Thương chiến Mỹ - Trung: Đằng sau những cái bắt tay

Mỹ và Trung Quốc đang hướng tới ký kết thỏa thuận “giai đoạn một” nhằm kết thúc chiến tranh thương mại đã kéo dài bấy lâu.

Giới đầu tư đang rất phấn khích và lạc quan về một thỏa thuận êm đẹp trong tương lai, song điều mong ước đó vẫn dường như xa vời khi những gì đạt được giữa hai nước vẫn chỉ là những cái bắt tay và như Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định “sẽ chẳng có gì đạt được” cho tới khi ông gặp trực tiếp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại diễn đàn APEC sắp tới.

Không dễ kết thúc

Chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc chắc chắn sẽ chưa dễ kết thúc khi mà hai bên vẫn chưa thực sự cởi mở và nhượng bộ. Các phương tiện truyền thông và giới quan sát kinh tế cũng như chính trị, các nhà đầu tư đều tỏ ra rất phấn khích khi Mỹ tuyên bố về một thỏa thuận “giai đoạn một” với Trung Quốc. Để đổi lấy việc ông Trump thay đổi đợt tăng thuế mới đã được lên kế hoạch (từ 25% lên 30% áp lên 250 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Trung Quốc) Trung Quốc sẽ tăng gấp khối lượng nhập khẩu nông sản thường niên từ Mỹ.

Cùng với đó, thỏa thuận cũng sẽ bao gồm một loạt điều khoản cho thấy việc nới lỏng các yêu cầu từ hai bên, để hướng tới việc giải quyết mọi khúc mắc. Tuy nhiên, những gì được nói ở đây cuối cùng vẫn chỉ là một thỏa thuận miệng, đi kèm những cái bắt tay, chẳng có gì được ký kết cho đến thời điểm này.

Giới phân tích không khó nhận ra rằng các bên chỉ hân hoan trong giọng điệu và những thông tin cho giới truyền thông. Thực tế, tâm lý và hành động thận trọng vẫn là điều giới lãnh đạo và đàm phán hai nước chưa dễ xóa bỏ. Phía Trung Quốc cũng cho thấy rõ rằng họ muốn có thêm các cuộc thảo luận vào cuối tháng này trước khi bất kỳ một thỏa thuận “giai đoạn 1” nào được ký kết. Mỹ cũng vậy, Tổng thống Donald Trump đã thẳng thừng tuyên bố sẽ chẳng có gì thay đổi, chẳng có gì được ký kết cho tới diễn đàn APEC sắp tới tại Chile.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng các thành viên trong cuộc họp tháng 12-2018.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng các thành viên trong cuộc họp tháng 12-2018.

Khi nhìn nhận kỹ lưỡng thì người ta sẽ thấy, việc chưa đạt được bước tiến đáng kể nào một phần là do sự thận trọng của Trung Quốc, song có lẽ phần lớn hơn thuộc về phía Mỹ. Nhiều nhà phân tích đã cho rằng Mỹ chưa thực sự muốn dừng cuộc chiến thương mại này. Trong mắt ông Trump, Mỹ đang là bên thiệt thòi và do vậy, Bắc Kinh cần phải thay đổi, phải chấp nhận những điều khoản để trả lại “sự công bằng cho người lao động Mỹ”.

Tổng thống Trump vẫn thường xuyên lên án việc Mỹ bị mất hàng loạt việc làm trong ngành chế tạo và buôn bán, cũng như sự thâm hụt thương mại lớn của Mỹ với Trung Quốc. Ngoài ra, những yêu cầu cụ thể nảy sinh từ cuộc chiến thương mại của ông Donald Trump lại liên quan đến các vấn đề về sở hữu trí tuệ, các chính sách ép buộc chuyển giao công nghệ của Trung Quốc và sự mở cửa thị trường nội địa của Trung Quốc với nước ngoài, cụ thể là Mỹ, thương mại và đầu tư.

Những yêu cầu này là khá “toàn diện” và rõ ràng là đòi hỏi một chiều từ phía Mỹ, tất nhiên sẽ đổi lại bằng việc Mỹ không tiếp tục nâng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc.

