Số người chết và mất tích tại Nhật Bản gia tăng đột biến

Hiện các cơn dư chấn vẫn tiếp tục gây rung lắc ở nhiều nơi khiến người dân Nhật Bản phải gồng mình đối mặt với nhiều nguy cơ.

Thông báo đáng quan ngại

Mặc dù Cơ quan khảo sát địa chất Mỹ (USGS) đánh giá trận động đất ngày 11/3 mạnh 8,9 độ richter, nhưng ngày 13/3, giới chức Nhật Bản đã nâng lên thành 9,0 độ richter. Cuộc sống của hàng triệu người bị ảnh hưởng sau trận động đất, nhưng họ phải khẩn trương thu dọn đống đổ nát để sớm ổn định cuộc sống.

Tuyên bố sáng 13/3 của Chánh Văn phòng nội các Nhật Bản Yukio Edano đã khiến dư luận an tâm phần nào khi cho biết, sự tan chảy một phần có thể xảy ra tại một lò phản ứng hạt nhân ở Nhà máy điện nguyên tử Fukushima 1 (còn gọi là Fukushima Dai-ichi). Đây là lần đầu tiên Nhật Bản phải đương đầu với mối đe dọa phóng xạ, nhưng Cơ quan An toàn công nghiệp và hạt nhân Nhật Bản đánh giá, vụ nổ tại nhà máy điện nguyên tử Fukushima 1 chỉ ở cấp 4 trong tổng số 7 cấp theo quy định quốc tế.

Theo báo cáo chính thức, vụ nổ tại lò phản ứng trưa 12/3 đã phá hủy tòa nhà, nhưng lò phản ứng hạt nhân không bị hư hại do được che chắn bởi một container thép. Báo điện tử Asahi Shimbun và đài JNN của Nhật Bản cho biết, cơ quan chức năng đang xác định tình trạng phơi nhiễm phóng xạ của người dân sống xung quanh nhà máy điện nguyên tử Fukushima 1.

Tuyên bố trên được đưa ra sau báo cáo khẩn rạng sáng 13/3 của Cơ quan An toàn công nghiệp và hạt nhân Nhật Bản thông báo về tình trạng khẩn cấp ở lò phản ứng thứ 2 tại nhà máy điện nguyên tử Fukushima 1 sau khi hệ thống làm lạnh tại đây bị hỏng.

Tình hình trở nên khẩn cấp bởi nhà máy này là nơi đã xảy ra vụ nổ trưa 12/3. Công ty Điện lực Tokyo (Tepco), cơ quan vận hành nhà máy này cho biết, đang xả bớt hơi ra ngoài để cố gắng làm giảm áp lực bên trong lò phản ứng. Nhưng điều này lại đồng nghĩa với việc có một lượng nhỏ phóng xạ bị đưa ra ngoài không khí. Người ta đã phát hiện ra chất caesium isotopes ở khu vực ngoài nhà máy.

Tepco cảnh báo, lò phản ứng số 3 đang quá nóng và rất nhiều nước làm lạnh bị bốc hơi quá nhanh khiến các thanh nhiên liệu có thể bị phơi ra không khí. Tepco cho biết, vì khu vực Fukushima bị mất điện trong khi máy phát điện dự phòng không hoạt động và việc này gây khó khăn trong việc làm lạnh các lò phản ứng. Cơ quan chức năng đang lo ngại về khả năng nóng chảy đang xảy ra ở lò phản ứng thứ hai.

Chiều 13/3, Chánh Văn phòng Nội các Yukio Edano đã khẩn thiết kêu gọi toàn dân tiết kiệm điện. Trước đó, ông Yukio Edano cũng khuyến cáo, báo chí cần đưa tin trung thực để không gây hoang mang cho dân chúng.

Bộ trưởng Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản Kaieda Banri cũng chính thức yêu cầu tiết kiệm điện quy mô lớn tới giới doanh nghiệp nước này. Ủy ban Quản lý Hạt nhân Mỹ (NRC) đã cử 2 chuyên gia đến Nhật Bản để hỗ trợ vấn đề này.

Tính đến 16 giờ ngày 13/3, số người sơ tán xung quanh nhà máy điện nguyên tử Fukushima 1 và 2 lên tới 315.560 người, tập trung chủ yếu tại các tỉnh Fukushima, Iwate, Aomori, Miyagi, Yamagata và Akita. Chính phủ không những tăng cự ly sơ tán dân trong khu vực này lên 20 km...

Viện An toàn Năng lượng Nguyên tử Nhật Bản (NISA) cho biết, trong số 160 người nghi nhiễm xạ, 95 người nghi nhiễm trên đường sơ tán khỏi Bệnh viện thị trấn Futaba.

Tại thành phố Koriyama, Fukushima, khoảng 40 người đã được xử lý tẩy xạ. Nhà chức trách tỉnh Miyagi thông báo, các chuyên gia đo được nồng độ phóng xạ ở Nhà máy điện hạt nhân Onagawa, thành phố Ishinomaki, tỉnh Miyagi tại thời điểm 21 giờ ngày 12/3 tăng cao gấp 4 lần bình thường.

