Tản mạn về năm Thân

Năm Ất Mùi 2015 (theo lịch âm) là năm vượt u sầu, bắt tay với bốn biển năm châu. Năm 2016 là năm Bính Thân thuộc cung Khôn hành Thổ đến kế thừa sự mở ra của năm cũ và là năm nuôi dưỡng vun trồng sự nảy mầm sinh sôi, mở ra.

Thời gian được người xưa đặt tên bằng cách họ lập 10 thiên can là: Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý; người xưa hòa 10 thiên can này với 12 địa chi: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi. Thiên can dương hòa với địa chi dương, thiên can âm hòa với địa chi âm. Dương đi với dương, âm đi với âm cho ta được 60 Hoa Giáp. Đứng đầu là Giáp Tý, Ất Sửu… đến Quý Hợi là hết một vòng của 60 Hoa Giáp. 60 Hoa Giáp mang tính của năm hành là Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.

Năm Ất Mùi 2015 thuộc hành Thủy tức “thủy vi lường” có tính chất của nước đo lường được mọi hoàn cảnh, ví như nước ở trong chai thì hình chai, ở trong ấm thì hình ấm, trong chén có hình chén… Nước ở chỗ cao chảy xuống chỗ thấp, nếu bị đập chắn thì tràn qua đập và mạnh thì phá vỡ đập, nếu ít thì ngấm qua đập... Năm Mùi khảm Thủy là năm của con dê, dê ăn mọi lá cây để tồn tại vì thế mà năm Ất Mùi được gọi là năm “Bách Hợp Tiêu Tan U Sầu” tức là năm vươn ra thế giới bắt tay, hợp tác với bốn biển năm châu.

Năm Bính Thân (2016) theo dịch học Bính Thân trong 60 Hoa Giáp thuộc cung Khôn hành Thổ có tính chất của đất là chứa đựng là nơi nảy mầm của vạn vật.

Theo thuyết Nhị Nguyên thái cực vận hành sinh Lưỡng Nghi, Lưỡng Nghi sinh Tứ Tượng, Tứ Tượng sinh Bát Quái. Bát Quái có tên quẻ 1 Càn Kim, quẻ 2 Đoài  Kim, quẻ 3 Ly Hỏa, quẻ 4 Chấn Mộc, quẻ 5 Tốn Mộc, quẻ 6 Khảm Thủy, quẻ 7 Cấn Thổ, quẻ 8 Khôn Thổ.

Theo Phương Tây vật chất là do các nguyên tố hóa học tạo nên.

Theo phương Đông thế giới hữu hình và vô hình là do ngũ hành tạo nên. Ngũ hành là Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Chúng có tương sinh tương khắc. Mười hai tháng trong năm được chia ra mùa xuân hành Mộc màu xanh từ tháng 1 đến tháng 2, tháng 3 Thìn Thổ. Mùa hạ hành Hỏa màu đỏ là tháng 4, tháng 5, tháng 6 Mùi Thổ. Tháng 7, tháng 8 mùa thu hành Kim màu trắng, tháng 9 Tuất Thổ. Tháng 10, tháng 11 mùa đông  hành Thủy màu đen, tháng 12 Sỉu Thổ.

Trong 12 địa chi đứng đầu là Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi được người xưa chia làm 3 nhóm thuộc “Tam tài thiên địa nhân”.

Thiên gồm: Tý, Ngọ, Mão, Dậu ví là sự tồn tại tự nhiên.

Địa gồm: Thìn, Tuất, Sửu, Mùi ví là sự  khai mộ và nhập mộ của vạn vật.

Nhân gồm: Dần, Thân, Tỵ, Hợi ví là sự giao hòa của con người giữa Trời và Đất.

