Thị trường nhạc trẻ: Lằn ranh mong manh giữa hai bờ thực-ảo

Nhạc trẻ Việt đang ở đâu và sẽ đi về đâu là câu hỏi được nhiều người làm nghề quan tâm. Những ca khúc triệu view, những ca sĩ thị trường có lượng fan hâm mộ hùng hậu có phải là diện mạo chân thực của nhạc trẻ Việt? Trong thị trường nhạc trẻ hiện nay đang tồn tại song hành cả giá trị thực và giá trị ảo. Đôi khi, giá trị ảo đã "chiếm thế thượng phong", lấn át giá trị thực.

Tín hiệu vui từ những thử nghiệm mới

Nói như vậy không có nghĩa rằng, nhạc trẻ Việt chỉ có giá trị ảo, không thể "kiếm" nổi những điều tử tế chân chính. Trong vô vàn thị phi, hỗn độn, vẫn có những nghệ sỹ trẻ đang nỗ lực đi bằng đôi chân của chính mình. Những giá trị âm nhạc mà họ mang đến công chúng, dù mới chỉ là thử nghiệm cũng rất đáng được trân trọng.

Bước ra từ cuộc thi "Thần tượng âm nhạc" 2010, Văn Mai Hương là ca sĩ có nhiều nỗ lực trong việc xây dựng hình ảnh và mang đến công chúng những sản phẩm âm nhạc chất lượng. Trong album với chủ đề "Nữ quyền" sắp ra mắt, Văn Mai Hương thử nghiệm một phong cách âm nhạc hoàn toàn mới: disco funky.

Nếu như trước đây, khán giả biết đến Văn Mai Hương thông qua những ca khúc pop ballad nhẹ nhàng, R&B, dance sôi động hay nhạc điện tử (EDM) thời thượng thì "Nữ quyền" sẽ mang đến một góc nhìn mới về cô ca sĩ trẻ này.

Hình ảnh ca sĩ Văn Mai Hương trong MV Beautiful sắp ra mắt khán giả.
Hình ảnh ca sĩ Văn Mai Hương trong MV Beautiful sắp ra mắt khán giả.

Văn Mai Hương chia sẻ rằng, cô muốn "phá vỡ" vỏ bọc an toàn của chính mình nhưng cũng lo ngại về sự đón nhận của khán giả. MV "Beautiful" (ca khúc do Khắc Hưng sáng tác, MV do Đinh Hà Uyên Thư làm đạo diễn) là sản phẩm đầu tiên trong "Nữ quyền" ra mắt gần đây được công chúng đón nhận, chứng tỏ sự nỗ lực đổi mới đáng ghi nhận của Văn Mai Hương.

Ca sĩ Hoàng Thùy Linh cũng vừa có một thử nghiệm cực kỳ táo bạo khi giới thiệu đến công chúng MV ca nhạc "Bánh trôi nước" (ca khúc do nhạc sĩ Hồ Hoài Anh sáng tác, thơ của Hồ Xuân Hương, đạo diễn MV Phù Nam). Mặc dù còn có nhiều ý trái chiều nhưng phần lớn khán giả đánh giá "Bánh trôi nước" có sự đột phá và mạo hiểm, mang đến một hình tượng âm nhạc hoàn toàn khác so với những gì Hoàng Thùy Linh thể hiện thông qua sản phẩm âm nhạc trước đó.

Những cảnh quay huyền ảo kết hợp với ca khúc đậm chất Á Đông hy vọng sẽ mang đến một câu chuyện ấn tượng về thân phận người phụ nữ. Thông qua "Bánh trôi nước", khán giả có thể thấy rõ định hướng âm nhạc sắp tới của Hoàng Thùy Linh là sự ma mị, chất chứa cảm xúc nhưng cũng rất phù hợp với xu hướng thời thượng của nhạc trẻ thế giới.

Với "Đinh Mạnh Ninh Live", Đinh Mạnh Ninh là ca sĩ mở màn xu hướng sử dụng công nghệ livestream để tường thuật toàn bộ đêm diễn của mình. Chương trình được đánh giá là thành công ngoài mong đợi với số lượng người xem livestream trên Facebook là 285 nghìn và trên ứng dụng FPT Play trong cùng thời điểm là 46 nghìn.

Sau khi đêm diễn kết thúc, số lượt người xem vẫn tiếp tục tăng lên. Sự thành công của "Đinh Mạnh Ninh Live" là kết quả từ sự cố gắng của Đinh Mạnh Ninh và ekip sáng tạo, trước tiên là sự mạnh dạn đổi mới, tiên phong sử dụng công nghệ để tiếp cận, tương tác nhiều hơn với khán giả.

Không chỉ có Văn Mai Hương, Hoàng Thùy Linh, Đinh Mạnh Ninh, một số ca sĩ trẻ khác cũng đang nỗ lực để cho ra đời những sản phẩm âm nhạc phù hợp với giới trẻ và bắt nhịp với xu hướng âm nhạc thế giới. Ca sĩ Đinh Mạnh Ninh chia sẻ rằng, "muốn thị trường âm nhạc phát triển đúng nghĩa, chính những người trẻ phải dám tiên phong".

Đây có lẽ là một "tuyên ngôn nghệ thuật" mà thị trường âm nhạc đang rất cần ở những ca sĩ trẻ. Tất nhiên, sự đổi mới, tiên phong phải hướng tới xây dựng giá trị âm nhạc tích cực.

Giá trị ảo vẫn đang lấn át?

