Tạo động lực cho sự đổi mới tư duy chiến lược, nâng cao năng lực hoạch định chủ trương, đường lối

Như Báo CAND đã thông tin, sáng 13/4, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV,  Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết quán triệt chuyên đề: “Những nội dung cơ bản của Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng”.

Theo Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, Quy định số 19-QĐ/TW ngày 8/4/2026 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng là quy định mang tính hệ thống, toàn diện, khẳng định bước phát triển mới về tư duy lý luận và quyết tâm chính trị rất cao trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng và nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng. Quy định là sự kết tinh và phát triển nhất quán tư duy lý luận của Đảng, cụ thể hóa tinh thần Đại hội XIV; đồng thời, đặt ra yêu cầu nâng tầm công tác chính trị, tư tưởng trước những biến động nhanh, phức tạp, khó lường của tình hình thế giới, khu vực và trong nước .

Điểm nổi bật của quy định là, lần đầu tiên công tác chính trị, tư tưởng được tiếp cận như một hệ thống quản trị, có mục tiêu, tiêu chí, được lượng hóa, đo lường, có kiểm soát và quy định trách nhiệm rõ ràng. Đây không chỉ là một văn bản quy phạm nội bộ mà là bước nâng tầm chiến lược đối với công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng; nền tảng để củng cố niềm tin, tăng cường sức mạnh nội sinh của đất nước, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Theo Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng được kết cấu gồm 5 chương, 16 điều, chặt chẽ, khoa học, bao quát toàn diện các nội dung cốt lõi. Tinh thần xuyên suốt của quy định là chuẩn hóa, ràng buộc trách nhiệm, kiểm soát bằng kết quả, đo lường bằng hiệu quả thực chất.

Mục đích nhằm hướng tới xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức và cán bộ; nâng cao nhận thức, trách nhiệm, bản lĩnh chính trị, trình độ, năng lực công tác và khả năng thích ứng của cán bộ, đảng viên trước những biến động, tình huống thực tiễn phức tạp; kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng, chủ động phòng ngừa, ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

Quy định đặt ra yêu cầu phải tạo động lực cho sự đổi mới tư duy chiến lược, nâng cao năng lực hoạch định chủ trương, đường lối; xây dựng môi trường chính trị, tư tưởng, trong sáng, lành mạnh trong toàn Đảng; phát huy dân chủ gắn với tăng cường kỷ luật, kỷ cương, xây dựng văn hóa trong Đảng, đề cao trách nhiệm cá nhân, nhất là vai trò nêu gương của người đứng đầu; yêu cầu xây dựng hệ tiêu chí đánh giá, lượng hóa kết quả công tác chính trị, tư tưởng, lấy hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị và mức độ hài lòng của nhân dân làm thước đo để đánh giá hiệu quả lãnh đạo của tổ chức đảng và từng đảng viên.

Bên cạnh đó, quy định xác lập hệ thống nguyên tắc kiên định là bất biến, đổi mới là yêu cầu tất yếu, chủ động dẫn dắt là phương thức hành động, chi phối toàn bộ công tác chính trị, tư tưởng. Nổi bật là giữ vững “bốn kiên định”, trong phát biểu kết luận bế mạc Hội nghị Trung ương hai, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh “4 kiên định” về chính trị, tư tưởng để giữ vững bản sắc, bứt phá trong kỷ nguyên mới (kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng; kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng). Đây chính là quan điểm chính trị, sự kiên định mục tiêu, lý tưởng, con đường mà Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn.

