Thách thức của hợp tác Nga – Trung

Từ những năm 1970, các nhà phân tích đã sử dụng thuật ngữ tam giác chiến lược để minh họa các mô hình trong quan hệ giữa Washington, Moscow và Bắc Kinh.

Theo logic tam giác, việc củng cố các mối quan hệ Trung - Nga sẽ là một phản ứng tự nhiên trước những căng thẳng hiện tại trong mối quan hệ Mỹ - Nga và Mỹ - Trung. Và trên thực tế, quan hệ đối tác Nga - Trung đã được củng cố đáng kể trong 2 năm qua.

Mặc dù điều này diễn ra đồng thời với cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung và căng thẳng Mỹ - Nga gia tăng, quan hệ đối tác Nga - Trung đã bắt đầu trở nên sâu sắc ngay trước khi Mỹ có những thay đổi trong chính sách đối với mỗi nước, như được chứng thực trong một cuộc thảo luận về hợp tác Nga - Trung trong nông nghiệp, công nghệ, các vấn đề quân sự và Bắc Cực.

Quả thực, có rất nhiều dấu hiệu cho thấy sự củng cố quan hệ như vậy. Ngày 5-6-2019 đánh dấu việc Nga và Trung Quốc nâng cấp mối quan hệ của họ lên thành quan hệ đối tác chiến lược toàn diện vì một kỷ nguyên mới, có đặc trưng là sự hỗ trợ lẫn nhau lớn hơn. Đường ống khí đốt Sức mạnh Siberia được khánh thành vào tháng 12-2019 và đến năm 2024, nó sẽ bơm 38 tỷ mét khối/năm cho Trung Quốc.

1/3 lượng đậu tương của Mỹ có đích đến là Trung Quốc.
1/3 lượng đậu tương của Mỹ có đích đến là Trung Quốc.

Cây cầu đường sắt đầu tiên kéo dài từ Đồng Giang ở tỉnh Hắc Long Giang đến Nizhneleninsk ở Khu tự trị Do Thái của Nga đã khai trương vào tháng 3-2019. Cây cầu cao tốc được chờ đợi từ lâu nối liền Hắc Hà ở phía Đông Bắc Trung Quốc đến Blagovechensk ở Viễn Đông Nga đã được hoàn thiện vào tháng 11-2019 và được đưa vào sử dụng vào cuối mùa xuân 2020. Thương mại Nga - Trung đạt 100 tỷ USD vào năm 2018. Hai nhà lãnh đạo hai nước thậm chí còn cam kết sẽ tăng gấp đôi con số này vào năm 2024.

Mặc dù doanh số bán vũ khí không lớn như trong những năm 1990, song hợp tác quân sự Nga và Trung Quốc đã tăng tốc trong những năm gần đây, trong đó có việc thường xuyên tham gia các cuộc tập trận trên bộ và trên biển. Trong năm 2019, đã diễn ra các cuộc tuần tra không quân chung và hợp tác phòng thủ tên lửa giữa hai nước. Hai máy bay ném bom tầm xa Tu95 của Nga đi cùng máy bay ném bom Xian H6-K của Trung Quốc trong một cuộc tuần tra chung trên biển quốc tế nằm giữa Nhật Bản và Bán đảo Triều Tiên. Tháng 10-2019, Nga tiết lộ đang giúp Trung Quốc phát triển hệ thống phát hiện phóng tên lửa.

Tuy nhiên, những căng thẳng trong các mối quan hệ Trung - Mỹ và Nga - Mỹ đã ảnh hưởng nhất định đến quan hệ Nga - Trung kể từ năm 2018. Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, việc Mỹ nỗ lực hạn chế sử dụng công nghệ 5G của Huawei, việc chính quyền Tổng thống Trump rút Mỹ khỏi Hiệp định Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF), các biện pháp trừng phạt của nước này đối với Nga và quan điểm về cuộc cạnh tranh nước lớn ở Bắc Cực đều thúc đẩy quan hệ Nga - Trung trở nên gần gũi hơn.

Chẳng hạn như để đáp trả việc Mỹ áp thuế 2,4 tỷ USD đối với thép và nhôm của mình, Trung Quốc đã áp thuế đối với khối lượng tương tự nông sản và sản phẩm công nghiệp nhập khẩu từ Mỹ. Trước khi Trung Quốc áp đặt mức thuế trả đũa 25% đối với đậu tương của Mỹ, 1/3 lượng đậu tương của Mỹ có đích đến là Trung Quốc.

Quốc gia nào muốn gia tăng sự có mặt ở Bắc Cực đều phải hợp tác với Nga.
Quốc gia nào muốn gia tăng sự có mặt ở Bắc Cực đều phải hợp tác với Nga.

