Thế giới phản đối “đường 10 đoạn” của Trung Quốc

Trước đó cùng ngày, Bộ Ngoại giao Philippines cũng lên tiếng chỉ trích hành động này, đồng thời khẳng định bản đồ mới phát hành của Trung Quốc đã vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế khi mở rộng vùng biển tranh chấp bằng đường “lưỡi bò” ôm trọn gần như toàn bộ Biển Đông. Tiếp đó, theo trang InterAskyson của Philippines, ngày 27/6, Đại sứ Mỹ tại Philippines, ông Philip Goldberg đã lên tiếng ủng hộ lời phản đối của Philippines trước hành động ngang ngược của Trung Quốc.

Cả thế giới lên án “đường 10 đoạn” Trung Quốc

Theo Đại sứ Philip Goldberg, tấm bản đồ mới này hoàn toàn không có cơ sở theo luật quốc tế và hành động này của Trung Quốc đã vi phạm Công ước của Liên hợp quốc về Luận Biển (UNCLOS). Ông cho biết: “Tấm bản đồ mới về cơ bản vẫn giữ nguyên đường 9 đoạn như Trung Quốc đã tuyên bố từ trước. Đây là điều mà người Trung Quốc ngụy tạo để có những chứng cứ lịch sử có lợi cho mình, nhưng Philippines không thể chấp nhận những chứng cứ như vậy. Theo luật pháp quốc tế, đường 9 đoạn này hoàn toàn không có cơ sở”.

Đại sứ Goldberg khẳng định biện pháp để giải quyết tranh chấp là thông qua tòa án quốc tế, tuân thủ Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), đàm phán về Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), thương lượng trực tiếp với các bên và không đe dọa. Trong khi đó, tờ Philippines Star ngày 26/6 dẫn lời Trưởng Văn phòng điều phối thông tin Tổng thống Philippines, ông Herminio Coloma Jr. tuyên bố bản đồ mới của Trung Quốc chỉ là một bản vẽ không có ý nghĩa đáng kể và không có vai trò gì so với UNCLOS. Ông khẳng định Philippines vẫn sẽ theo đuổi các biện pháp phi bạo lực để giải quyết tranh chấp biển.

Trước đó, Bộ Ngoại giao Philippines nhấn mạnh hành động này là hoàn toàn không thể chấp nhận được, bởi nó đi ngược lại luật pháp quốc tế và UNCLOS được 163 nước ký kết năm 1982, trong đó có cả Trung Quốc. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippines, ông Charles Jose cho biết: “Chúng tôi cực lực lên án tấm bản đồ mới phát hành của Nhà xuất bản tỉnh Hồ Nam. Những yêu sách chủ quyền phi lý của Trung Quốc đã đi ngược lại luật pháp quốc tế và UNCLOS 1982. Tham vọng bành trướng của Trung Quốc là nguyên nhân gây căng thẳng tại Biển Đông”.

Cũng trong ngày 25/6, Kênh truyền hình ABS-CBN News dẫn lời luật sư Harry Roque, Giám đốc Viện Nghiên cứu pháp lý quốc tế thuộc Đại học Philippines, nhận định Trung Quốc không nhất quán trong các tuyên bố chủ quyền. Theo nhận định của ông Harry Roque, dựa vào những căn cứ pháp lý, đường 10 đoạn chỉ giúp Trung Quốc thỏa mãn trong nội bộ chứ chẳng có giá trị gì với quốc tế. Dù Trung Quốc có làm gì đi nữa thì cuối cùng địa chỉ phán quyết về tính pháp lý của đường 9 đoạn hay 10 đoạn gì đó là tòa án trọng tài quốc tế. Vị luật sư này đề nghị Chính phủ Philippines cần có các giải pháp tạm thời để ngăn chặn Trung Quốc thay đổi hiện trạng các bãi và đá trên Biển Đông.

Còn theo ông Herminio Coloma Jr – Trưởng Văn phòng báo chỉ của Tổng thống Philippines: “Họ vẽ ra một đường 9 đoạn. Bây giờ nó lại được biến thành 10. Theo lịch sử, đường này dưới thời Tưởng Giới Thạch là đường 11 đoạn. 11 biến thành 9, bây giờ lại thành 10. Cuối cùng, để đơn giản, họ vẽ ra nó. Tất cả những bản hình vẽ này bị bác bỏ bởi UNCLOS”.

