Một năm sau thảm họa động đất-sóng thần và sự cố hạt nhân ở nhà máy điện Fukushima Dai-i-chi làm ít nhất 22.000 người thiệt mạng và hàng ngàn người khác mất gia đình hoặc di tản, nước Nhật đã bắt đầu hồi sinh từ những nỗ lực không mệt mỏi của chính phủ, người dân và sự giúp đỡ không toan tính từ cộng đồng quốc tế. Và dù những con số thiệt hại đã lùi về quá khứ nhưng sau thảm họa đau đớn này, cách sống và lối nghĩ của người Nhật cũng đã đổi thay.
Theo kết quả điều tra của công ty nghiên cứu tín dụng tư nhân Teihoku Databank, tính đến ngày 7/3, có 645 công ty ở Nhật Bản bị phá sản bởi làm ăn thua lỗ sau vụ động đất-sóng thần. Do ảnh hưởng của sự cố hạt nhân tại nhà máy điện nguyên tử Fukushima Da-i-chi, nhiều lò phản ứng tại các nhà máy điện hạt nhân của Nhật Bản cũng buộc phải ngừng hoạt động để kiểm tra định kỳ, gây ra tình trạng thiếu điện trầm trọng.
Đôi mắt thẩn thờ, Yuko Sugimoto nhìn vô định trước cảnh hoang tàn của quê nhà sau trận động đất - sóng thần. Bức ảnh về người phụ nữ này đã giành được nhiều giải thưởng báo chí thế giới.
Ước tính, thiệt hại về vật chất do động đất và sóng thần gây ra đã lên tới 380 tỷ USD và một số chuyên gia đã nhận định rằng phải mất tới 40 năm mới hoàn toàn kiểm soát được sự cố!
Đó là chưa kể đến những con số thống kê khác cho thấy, 22.000 người đã thiệt mạng, cuộc sống của hàng trăm nghìn người khác bị tàn phá. Ngoài ra, còn chừng 3.000 người khác vẫn nằm trong danh sách "mất tích". Ngay cả trong số những người sống sót, còn rất nhiều người chưa thể về lại nhà cũ do sự cố hạt nhân.
Theo chính quyền Nhật Bản, có hơn 300 nghìn người vẫn tá túc ở những khu tạm trú hoặc ở nhờ nhà bạn bè, thân nhân hay sống trong khách sạn. Hơn 500 người vẫn còn ở các trung tâm sơ tán. Tài liệu của Cảnh sát Nhật cho thấy gần 300.000 căn nhà bị phá hỏng hoàn toàn và hơn 1 triệu ngôi nhà bị hư hại vì động đất, hoặc vì sóng thần, hoặc do hỏa hoạn. Bên cạnh đó, Nhật Bản còn phải đối mặt với nhiều thách thức to lớn là tình trạng dân số già cỗi trong khi tỷ lệ sinh con lại rất thấp, kinh tế tăng trưởng chậm, ít nguồn nhân lực, nguồn thu ngân sách giảm…
Dẫu khó khăn chồng chất khó khăn, nhưng với sự nỗ lực vươn lên và tinh thần làm việc không mệt mỏi, người Nhật đã vượt qua những thời điểm gian nan nhất. Theo tiết lộ của Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Yasuaki Tanizaki, tàu cao tốc, đường cao tốc và sân bay tại các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề của thảm họa kép đã được khôi phục 100%. Các doanh nghiệp đã lấy lại được tinh thần, trong đó nhiều doanh nghiệp bị thiệt hại đã phục hồi hoạt động theo tiêu chuẩn trước khi xảy ra thảm họa.
Tính đến nay, Nhật Bản đã giành được những thành công khổng lồ trong xây dựng lại các khu vực bị tàn phá, đặc biệt đã xử lý các phế thải từ thảm họa thành những vật liệu xây dựng những công trình mới. Phát biểu trước Quốc hội hôm 9/3, Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda cũng khẳng định, Nhật Bản không bao giờ quên sự giúp đỡ to lớn của cộng đồng quốc tế trong thời gian nước này gặp khó khăn sau thảm họa kép. Đồng thời, ông Yoshihiko Noda khẳng định sẽ sớm làm hồi sinh nền kinh tế Nhật Bản.
Trên thực tế, sự trỗi dậy của nền kinh tế Nhật sau thảm họa đã được nhiều quốc gia coi như một sự thần kỳ. Từ trụ sở LHQ ở New York (Mỹ), hôm 9/3, Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon cũng bày tỏ sự khâm phục trước các nỗ lực to lớn của nhân dân Nhật Bản khắc phục hậu quả khủng khiếp của thảm họa kép, đồng thời nhấn mạnh LHQ tiếp tục nỗ lực toàn cầu nhằm thúc đẩy các biện pháp ngăn chặn và xử lý các thảm họa quy mô lớn như Fukushima.
Theo ông Ban Ki-moon, sự cố hạt nhân ở nhà máy điện Fukushima Dai-i-chi đã cảnh báo thế giới về an toàn và an ninh hạt nhân và LHQ đã quyết định đưa các vấn đề này vào chương trình hành động của LHQ nhằm ngăn chặn các thảm họa hạt nhân tái diễn.
Còn Tổng Giám đốc Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Yukiya Amano nhấn mạnh, cộng đồng quốc tế đã rút ra nhiều bài học từ sự cố Fukushima Dai-i-chi và nhờ đó an toàn hạt nhân đã được tăng cường hơn. Các nước trên thế giới đang tìm các khâu yếu nhất trong hệ thống an toàn hạt nhân và nhanh chóng hành động để khắc phục
