ICJ chưa yêu cầu các bên liên quan phải “ngừng bắn ngay lập tức” và chưa lên án “các hình thức thù địch vi phạm nghiêm trọng nhân quyền của người dân Palestine”. Cũng trong tuyên bố, Venezuela một lần nữa phản đối tình trạng “bạo lực thường trực ở Dải Gaza”, đồng thời nhấn mạnh hòa bình là “lựa chọn duy nhất để nhân loại cùng chung sống với nhau”.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.