Tiến sĩ Lê Xuân Phương
Tiến sĩ Lê Xuân Phương

12 địa chi mùa xuân bắt đầu từ tháng Dần, Mão có màu xanh là mùa xuân đâm chồi nảy lộc, kết thúc mùa xuân là tháng 3 Thìn Thổ là nhập mộ, từ tháng 3 Thìn Thổ khai mộ sinh ra mùa hạ là tháng Tỵ, Ngọ. Mùa hạ nhập mộ kết thúc ở tháng Mùi Thổ. Tháng Mùi Thổ khai mộ nảy mầm ra mùa thu là tháng Thân, Dậu, hai tháng nhập mộ ở tháng Tuất. Tháng Tuất khai mộ ra mùa đông là tháng Hợi, Tý. Mùa đông được nhập mộ ở tháng 12 Sửu Thổ, tháng kết thúc năm. Tháng Sửu Thổ khai mộ ra mùa xuân và mở ra một năm mới.

Theo quy luật, năm Bính Thân thuộc cung Khôn hành Thổ mang thuộc tính của đất là chỗ dựa cho vạn vật. Thổ là sự chịu đựng, chứa đựng vạn vật, vạn vật khi chết đều về với đất và từ đất nảy mầm khai mộ sang trang của vạn vật. Điều đặc biệt nhất của đất là sau một quá trình lại được hoàn thổ cho dù có sự biến dạng như vật đổi sao dời đất luôn được hoàn thổ và từ đất lại nảy mầm.

Năm 2015 là năm bắt tay với bốn biển năm châu mở ra các quan hệ, năm Khôn thổ Bính Thân (2016) là năm nuôi dưỡng các quan hệ từ đó mở rộng các quan hệ vì “cây dây cuốn” nghĩa là có trách nhiệm với nhau và giao lưu quốc tế học được cái tốt, cái hạn chế và sự tiên phong của nhau để tự đổi mới mình, nhưng sự đổi mới là phải đổi mới từ từ không được đổi mới tất cả mà làm lại từ đầu. Bởi sự đổi mới là chia tay cái xấu, cái hạn chế lỗi thời của bản thân và học cái mới cũng phải học từ từ không thể nạp được ngay cái mới, do vậy đổi mới là đổi mới từ từ sẽ thành công.

Theo dân gian năm Khỉ được đúc kết đặc tính của khỉ là sống có cộng đồng, loài khỉ rất thông minh chỉ sau con người, luôn học hỏi, đem cái tốt cho cộng đồng.

Năm Thân theo vòng xung là Dần, Thân, Tỵ, Hợi ví như hạt giống đủ điều kiện 2 sôi 3 lạnh, hạt giống nảy mầm không bị bó hãm đứng yên. Đây là sự bứt phá phát triển sang trang của những người có tuổi xung với năm Thân. Vòng tam hợp là Thân, Tý, Thìn là sự hợp tác chặt chẽ để cùng nhau tồn tại và phát triển. Các tuổi còn lại bình hòa với năm Thân vì Thân là Khôn Thổ không dị ứng và hạn chế với các ngành nghề hay là các tuổi nào. Trong kinh tế thì năm Khôn Thổ sinh Kim tài chính dồi dào, nhiều ngành nghề mới được mở ra. Nghề kinh doanh thuộc Mộc là có chỗ đứng vì khắc chế được Thổ, nghề kim khí và tài chính được Thổ sinh Kim phát đạt thịnh vượng. Nghề Thủy vào khuôn phép như giao thông vận tải, thủy lợi hãy duy trì, củng cố những việc cũ đang làm để hoàn thiện thì tốt đẹp. Với học tập mọi người cần nỗ lực và bền bỉ hơn như đức khôn của Thổ sẽ đạt được thành tích cao trong học nghề cũng như văn hóa vì đức khôn Thổ là đức học hành.

Nhìn chung năm Bính Thân 2016 là năm mang đến sự tốt đẹp cho mọi người từ duy trì ổn định cuộc sống, phát triển và mở ra cái mới.

Tiến sĩ Lê Xuân Phương

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.