Trả lời: Luật sư Nguyễn Xuân Nghĩa – Công ty Luật TNHH CENFIP Law cho biết: Dựa trên thông tin bạn cung cấp, việc cơ quan nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người khác trên diện tích đất mà gia đình bạn đã quản lý, sử dụng ổn định lâu dài có dấu hiệu sai sót về đối tượng thụ hưởng, xâm phạm trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình bạn. Để bảo vệ quyền lợi, bạn có thể lựa chọn các phương án sau:
Phương án 1: Bạn có thể khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính yêu cầu cơ quan nhà nước thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sai quy định theo điểm d khoản 2 Điều 152 Luật Đất đai 2024: "2. Nhà nước thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp trong các trường hợp sau đây:… d) Giấy chứng nhận đã cấp không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích đất, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm cấp giấy chứng nhận".
Trong thời hiệu mà pháp luật quy định kể từ thời điểm bạn biết được về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trái pháp luật, bạn có quyền gửi đơn khiếu nại lần đầu đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền để yêu cầu thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp sai đối tượng.
Nếu bạn không đồng tình với kết quả giải quyết khiếu nại, bạn có quyền gửi đơn khởi kiện đối quyết định hành chính tới Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp trái pháp luật.
Phương án 2: Khởi kiện dân sự tranh chấp quyền sử dụng đất. Trong trường hợp việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất liên quan đến tranh chấp về quyền sở hữu (người được cấp sổ khẳng định đất của họ), bạn nên chọn phương án dân sự. Căn cứ khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024 quy định: Trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai, các bên tranh chấp phải thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp (bằng việc gửi đơn đề nghị hòa giải tranh chấp đất đai tới UBND cấp xã có thẩm quyền) và kết quả phải lập thành biên bản.
Nếu hòa giải không thành, bạn nộp đơn khởi kiện vụ án dân sự tại Tòa án nhân dân cấp có thẩm quyền. Trong đơn khởi kiện, bạn cần đưa ra yêu cầu đề nghị Tòa án nhân dân giải quyết như sau:
- Yêu cầu Tòa án công nhận quyền sử dụng đất cho gia đình bạn dựa trên nguồn gốc sử dụng đất lâu dài, ổn định.
- Yêu cầu Tòa án tuyên hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp trái pháp luật (theo quy định tại khoản 1 Điều 34 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, khi giải quyết vụ việc dân sự, Tòa án có quyền hủy quyết định cá biệt trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trong vụ việc dân sự mà Tòa án có nhiệm vụ giải quyết).
