Đề nghị làm rõ cách xác định đất ở có nguồn gốc lâu đời

Đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ cách xác định đất ở có nguồn gốc lâu đời, tháo gỡ vướng mắc tách thửa và bảo đảm hài hòa quyền lợi khi thu hồi đất.

Sáng 29/10, tại phiên thảo luận tại Hội trường về Luật Đất đai (sửa đổi), nhiều đại biểu Quốc hội nêu thực tế về bất cập trong xác định diện tích đất ở có nguồn gốc sử dụng lâu đời và đề nghị cần có quy định cụ thể, minh bạch để bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, đồng thời hài hòa lợi ích khi Nhà nước thu hồi đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh.

Làm rõ diện tích đất ở có nguồn gốc sử dụng lâu đời

Thảo luận về dự án Luật Đất đai (sửa đổi), đại biểu Tạ Văn Hạ (đoàn Đà Nẵng) cho rằng cần rà soát những bất cập trong việc xác định diện tích đất ở đối với các thửa đất được sử dụng, chuyển giao qua nhiều thế hệ. Trên thực tế, có những thửa đất người dân đã sinh sống ổn định từ lâu đời nhưng hồ sơ địa chính qua các thời kỳ lại ghi nhận không thống nhất, phần là đất thổ cư, phần là đất vườn hoặc đất trồng cây lâu năm.

202610291015100181-1793243640016-2669430916532772711-g7574298250520479089-ef9b7ab7eb64c7d04ed1fe7d045fb3e8.jpg
Đại biểu Tạ Văn Hạ cho rằng cần rà soát những bất cập trong việc xác định diện tích đất ở đối với các thửa đất được sử dụng, chuyển giao qua nhiều thế hệ.

Đại biểu nêu thực tế, có gia đình sử dụng thửa đất rộng khoảng 700m² qua nhiều thế hệ, nhưng khi đổi hoặc cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, diện tích được xác định là đất ở chỉ còn 200–300m², phần còn lại được ghi nhận là đất trồng cây lâu năm hoặc đất nông nghiệp có thời hạn sử dụng chỉ 40 năm. Khi Nhà nước thu hồi đất, phần diện tích mà người dân cho rằng đã sử dụng ổn định từ lâu lại được bồi thường theo loại đất nông nghiệp, dẫn đến tâm tư, bức xúc.

Bên cạnh đó, dù là đất ông cha để lại nhưng do có sự phân biệt giữa đất ở và đất vườn, đất trồng cây lâu năm, tại nhiều gia đình, con cái trưởng thành vẫn sinh sống trên thửa đất của cha mẹ, nhưng việc tách thửa gặp khó khăn do không đáp ứng diện tích tối thiểu hoặc các điều kiện theo quy định. Theo đại biểu, đây là những vấn đề cần được rà soát, có giải pháp tháo gỡ phù hợp với lịch sử sử dụng đất và thực tế đời sống của người dân.

Từ những bất cập đó, đại biểu Tạ Văn Hạ đề nghị nghiên cứu cơ chế điều chỉnh đất đai trong chỉnh trang đô thị, phát triển khu dân cư nông thôn. Thay vì chỉ thực hiện thu hồi đất, bồi thường rồi bố trí người dân đến nơi ở khác, cơ chế này có thể tạo điều kiện để cộng đồng dân cư cùng tham gia quá trình phát triển, được hưởng lợi từ giá trị đất đai gia tăng sau khi đầu tư hạ tầng.

202610290836218111-1793237921090-6578006162479096613-g7574298250520479089-1bf3d0e473f321cdc5b19dedda311be1.jpg
Hoàn thiện chính sách đất đai, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp

Theo đại biểu, nếu được thiết kế phù hợp, người dân có thể được bố trí lại một phần diện tích đất trong cùng khu vực với điều kiện hạ tầng tốt hơn, đồng thời có cơ hội hưởng lợi từ giá trị gia tăng của đất. Cách làm này góp phần hạn chế tình trạng người dân phải di dời khỏi nơi ở lâu năm nhưng khoản bồi thường không đủ để tạo lập nơi ở và sinh kế tương đương.

Tuy nhiên, đại biểu cũng lưu ý cơ chế điều chỉnh đất đai cần có hành lang pháp lý chặt chẽ, bảo đảm không làm thiệt hại giá trị quyền sử dụng đất của người dân; tôn trọng quyền tài sản, nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch và có sự giám sát của cộng đồng.

Cần tính đến hạn mức đất ở khi bồi thường

Tranh luận với ý kiến của đại biểu Tạ Văn Hạ, đại biểu Nguyễn Trung Kiên (đoàn Đồng Nai) cho rằng việc bồi thường, giải phóng mặt bằng phải tính đến những trường hợp thửa đất có diện tích lớn, được hình thành từ lịch sử sử dụng đất qua nhiều thế hệ. Nếu chỉ căn cứ vào diện tích đất ở được xác định trong hồ sơ hiện tại mà chưa xem xét đầy đủ nguồn gốc, quá trình sử dụng thì có thể phát sinh thiệt thòi cho người dân. Tuy nhiên, theo đại biểu, cũng cần tính đến lợi ích của Nhà nước, tránh trường hợp toàn bộ thửa đất có diện tích rất lớn đều được bồi thường theo giá đất ở.

