Tấm ảnh quý và hành trình “Không thể mồ côi”

Năm 1957, trong khuôn khổ chuyến thăm Tiệp Khắc cũ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến thăm Trường Thiếu nhi Quốc tế, nơi có một số học sinh Việt Nam, có hoàn cảnh gia đình đặc biệt đang học tập. Một cô bé 10 tuổi, mồ côi cha mẹ, vinh dự được Bác Hồ ôm trong lòng và chụp ảnh chung.

Hơn 30 năm sau, tấm ảnh đó đã bất ngờ được Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh trực tiếp trao tặng lại như một di vật cho con gái một liệt sĩ. Giờ đây, khi đã sắp bước vào tuổi "xưa nay hiếm", "cô bé nhân vật" của tấm ảnh năm xưa, quyết định kể lại hành trình "vượt lên số phận" gian nan của cuộc đời mình, để trở thành người có ích cho cộng đồng và xã hội như thế nào, qua cuốn sách độc đáo "Không thể mồ côi"…

Cuối tháng 12/2014, vào đúng dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Quân đội nhân dân (QĐND) Việt Nam, Nhà xuất bản CAND đã cho ấn hành cuốn sách "Không thể mồ côi".

Đây là cuốn tự truyện của một nữ tác giả có nhân thân và cuộc đời rất đặc biệt: Chị Minh Vân (tên thật và đầy đủ là Đào Thị Minh Vân) sinh ra tại Hà Nội vào đúng "Đêm lịch sử Toàn quốc kháng chiến", 19/12/1946. Chị đã sống một "tuổi thơ dữ dội", bởi cả cha và mẹ đều là liệt sĩ: Mẹ của chị là Liệt sĩ Hoàng Minh Phụng, hy sinh tại Chiến khu Việt Bắc năm 1948 (khi bé Minh Vân mới 14 tháng tuổi).

Cha của chị là liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVTND) Đào Phúc Lộc (Hoàng Minh Đạo, tức Đào Lộc, Năm Thu, Năm Đời…). Ông hy sinh trên đường đi công tác, trong một trận đánh đẫm máu với lính biệt kích Mỹ, trong đêm Noel 24/12/1969 tại Vàm Cỏ Đông.

Bác Hồ với bé Minh Vân.
Bác Hồ với bé Minh Vân.

Điều vô cùng đặc biệt là: Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ; Đảng và Nhà nước ta đã phong tặng và truy tặng danh hiệu AHLLVTND cho hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ; nhưng cho đến nay, chỉ duy nhất liệt sĩ, AHLLVTND Đào Phúc Lộc là vinh dự được truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh cao quý.

Hiện ở thành phố Móng Cái (Quảng Ninh) đã có một đường phố và một ngôi trường vinh dự được mang tên Đào Phúc Lộc. Còn tại TP HCM, đã có một đường phố và một trường tiểu học ở quận 8 được mang tên Hoàng Minh Đạo...

Anh hùng Đào Phúc Lộc nguyên là Trưởng phòng Tình báo Quân ủy Hội (Cơ quan tiền thân của Tổng cục II - Bộ Quốc phòng) - Bộ Tổng Tham mưu; Trưởng ban Quân báo và Tình báo của Bộ Tư lệnh Nam Bộ; nguyên Phó ban Địch tình Xứ ủy Nam Bộ (Cơ quan tiền thân của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam); từng là Phó ban Binh vận Trung ương Cục miền Nam; Bí thư kiêm Chính ủy Phân khu V và Phân khu I; Ủy viên Thường vụ Khu ủy Sài Gòn Gia Định, Chính ủy Lực lượng Biệt động Sài Gòn…

Bởi thế, chị Minh Vân - người con gái đầu lòng của nhà tình báo Đào Phúc Lộc - không chỉ là tác giả, là nhân vật chính trong tác phẩm này, mà còn là nhân chứng của một thời kỳ lịch sử đầy hào hùng và bi tráng của dân tộc ta.