Với việc Mỹ không xuất khẩu đậu tương sang Trung Quốc vào tháng 11-2018, đỉnh điểm của mùa trồng trọt, Trung Quốc đã phải chật vật để tìm nhà cung cấp mới cũng như sản xuất thêm ở trong nước. Mặc dù dịch tả lợn châu Phi đã làm giảm 40% sản lượng lợn mới, tuy nhiên Trung Quốc vẫn phải tìm cách đa dạng hóa các nhà cung cấp.

Và điều này đã tỏ ra có lợi cho mối quan hệ giữa Trung Quốc và Nga trong lĩnh vực nông nghiệp cũng như cho mối quan hệ thương mại tổng thể. Lập tức trong tuyên bố chung tháng 6-2019 về phát triển quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện vì một kỷ nguyên mới đã nêu bật việc lượng xuất khẩu đậu tương của Nga gia tăng. Và trên thực tế, xuất khẩu đậu tương của Nga sang Trung Quốc đã tăng mạnh. 90% tổng sản lượng 800.000 tấn đậu tương của Nga đã được chuyển đến Trung Quốc.

Trong nỗ lực thúc đẩy xuất khẩu của Nga, từ tháng 7-2019, Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã cho phép nhập khẩu đậu tương từ mọi miền nước Nga, thay vì trước đây chỉ có 5 vùng ở Viễn Đông được xuất đậu tương sang Trung Quốc. Tuy nhiên, việc thay thế Mỹ là cả một vấn đề, bởi xuất khẩu đậu tương của Nga hiện chỉ chiếm 1% nhu cầu của Trung Quốc. Các lĩnh vực khác như công nghệ hay kiểm soát vũ khí cũng gặp các vấn đề tương tự. Cũng không dễ dàng gì gạt bỏ vai trò cường quốc số 1 của Mỹ trong các mối quan hệ đan xen hiện nay.

Dù có bằng chứng cho thấy nhiều sự hợp tác ở mức độ sâu sắc hơn nhưng vẫn có những giới hạn đối với sự hợp tác trong tất cả các lĩnh vực giữa hai bên. Các nhà phân tích Trung Quốc về quan hệ đối tác Nga - Trung hiện đang tranh luận về việc hợp tác với Nga khả thi và được mong muốn đến mức nào.

Tuy nhiên, những thay đổi trong môi trường bên ngoài, bao gồm cả mối quan hệ của cả hai nước với Mỹ cũng như những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực, sẽ thử thách việc củng cố quan hệ đối tác giữa hai nước.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Không còn là những lời phán truyền miệng ở cổng chùa hay góc chợ, mê tín dị đoan đang được nâng cấp thành những chiếc bẫy tinh vi trên không gian mạng. Từ vụ nữ thầy bói lừa 31 người chiếm đoạt hơn 28 tỷ đồng đến các đường dây sử dụng hàng chục nhân viên gọi điện tự xưng "cô đồng", hàng nghìn người đã trở thành nạn nhân khi nỗi sợ bị biến thành công cụ thao túng và niềm tin mù quáng trở thành món hàng để trục lợi.

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Doanh thu hàng trăm tỷ đồng và sức hút mạnh mẽ với khán giả đang đưa phim kinh dị trở thành thể loại nổi bật nhất của điện ảnh Việt. Nhưng khi ngày càng nhiều tác phẩm chạy theo yếu tố giật gân, máu me và tâm linh, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để thị trường không rơi vào vòng xoáy của những trào lưu ngắn hạn.

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Khi các cầu thủ bước ra sân trước hàng chục nghìn khán giả, phần lớn người hâm mộ trên thế giới chỉ quan tâm đến một điều: điều gì sẽ xảy ra trong 90 phút trên sân cỏ. Nhưng ở World Cup 2026, có một cuộc chơi khác cũng đang diễn ra song song. Đó là cuộc chơi của tiền bạc, quyền lực và những trải nghiệm xa xỉ mà phần lớn người hâm mộ chỉ có thể hình dung qua những con số.

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, vấn đề giữ gìn sự trung thực và đạo đức trong sáng tạo nghệ thuật của nghệ sĩ đang là vấn đề cấp thiết được đặt ra.

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Dân số nhiều nước châu Á đang già đi với tốc độ chưa từng có. Nhưng, thay vì nhìn nhận xu hướng đó như một gánh nặng, lục địa này đang chọn cách nhìn nhận tích cực hơn, khi xem người cao tuổi cũng là một động lực kinh tế.