Trong khi đó, tờ thời báo kinh tế International Business Times đưa ra nhận xét: “Để bao quát được tuyên bố chủ quyền theo đường 9 đoạn mà Trung Quốc tự quy định, bản đồ này hóa ra lại trông giống một bản đồ Đông Nam Á hơn là một bản đồ Trung Quốc”. Còn trong bài viết có tiêu đề “Vũ khí mới của Trung Quốc trong cuộc chiến trên Biển Đông là... một bản đồ dọc”, Wall Street Journal cho hay ấn phẩm của Bắc Kinh đang vấp phải những phản ứng trái chiều từ dư luận trên các mạng xã hội.

Đường “tùy tiện” và phi lý

Từ trước đến nay, Trung Quốc luôn lờ đi cái xuất xứ mù mờ của cái gọi là “đường 9 đoạn” (đường lưỡi bò) cũng như những “biến đổi” tùy hứng mà họ đã áp dụng đối với cái yêu sách phi lý này. Trên thực tế, ngay chính những người Trung Quốc bản địa cũng còn rất mơ hồ về căn nguyên của cái gọi là “đường 9 đoạn” này. Nó được vẽ như thế nào, kỹ thuật đo vẽ khảo sát ra sao không ai nói chính xác được. Giới truyền thông, giới sử học, luật gia, chính trị và địa lý học của Trung Quốc mỗi người trình bày mỗi kiểu, thậm chí mâu thuẫn nhau. Cho đến nay, không một tài liệu nào của Trung Quốc lẫn Đài Loan nói rõ về gốc tích nhân vật Hu Jinjie (người vẽ đường lưỡi bò theo cách gọi của Đài Loan) cũng như đường chữ U kiểu này. Thế nhưng, một số học giả Trung Quốc lại dẫn chứng trước bản đồ “11 đoạn” Trung Quốc còn các bản đồ được vẽ từ tháng 12/1934 và tháng 4/1935.

Thế rồi, giới học giả Trung Quốc lại khẳng định: Chuyến thị sát Biển Đông của Lâm Tuân vào cuối năm 1946 mới chính là tiền đề hình thành cái gọi là bản đồ có đường chữ U ngày nay (tức “đường lưỡi bò”). Theo đó, năm 1946, lợi dụng tình hình rối ren sau Thế chiến II, ngày 20/10, Trung Hoa dân quốc của Tưởng Giới Thạch cử hạm đội 4 tàu chiến gồm Thái Bình, Vĩnh Hưng, Trung Kiến, Trung Nghiệp của hải quân do Tổng chỉ huy Lâm Tuân và Phó tướng Diêu Nhữ Ngọc đã xuất phát từ cửa sông Hoàng Phố ở Thượng Hải hướng thẳng về Quảng Châu để ra Biển Đông, với chiêu bài là giải giới quân Nhật, nhưng thực chất là đi chiếm đóng trái phép các đảo ở Hoàng Sa và Trường Sa. Trong đoàn của Lâm Tuân có một ông quan chức thuộc Bộ Địa chất và Khoáng sản tên là Bai Meichu (Bạch Mi Sơ).

Sau khi trở về, ông Bạch Mi Sơ đã “phóng bút” vẽ trên bản đồ một đường đứt đoạn gồm 11 đoạn, giống hình cái lưỡi bò, “liếm” khoảng 80% diện tích Biển Đông, mà không có bất cứ một lời giải thích nào về luật pháp và thực tiễn làm cơ sở cho việc vẽ nên cái “lưỡi bò” khổng lồ này cả. Đến tháng 2/1948, Trung Hoa dân quốc cho xuất bản một tấm bản đồ phỏng theo đường phóng bút của ông Bạch Mi Sơ.

Đến năm 1953, không có bất cứ lời giải thích nào, trên các bản đồ của Trung Quốc, đường 11 đoạn rút xuống còn 9 đoạn, bớt đi 2 đoạn ở khu vực Vịnh Bắc Bộ. Chưa hết, tới tháng 1/2013, Tập đoàn Sản xuất Bản đồ Trung Quốc (Sinomap Press) phát hành bản đồ, lúc này, “đường 9 đoạn” lại được thêm vào 1 đoạn nữa thành “đường 10 đoạn”. Đoạn thứ 10 này bao bên ngoài Đài Loan và vươn tới gần hòn đảo cực Tây của Nhật Bản là đảo Yonaguni.

Theo lời ông Lý Lệnh Hoa, một học giả Trung Quốc phát biểu tại Hội thảo “Tranh chấp Biển Đông, chủ quyền quốc gia và quy tắc quốc tế” do Viện Nghiên cứu Thiên Tắc và báo điện tử Sina.com tổ chức, đây chỉ là một “con đường hư ảo, không hề có vĩ độ, kinh độ cũng như chẳng có căn cứ pháp lý”...