Một thực tế đáng buồn là những ca sĩ trẻ nỗ lực để đổi mới, nghiêm túc trong sáng tạo không nhiều trong showbiz Việt hiện nay. Trong bối cảnh "vàng thau lẫn lộn", các giá trị âm nhạc, không phải bao giờ cái mới chân chính, sự lao động nghiêm cẩn cũng được ghi nhận và đánh giá đúng mức, phải chăng đây cũng là một trong những nguyên nhân góp phần làm "triệt tiêu" sự sáng tạo?

Chuyện đạo, nhái của ca sĩ trẻ Sơn Tùng M-TP vẫn chưa hết "sốt" trên các diễn đàn những ngày gần đây. Ca khúc "Chúng ta không thuộc về nhau" có đạo ca khúc "We don't talk anymore" của Charlie Puth và Selena Gomez hay không vẫn chưa ngã ngũ. Theo nhiều chuyên gia thì việc phân tích, đưa ra bằng chứng khẳng định Sơn Tùng - MTP đạo nhạc không phải là chuyện đơn giản vì đó là phương thức "đạo nhạc tinh vi", một mũi tên trúng hai đích, nghĩa là vừa có thể gây tranh cãi nhưng lại có thể chứng minh mình "vô tội".

Một cảnh trong MV "Bánh trôi nước" của ca sĩ Hoàng Thùy Linh.
Một cảnh trong MV "Bánh trôi nước" của ca sĩ Hoàng Thùy Linh.

Tôi cho rằng, có một giả thuyết khác xung quanh những lùm xùm của Sơn Tùng M-TP là có thể, chàng ca sĩ trẻ này không cố ý đạo, nhái của người khác mà là do "bị nhiễm" phong cách, "gu" âm nhạc của nước ngoài. "Chúng ta không thuộc về nhau" chỉ là ca khúc tiếp theo trong "bộ sưu tập" ca khúc của Sơn Tùng M-TP bị tố "na ná" ca khúc của một ca sĩ hay nhóm nhạc nước ngoài nào đó.

Rất có thể, do Sơn Tùng M-TP đã nghe, xem quá nhiều nhạc nước ngoài đến mức "đánh mất mình" trong dòng chảy âm nhạc đó. Điều này, dẫn đến những sáng tác của anh luôn bị trộn lẫn với nhạc nước ngoài.

Tất nhiên, đây chỉ là suy nghĩ của cá nhân tôi nhưng nếu giả thuyết này là sự thật thì âm nhạc Sơn Tùng M-TP sẽ là một thứ âm nhạc "vay, mượn", thiếu cá tính sáng tạo - yếu tố cốt lõi và vô cùng cần thiết trong nghệ thuật. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm là, những ca khúc của Sơn Tùng M-TP vẫn liên tục dẫn đầu các bảng xếp hạng âm nhạc trong nước. Bất chấp những ồn ào từ dư luận,

"Chúng ta không thuộc về nhau" vẫn "phăm phăm" tiến về phía trước, xô đổ mọi kỷ lục về lượt người xem, nghe, tải trong thị trường âm nhạc Việt trước đó. "Chúng ta không thuộc về nhau" là một giá trị ảo được tạo ra từ hiệu ứng truyền thông và "tâm lý thần tượng" của giới trẻ.

Một giá trị ảo nữa trong thị trường âm nhạc Việt hiện nay là sự lên ngôi của những "ca khúc thời trang", tức là những ca khúc ra đời "bất chấp" mọi quy luật về giai điệu, tiết tấu, đề tài, ngôn từ thường thấy. Trường hợp của ca khúc "Vợ người ta" là một ví dụ.

Mặc dù không có gì đặc biệt về giai điệu, ca từ, thậm chí bị báo chí gắn mác "nhảm, nhạt" nhưng "Vợ người ta" vẫn có lượng người nghe "khủng" trên mạng internet. "Vợ người ta" "càn quét" các hạng mục của giải thưởng âm nhạc trực tuyến Zing Music Award 2015: top 3 hạng mục "Ca khúc của năm", đạt giải thưởng "Ca khúc nhạc Soul/R&B được yêu thích nhất", giải thưởng "Ca khúc được chia sẻ nhiều nhất cộng đồng mạng".

Ngoài ra, còn có rất nhiều ca khúc "triệu view" về lượng người nghe nhưng "zero" về chất lượng như: "Đọc kỹ hướng dẫn trước khi yêu" (Châu Việt Cường), "Nô lệ tình yêu" (Hồ Việt Trung), "Nàng Kiều lỡ bước" (HKT)... loạt ca khúc "ăn theo trào lưu" như "Đắng lòng thanh niên" (Only C và Avatar Boys), "Anh không đòi quà" (Only C và Karik), "Ế" (Karik và Windy Quyên), "Forever Alone - FA" (Justa Tee)... 

Nhân tố không thể không nhắc đến đã góp phần tạo ra những giá trị ảo trong âm nhạc chính là một bộ phận không nhỏ khán giả trẻ - những người đã yêu quý, cổ vũ thần tượng của mình một cách cuồng nhiệt, thiếu lý trí.

Đáng lẽ ra, với quan điểm "nghe nhạc có ý thức", các bạn trẻ phải là người lên tiếng, "tẩy chay" những sản phẩm âm nhạc đạo, nhái, có ngôn từ phản cảm... thì họ lại lên tiếng, bênh vực thần tượng của mình. Khi những cung bậc cảm xúc, niềm tin không gắn với sự hiểu biết, tình yêu chân thành thì sẽ là "bàn tay vô hình" làm đảo lộn những giá trị nghệ thuật đích thực. Lằn ranh giữa giá trị thực - ảo rất mong manh và khi giá trị ảo lấn át giá trị thực thì nhạc trẻ Việt sẽ chỉ mãi quẩn quanh, không thể tiến lên phía trước...

Tường Phạm

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.