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Vụ việc xuất hiện yếu tố từ tác phẩm sắp đặt Tàn Chỉ của nghệ sĩ Lê Giang trong MV “Come My Way” của ca sĩ Sơn Tùng M-TP đã bộc lộ những hạn chế trong quy trình kiểm soát sở hữu trí tuệ và xử lý khủng hoảng của các đơn vị sản xuất nội dung thương mại, đồng thời đặt ra yêu cầu về năng lực quản trị quyền tác giả trong công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Người phụ nữ gây "ám ảnh" nhất đối với chị em bỉm sữa hành nghề kinh doanh online thời gian vừa qua đó chính là Hoàng Lê Ngọc My, sinh năm 1992, trú tại một con ngõ trên phố Lê Duẩn, phường Cửa Nam, Hà Nội. Hàng xóm nơi đây đã quá quen với cảnh hầu như ngày nào cũng có shipper hoặc chủ shop đến đòi nợ vì My nhận hàng, ăn xong rồi nhưng... không trả.

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Thị trường hàng hóa diễn biến trái chiều sau thỏa thuận Mỹ - Iran: giá vàng tăng mạnh do rủi ro địa chính trị chưa hoàn toàn hạ nhiệt, còn dầu lao dốc khi nhà đầu tư kỳ vọng nguồn cung Iran sớm quay lại thị trường.

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Sau nhiều năm theo đuổi vụ kiện chất độc da cam, bà Trần Tố Nga tiếp tục chờ Tòa Phá án Pháp xem xét liệu các tập đoàn hóa chất Mỹ có được hưởng quyền miễn trừ tài phán hay không.

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Hơn 2.000 gian hàng có dấu hiệu vi phạm bị chặn, hơn 9.100 sản phẩm bị gỡ khỏi các sàn thương mại điện tử chỉ trong chưa đầy 1 tháng cao điểm kiểm tra. Những con số này cho thấy hàng giả, hàng nhái đang ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, buộc cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nền tảng thương mại điện tử phải đẩy nhanh ứng dụng công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo (AI) đến truy xuất nguồn gốc, để bảo vệ người tiêu dùng và giữ niềm tin cho nền kinh tế số.

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Nguyễn Văn Tuyến, sinh năm 1984, ngụ phường Phước Tân, TP Đồng Nai thành lập “công ty ma” rồi bán hóa đơn để hưởng phí chênh lệch. Nghĩ rằng với kinh nghiệm nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, sử dụng những trò ma mãnh để qua mặt cơ quan chức năng, Tuyến nhanh chóng thành lập 17 công ty, móc nối với nhiều đối tượng xuất bán khống hàng ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi trên 5.077 tỷ đồng, thu lợi bất chính hàng trăm tỷ đồng. 

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Những lời quảng cáo có cánh, mời gọi tham gia hội nhóm để được “tặng ngay tiền mặt, đầu tư sinh lời, chơi là trúng…” xuất hiện kín đáo và khéo léo trên màn hình trò chơi trực tuyến. Ít ai ngờ, “miếng bánh” ấy lại chính là cạm bẫy dẫn vào các trang web cá độ bóng đá, cờ bạc online khi mùa World Cup bắt đầu.

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Sự phổ biến của hát nhép, hát đè và các công nghệ xử lý âm thanh đang đặt ra câu hỏi về tính chân thực của sân khấu đương đại. Giới chuyên môn cho rằng đã đến lúc cần những chế tài đủ mạnh để bảo vệ giá trị cốt lõi của nghệ thuật biểu diễn.

 Phát triển bóng đá hay trục lợi?

Phát triển bóng đá hay trục lợi?

World Cup 2026 sẽ là giải đấu lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển và 104 trận đấu. FIFA gọi đây là bước tiến cho sự phát triển bóng đá toàn cầu, nhưng những con số doanh thu khổng lồ phía sau khiến cuộc tranh luận về mục đích thật sự của FIFA trở nên gay gắt hơn.

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Chiếm tới 80% thị phần toàn cầu, sau giai đoạn tăng trưởng nóng, ngành pin mặt trời Trung Quốc từng là biểu tượng trong “Bộ ba chủ lực mới” nay lại rơi vào vòng xoáy dư cung, giảm giá và thua lỗ kéo dài.

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Tiền ảo mới du nhập vào Việt Nam bằng con đường phi pháp. Nhưng ít ai biết rằng, từ lâu, chúng âm thầm len lỏi khắp ngõ ngách từ thành phố, nông thôn tới miền núi với số lượng tài khoản thống kê lên tới hơn 17 triệu, gần gấp đôi tài khoản chứng khoán dù tuổi đời chỉ bằng 1/2. Thị trường tiền ảo phi pháp này đã mê hoặc giới trẻ, cả người có học thức, thậm chí kỹ sư công nghệ thông tin (IT) các trường nổi tiểng, tới người lao động, du học sinh dù nhiều người đã không ít lần trắng tay chỉ sau vài buổi giao dịch. Đâu là sự thật?