202610291032010869-1793244695021-4307600846839467435-g7574298250520479089-5994ac37de36241fc94077edd09290ff.jpg
Đại biểu Nguyễn Trung Kiên cho rằng việc bồi thường, giải phóng mặt bằng phải tính đến những trường hợp thửa đất có diện tích lớn, được hình thành từ lịch sử sử dụng đất qua nhiều thế hệ.

Đại biểu Nguyễn Trung Kiên nêu vấn đề: Có những thửa đất được cấp từ trước, trong giấy tờ ghi nhận diện tích lên tới 5.000–7.000m² là đất sử dụng lâu dài hoặc đất thổ cư. Nếu khi thu hồi, toàn bộ diện tích này đều được bồi thường theo giá đất ở thì cũng đặt ra vấn đề về cân đối lợi ích giữa người dân và Nhà nước.

Từ đó, đại biểu đề xuất nghiên cứu quy định hạn mức đất ở được tính đến khi bồi thường, căn cứ vào quy mô hộ gia đình và số người con. Đại biểu nêu ví dụ: “Nếu một gia đình có một con thì hạn mức là 360m², hai con thì hạn mức là 720m²; trường hợp ba, bốn con thì có thể tính toán tương ứng”.

Theo đại biểu, việc nghiên cứu hạn mức như vậy nhằm hạn chế thiệt thòi cho người dân trong quá trình thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, đồng thời bảo đảm lợi ích của Nhà nước khi thu hồi đất phục vụ quốc phòng, an ninh và các công trình phúc lợi xã hội.

Phương Thuỷ

Các tin khác

Khi mọi thứ đều có thể được dạy, ai dạy con người biết sống?

Khi mọi thứ đều có thể được dạy, ai dạy con người biết sống?

Trí tuệ nhân tạo có thể trả lời gần như mọi câu hỏi, nhưng không thể sống thay, lựa chọn thay và chịu trách nhiệm thay con người. Ngày Nhà giáo Việt Nam năm nay vì thế gợi ra một câu hỏi lớn hơn lời tri ân: điều gì làm nên giá trị không thể thay thế của người thầy, và xã hội cần làm gì để giữ được giá trị ấy?

Việt Nam chủ động kiến tạo, nâng tầm đóng góp tại APEC

Việt Nam chủ động kiến tạo, nâng tầm đóng góp tại APEC

Chuyến công tác đến Trung Quốc tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 và làm việc song phương tại tỉnh Quảng Đông và Vân Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang ý nghĩa quan trọng, góp phần khẳng định vai trò Việt Nam trong hợp tác khu vực và tạo xung lực mới cho quan hệ Việt Nam - Trung Quốc.

Chung một đại dương - Chung một tương lai

Chung một đại dương - Chung một tương lai

Nhận lời mời của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình và phu nhân, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 tại thành phố Thâm Quyến và làm việc song phương tại Trung Quốc từ ngày 17 đến 20/11/2026.

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương thăm, chúc mừng Học viện Chính trị CAND và nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương thăm, chúc mừng Học viện Chính trị CAND và nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan

Chiều 16/11, đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương cùng đoàn công tác đã đến thăm, chúc mừng cán bộ, giảng viên Học viện Chính trị Công an nhân dân (CAND); thăm và chúc mừng Nhà giáo Nguyễn Thị Doan, nguyên Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.

Tình nghĩa một nhà – Hơn 6,5 triệu nhịp đập hướng về quê hương

Tình nghĩa một nhà – Hơn 6,5 triệu nhịp đập hướng về quê hương

Hội nghị Người Việt Nam ở nước ngoài toàn thế giới lần thứ 5 với chủ đề “Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia” dự kiến diễn ra vào tháng 12/2026. Đây là diễn đàn quan trọng để cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài kết nối, trao đổi, đóng góp sáng kiến và đồng hành cùng sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới. Nhân dịp này, Báo Công an nhân dân trân trọng giới thiệu bài viết của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng về cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị Cấp cao ASEAN - Liên Hợp Quốc 16

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị Cấp cao ASEAN - Liên Hợp Quốc 16

Ngày 16/11, tại Manila, Philippines, trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng lãnh đạo các nước ASEAN và Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN - Liên Hợp Quốc lần thứ 16.

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên toàn thể bàn tròn Hội nghị cấp cao Pháp ngữ

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên toàn thể bàn tròn Hội nghị cấp cao Pháp ngữ

Trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20, sáng 16/11, tại Phnom Penh, Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể bàn tròn của hội nghị. Báo Công an nhân dân trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với chủ đề "Đầu tư cho hòa bình vì thịnh vượng chung và ổn định bền vững.