Hãng thông tấn Kyodo cho biết, ít nhất 15 người đã phải nhập viện do nhiễm phóng xạ. Người dân xung quanh khu vực này được khuyến cáo đóng tất cả cửa sổ, tắt điều hòa không khí và ở trong nhà còn những người đang ở ngoài đường phải che chắn kín cơ thể và dùng khăn ướt che mũi. Việc phân phát i-ốt cho người dân ở các khu vực lân cận cũng bắt đầu được tiến hành.

Thiệt hại chưa dừng lại

Ngày 13/3, phát ngôn viên của cảnh sát Miyagi Go Sugawara cho biết, số người chết riêng ở tỉnh này có thể vượt quá 10.000 người. Tuy nhiên, mới có 379 thi thể ở Miyagi được xác nhận. Tính đến 13h ngày 13/3 (theo giờ địa phương) số người chết đã vượt quá 1.200 người. Ba tỉnh Đông Bắc là Iwate, Fukushima và Miyagi đứng đầu về số người thiệt mạng (lần lượt là 302, 208 và 224). Thống kê này chưa tính tới 10.000 người chưa rõ tung tích tại thị trấn Minamisanriku, tỉnh Miyagi với số dân khoảng 17.000 người. Nhưng theo một thống kê khác, số người chết và mất tích tại Nhật Bản hiện ở mức trên 2.000.

Tại thành phố biển Sendai lửa vẫn tiếp tục cháy ở khu vực gần cảng biển và khung cảnh hoang tàn tại đây khiến mọi người phải rùng mình. Thành phố biển Rikuzentakata, tỉnh Iwate bị nhấn chìm hoàn toàn trong nước. Người dân ở đây chỉ còn biết phụ thuộc vào tàu và máy bay tiếp tế. Một số khu vực như thành phố Otsuchi và Sumita ở Iwate, người dân vẫn chưa thể liên lạc với chính quyền địa phương.

Tại thành phố Rikuzen Takata, một trong những khu vực bị thiệt hại nặng nề nhất, khoảng 5.000 trong số tổng cộng 8.000 ngôi nhà bị phá hủy. Bộ Quốc phòng Nhật Bản sẽ tăng gấp đôi số binh sỹ lên 100.000 người để tìm kiếm, cứu hộ các nạn nhân sau động đất. Bộ trưởng Quốc phòng Toshimi Kitazawa cho biết, đã nhận được chỉ thị của Thủ tướng Naoto Kan thực thi nhiệm vụ này. Tính đến nay đã có 5.800 người được cứu sống.

Khẩn trương cứu trợ

Đại sứ Mỹ tại Nhật Bản John Roos cho biết, Mỹ sẽ hợp tác chặt chẽ với Lực lượng phòng vệ Nhật Bản trong công tác cứu trợ. Sáng 13/3, tàu sân bay USS Ronald Reagan của hải quân Mỹ đã tiến sát bờ biển Nhật Bản để hỗ trợ quân đội Nhật Bản trong công tác cứu hộ. Ngoài ra, nhóm cứu hộ gồm 144 thành viên của Cơ quan Phát triển Quốc tế của Mỹ, mang theo 150 tấn thiết bị cứu trợ cùng 12 chú chó nghiệp vụ cũng đã đến thành phố Misawa, tỉnh Aomori để tham gia công tác tìm kiếm nạn nhân.

Phó Thủ tướng Nga Igor Sechin cho biết, Moskva có thể cung cấp thêm 150.000 tấn khí đốt hóa lỏng cho Nhật, và sẽ xem xét khả năng tăng nguồn cung cấp than thêm 3-4 triệu tấn sau khi Tokyo đề nghị nước này tăng nguồn cung cấp năng lượng sau khi 1 nhà máy điện hạt nhân bị hỏng do trận động đất vừa qua gây ra.

Tuy từng là cường quốc thứ hai về kinh tế trên thế giới, nhưng Nhật Bản vẫn phải kêu gọi sự trợ giúp của quốc tế trong việc khắc phục hậu quả thiên tai. Sáng 13/3, lính thuỷ đánh bộ Mỹ đóng ở Nhật Bản bắt đầu chiến dịch vận chuyển hàng hoá cũng như gửi các đội cứu hộ tới vùng thiên tai để giúp nước này trong công tác tìm kiếm, cứu nạn. Australia, Anh, New Zealand, Singapore, Đức, Hungary, Hàn Quốc, Thụy Sĩ, Trung Quốc… đã cử đội cứu trợ (chuyên gia cứu hộ, y tế, chó nghiệp vụ) tìm kiếm, cứu hộ đến Nhật Bản trợ giúp đất nước mặt trời mọc.

Bà Elisabeth Byrs, người phát ngôn tổ chức Hợp tác hỗ trợ nhân đạo của Liên Hợp Quốc cho biết, đã cử 9 chuyên gia giàu kinh nghiệm nhất trong việc ứng phó với thảm họa đến Nhật Bản để phối hợp với Chính phủ nước này đánh giá tình hình nhằm đưa ra những giải pháp tối ưu nhất.