Tuy nhiên, các yêu cầu của ông Trump không đơn thuần là vì những lợi ích có thể kể ra trên giấy đó. Mục tiêu đằng sau đó chắc chắn còn là vì những lợi ích chính trị, cho cả nước Mỹ cũng như cho riêng những tính toán cá nhân của ông chủ Nhà Trắng. Trong tính toán của ông Trump, chiến thắng Trung Quốc là chiến thắng để tái củng cố vị thế của nước Mỹ, mà trong một quãng thời gian nào đó đã bị lung lay bởi những thế lực mới nổi như Trung Quốc, chiến thắng này là để làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại.

Cũng cần nhớ thêm rằng, Tổng thống Trump đang chuẩn bị cho việc tái tranh cử, những kết quả đạt được trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc là thước đó rất có giá trị để các cử tri đứng về phía mình.

Chiến tranh sẽ ngày càng bình thường?

Cái mà các bên đang hướng tới trước mắt là thỏa thuận thương mại “giai đoạn 1”. Cho dù Tổng thống Trump vẫn niềm nở ca tụng nó là một thỏa thuận vĩ đại và lớn nhất từng đạt được. Song, thực tế nhìn vào những gì hai bên đang thảo luận và công bố, phần lớn các biện pháp thuế quan nhắm đánh vào hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc vẫn không có gì thay đổi.

Mặc dù ông Trump đánh giá cao khi Trung Quốc nhất trí mua hàng nông sản của Mỹ trị giá 50 tỷ USD song ông lại vẫn giữ nguyên các đòn thuế quan đối với hàng hóa của Trung Quốc trị giá hàng trăm tỷ USD. Điều này làm dấy lên quan ngại rằng thuế quan sẽ trở thành một biện pháp "bình thường mới".

Một vấn đề hầu như không được đề cập đến trong giai đoạn hiện nay là những phàn nàn của Mỹ đối với mô hình kinh tế do nhà nước kiểm soát của Trung Quốc, vấn đề khiến cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung "nóng" ngay từ giai đoạn đầu. Giới chuyên gia thương mại và phân tích thị trường Trung Quốc nhận định khả năng cao là hai bên sẽ không đạt được đồng thuận về bất kỳ nội dung cụ thể nào khi Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình gặp nhau vào giữa tháng 11 này. Hai bên cũng từng không đạt được nội dung nào tại cuộc đàm phán hồi tháng 5.

Theo giới chuyên gia, ngay cả khi Washington và Bắc Kinh đạt được đồng thuận nào đó thì Trung Quốc sẽ ít có xu hướng chấp thuận theo những nhượng bộ vốn cần thiết để hai bên đi tới "giai đoạn 2" khó khăn hơn của các vòng đàm phán. Thay vào đó, Bắc Kinh sẽ chọn "sống chung" với các đòn trừng phạt của Washington. Và như vậy, một lần nữa, chiến tranh thương mại lại trở thành một điều bình thường, là cách lựa chọn sống chung và đối mặt, không chỉ của Mỹ mà cả của Trung Quốc.

Trước khi xảy ra cuộc chiến thương mại, viễn cảnh kinh tế toàn cầu hết sức sáng sủa. Cuối năm 2017, chính quyền Tổng thống Donald Trump chuẩn bị thực hiện các chính sách cắt giảm thuế mạnh tay nhằm kích thích môi trường đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng của Mỹ, châu Âu đã rũ bỏ được tình trạng tăng trưởng ảm đạm sau khủng hoảng, còn Trung Quốc thì tăng trưởng chậm chạp song vẫn bền vững. Thế nhưng, khi cuộc chiến thương mại bùng phát, Trung Quốc và Mỹ áp đặt các đòn thuế quan "ăn miếng trả miếng".

Thiệt hại của những đòn đánh qua lại này là rõ ràng đối với cả hai bên và không chỉ hai bên mà là toàn cầu. Vậy nên có hề gì khi thiệt hại không chỉ của riêng ai, nếu như không đạt được những lợi ích đủ lớn, hai bên vẫn sẽ sẵn sàng kìm chân nhau.

Lâm Phong

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…