Tháng 4/2014, trong khuôn khổ Trại Sáng tác Văn học về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống", do Bộ Công an và Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức tại Đà Lạt; chị Minh Vân đã được mời tham dự, với tư cách là một tác giả. Dĩ nhiên, không phải cứ ai đi dự trại viết cũng có tác phẩm hoàn chỉnh và không phải tác phẩm nào đã hoàn chỉnh cũng được xuất bản. Nhưng với "Không thể mồ côi" lại là một câu chuyện khác, vượt ra ngoài ranh giới của văn chương…

Nguyên tác cuốn sách hơn 400 trang này là khoảng gần 200 trang bản thảo khổ A4, chữ dày chi chít, hầu như không xuống dòng và thậm chí tất cả các từ, câu chữ đều là tiếng Việt nhưng lại… không có dấu. Thêm nữa, cách viết của tác giả theo tư duy của người làm khoa học tự nhiên, diễn đạt quen với ngữ pháp nước ngoài, khiến người đọc rất khó hiểu nghĩa chính xác, đặc biệt là các danh từ riêng.

Bìa cuốn sách "Không thể mồ côi" do Nhà xuất bản CAND ấn hành, tháng 12/2014. (Ảnh minh họa là bé Minh Vân được cha và mẹ bế, khi ở Chiến khu Việt Bắc, năm 1947).
Bìa cuốn sách "Không thể mồ côi" do Nhà xuất bản CAND ấn hành, tháng 12/2014. (Ảnh minh họa là bé Minh Vân được cha và mẹ bế, khi ở Chiến khu Việt Bắc, năm 1947).

Bù lại, chị Minh Vân có trí nhớ thật tuyệt vời. Từng sự kiện và từng nhân chứng thuyết phục, đã được chị kể lại trung thực. Chúng giống như một bức tranh đa màu sắc, những thước phim quay chậm, cụ thể và sinh động đến từng chi tiết nhỏ…

Tôi vinh dự là người được chị Minh Vân tin tưởng, trao quyền chắp bút cho tất cả các câu chữ trong sách đều có đầy đủ dấu tiếng Việt. Tôi đã dành thời gian hàng tháng trời để diễn đạt, chấm phẩy lại nhiều câu cho đúng ngữ pháp hơn; đồng thời, biên soạn lại, chuyển đổi vị trí một số đoạn, cho bạn đọc dễ hiểu và dễ dàng tiếp cận nội dung tác phẩm. Tuy nhiên, tôi vẫn cố gắng tôn trọng tối đa văn bản gốc của nguyên tác, để những tư liệu  chân thực và sinh động của chị nói giùm tất cả; đặc biệt, là phần nửa cuối của sách.

Chị Minh Vân không phải là một nhà văn. Bởi thế, cũng xin bạn đọc đừng coi tác phẩm này là một sáng tác văn học. Tôi đánh giá cao sự dũng cảm, không né tránh bất cứ sự vật, hiện tượng nào của người viết. Phải là người bản lĩnh, tự tin, lạc quan lắm với cuộc đời này, mới dám kể lại một cách chân thực và đầy đủ, mới dám viết ra một cách khách quan, bình luận công bằng mọi chuyện riêng tư của cuộc đời mình như thế!

Một phần nội dung quan trọng của cuốn sách góp phần khắc họa chân dung Anh hùng - Liệt sĩ Đào Phúc Lộc, thông qua những câu chuyện, lời kể, hồi tưởng xúc động của nhiều nhân vật, từng là lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước ta; các tướng lĩnh, sĩ quan cao cấp của công an và quân đội; tác giả Minh Vân thường gọi họ bằng những bí danh thân mật: Chú, Bác, Cô, Dì… Họ đều là những đồng đội của người Anh hùng - Liệt sĩ năm xưa. Mỗi người một kỷ niệm, một góc độ khác nhau, nhưng đều khẳng định tài năng và nhân cách cao đẹp của Anh hùng - Liệt sĩ Đào Phúc Lộc!

Có thể coi những trang sách của chị Minh Vân là “Những trang đời”chắt lọc và rút ra từ tất cả những gì còn lại từ gần 70 năm cuộc đời mình đã trải; sau bao buồn vui, thăng trầm của một đời người và một phần lịch sử của cả một dân tộc. Tất cả đều nhằm một mục đích nhân văn: Không ai được phép quên quá khứ, và hiện tại phải được đánh giá công bằng, để cho tương lai tốt đẹp hơn!

"Không thể mồ côi" là một món quà nhỏ, nhưng vô cùng ý nghĩa, nhân dịp chào mừng kỷ niệm 70 năm thành lập QĐND Việt Nam; đồng thời cũng là dịp tưởng nhớ tròn 45 năm ngày Liệt sĩ - AHLLVTND Đào Phúc Lộc hy sinh (24/12/1969 - 24/12/2014).

Hà Nội, cuối năm 2014

Nhà văn Đặng Vương Hưng

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.