Quy định mở rộng và nâng tầm nội hàm công tác chính trị, tư tưởng, chuyển từ “tuyên truyền một chiều” sang “quản trị, dẫn dắt và định hình nhận thức trong kỷ nguyên số”; làm rõ chỉnh thể thống nhất gồm hai cấu phần. Đó là: Công tác chính trị, tập trung vào giữ vững định hướng chính trị trong toàn bộ hoạt động của Đảng; mọi chủ trương, quyết sách phải xuất phát từ lợi ích quốc gia, dân tộc; gắn chặt với nhiệm vụ xây dựng Đảng, phòng chống suy thoái về chính trị, tư tưởng, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Công tác tư tưởng tập trung vào đổi mới phương thức giáo dục lý luận chính trị, tạo thống nhất nhận thức và hành động; tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận; xây dựng văn hóa Đảng, đạo đức, lối sống; nắm, định hướng và dẫn dắt dư luận xã hội; đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Quy định nhấn mạnh yêu cầu ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ hiện đại, chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu về công tác chính trị, tư tưởng làm nền tảng cho việc nắm, phân tích, dự báo tình hình tư tưởng và dư luận xã hội, nhất là trên không gian mạng; chuyển công tác tư tưởng từ “phản ứng” sang “chủ động dự báo - dẫn dắt - kiểm soát”.

Theo Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, người đứng đầu chịu trách nhiệm trực tiếp và cao nhất; phải trực tiếp làm, trực tiếp chỉ đạo, trực tiếp chịu trách nhiệm đến cùng. Điểm then chốt là quyền hạn đến đâu, trách nhiệm đến đó; không có “vùng an toàn” cho người đứng đầu nếu buông lỏng lãnh đạo. Cán bộ, đảng viên không chỉ là đối tượng, mà phải là chủ thể trực tiếp, “chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng”; chủ động học tập, nghiên cứu, tích cực tuyên truyền, lan tỏa những giá trị tốt đẹp, những thành tựu của công cuộc đổi mới và xây dựng đất nước; tích cực đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; không lan truyền, cổ xúy cho thông tin xấu độc.

"Việc kiểm tra, giám sát phải thực hiện thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm; kết hợp kiểm tra định kỳ, chuyên sâu và đột xuất; gắn trách nhiệm trực tiếp và liên đới của người đứng đầu. Xử lý vi phạm nghiêm minh, kịp thời, không có ngoại lệ; xử lý cả hành vi và trách nhiệm quản lý. Khen thưởng phải kịp thời, xứng đáng...”, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nêu rõ.

Đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, vấn đề quyết định chính là tổ chức thực hiện, khâu then chốt, thước đo thực sự của quyết tâm chính trị; phải triển khai Quy định với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, thực chất; lấy chuyển biến về nhận thức, hành động và kết quả cụ thể của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên làm thước đo hiệu quả. Vì thế, việc thực hiện quy định không phải là lựa chọn mang tính tự nguyện, mà là nhiệm vụ chính trị bắt buộc đối với mọi tổ chức đảng và từng cán bộ, đảng viên. Mỗi cấp ủy, tổ chức đảng và từng cán bộ, đảng viên phải chuyển hóa yêu cầu của quy định thành nhận thức tự giác, hành động cụ thể và kiên quyết khắc phục tình trạng hình thức, đối phó.

Cấp ủy và người đứng đầu phải chủ động nắm chắc tình hình tư tưởng; kịp thời định hướng, xử lý ngay từ cơ sở; ngăn chặn từ sớm, từ xa, không để phát sinh “điểm nóng”, không để bị động, bất ngờ; đồng thời, phải thiết lập cơ chế chỉ huy - điều hành - phản ứng nhanh đối với các vấn đề tư tưởng phát sinh. Đổi mới mạnh mẽ, toàn diện phương thức công tác chính trị, tư tưởng theo hướng hiện đại, khoa học, hiệu quả. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn. Chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, chính xác, không để khoảng trống thông tin để các luồng thông tin sai trái, thù địch chi phối; giữ vững thế chủ động, tạo ưu thế trên mặt trận tư tưởng.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đề nghị, các cấp ủy, tổ chức đảng và toàn thể cán bộ, đảng viên nêu cao tinh thần trách nhiệm, khẩn trương, nghiêm túc tổ chức triển khai thực hiện; thực sự coi đây là việc làm thường xuyên, liên tục trong suốt cả nhiệm kỳ và các nhiệm kỳ tiếp theo.