Thách thức của hợp tác Nga – Trung

Từ những năm 1970, các nhà phân tích đã sử dụng thuật ngữ tam giác chiến lược để minh họa các mô hình trong quan hệ giữa Washington, Moscow và Bắc Kinh.

Theo logic tam giác, việc củng cố các mối quan hệ Trung - Nga sẽ là một phản ứng tự nhiên trước những căng thẳng hiện tại trong mối quan hệ Mỹ - Nga và Mỹ - Trung. Và trên thực tế, quan hệ đối tác Nga - Trung đã được củng cố đáng kể trong 2 năm qua.

Mặc dù điều này diễn ra đồng thời với cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung và căng thẳng Mỹ - Nga gia tăng, quan hệ đối tác Nga - Trung đã bắt đầu trở nên sâu sắc ngay trước khi Mỹ có những thay đổi trong chính sách đối với mỗi nước, như được chứng thực trong một cuộc thảo luận về hợp tác Nga - Trung trong nông nghiệp, công nghệ, các vấn đề quân sự và Bắc Cực.

Quả thực, có rất nhiều dấu hiệu cho thấy sự củng cố quan hệ như vậy. Ngày 5-6-2019 đánh dấu việc Nga và Trung Quốc nâng cấp mối quan hệ của họ lên thành quan hệ đối tác chiến lược toàn diện vì một kỷ nguyên mới, có đặc trưng là sự hỗ trợ lẫn nhau lớn hơn. Đường ống khí đốt Sức mạnh Siberia được khánh thành vào tháng 12-2019 và đến năm 2024, nó sẽ bơm 38 tỷ mét khối/năm cho Trung Quốc.

1/3 lượng đậu tương của Mỹ có đích đến là Trung Quốc.
1/3 lượng đậu tương của Mỹ có đích đến là Trung Quốc.

Cây cầu đường sắt đầu tiên kéo dài từ Đồng Giang ở tỉnh Hắc Long Giang đến Nizhneleninsk ở Khu tự trị Do Thái của Nga đã khai trương vào tháng 3-2019. Cây cầu cao tốc được chờ đợi từ lâu nối liền Hắc Hà ở phía Đông Bắc Trung Quốc đến Blagovechensk ở Viễn Đông Nga đã được hoàn thiện vào tháng 11-2019 và được đưa vào sử dụng vào cuối mùa xuân 2020. Thương mại Nga - Trung đạt 100 tỷ USD vào năm 2018. Hai nhà lãnh đạo hai nước thậm chí còn cam kết sẽ tăng gấp đôi con số này vào năm 2024.

Mặc dù doanh số bán vũ khí không lớn như trong những năm 1990, song hợp tác quân sự Nga và Trung Quốc đã tăng tốc trong những năm gần đây, trong đó có việc thường xuyên tham gia các cuộc tập trận trên bộ và trên biển. Trong năm 2019, đã diễn ra các cuộc tuần tra không quân chung và hợp tác phòng thủ tên lửa giữa hai nước. Hai máy bay ném bom tầm xa Tu95 của Nga đi cùng máy bay ném bom Xian H6-K của Trung Quốc trong một cuộc tuần tra chung trên biển quốc tế nằm giữa Nhật Bản và Bán đảo Triều Tiên. Tháng 10-2019, Nga tiết lộ đang giúp Trung Quốc phát triển hệ thống phát hiện phóng tên lửa.

Tuy nhiên, những căng thẳng trong các mối quan hệ Trung - Mỹ và Nga - Mỹ đã ảnh hưởng nhất định đến quan hệ Nga - Trung kể từ năm 2018. Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, việc Mỹ nỗ lực hạn chế sử dụng công nghệ 5G của Huawei, việc chính quyền Tổng thống Trump rút Mỹ khỏi Hiệp định Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF), các biện pháp trừng phạt của nước này đối với Nga và quan điểm về cuộc cạnh tranh nước lớn ở Bắc Cực đều thúc đẩy quan hệ Nga - Trung trở nên gần gũi hơn.

Chẳng hạn như để đáp trả việc Mỹ áp thuế 2,4 tỷ USD đối với thép và nhôm của mình, Trung Quốc đã áp thuế đối với khối lượng tương tự nông sản và sản phẩm công nghiệp nhập khẩu từ Mỹ. Trước khi Trung Quốc áp đặt mức thuế trả đũa 25% đối với đậu tương của Mỹ, 1/3 lượng đậu tương của Mỹ có đích đến là Trung Quốc.

Quốc gia nào muốn gia tăng sự có mặt ở Bắc Cực đều phải hợp tác với Nga.
Quốc gia nào muốn gia tăng sự có mặt ở Bắc Cực đều phải hợp tác với Nga.

Với việc Mỹ không xuất khẩu đậu tương sang Trung Quốc vào tháng 11-2018, đỉnh điểm của mùa trồng trọt, Trung Quốc đã phải chật vật để tìm nhà cung cấp mới cũng như sản xuất thêm ở trong nước. Mặc dù dịch tả lợn châu Phi đã làm giảm 40% sản lượng lợn mới, tuy nhiên Trung Quốc vẫn phải tìm cách đa dạng hóa các nhà cung cấp.

Và điều này đã tỏ ra có lợi cho mối quan hệ giữa Trung Quốc và Nga trong lĩnh vực nông nghiệp cũng như cho mối quan hệ thương mại tổng thể. Lập tức trong tuyên bố chung tháng 6-2019 về phát triển quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện vì một kỷ nguyên mới đã nêu bật việc lượng xuất khẩu đậu tương của Nga gia tăng. Và trên thực tế, xuất khẩu đậu tương của Nga sang Trung Quốc đã tăng mạnh. 90% tổng sản lượng 800.000 tấn đậu tương của Nga đã được chuyển đến Trung Quốc.

Trong nỗ lực thúc đẩy xuất khẩu của Nga, từ tháng 7-2019, Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã cho phép nhập khẩu đậu tương từ mọi miền nước Nga, thay vì trước đây chỉ có 5 vùng ở Viễn Đông được xuất đậu tương sang Trung Quốc. Tuy nhiên, việc thay thế Mỹ là cả một vấn đề, bởi xuất khẩu đậu tương của Nga hiện chỉ chiếm 1% nhu cầu của Trung Quốc. Các lĩnh vực khác như công nghệ hay kiểm soát vũ khí cũng gặp các vấn đề tương tự. Cũng không dễ dàng gì gạt bỏ vai trò cường quốc số 1 của Mỹ trong các mối quan hệ đan xen hiện nay.

Dù có bằng chứng cho thấy nhiều sự hợp tác ở mức độ sâu sắc hơn nhưng vẫn có những giới hạn đối với sự hợp tác trong tất cả các lĩnh vực giữa hai bên. Các nhà phân tích Trung Quốc về quan hệ đối tác Nga - Trung hiện đang tranh luận về việc hợp tác với Nga khả thi và được mong muốn đến mức nào.

Tuy nhiên, những thay đổi trong môi trường bên ngoài, bao gồm cả mối quan hệ của cả hai nước với Mỹ cũng như những diễn biến ở Trung Á và Bắc Cực, sẽ thử thách việc củng cố quan hệ đối tác giữa hai nước.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.