Trả lời: Luật sư Nguyễn Thị Hảo – Trưởng Văn phòng Luật sư Hảo Anh cho biết: Hành vi xúc phạm danh dự, uy tín, nhân phẩm của cá nhân là hành vi sử dụng lời nói, hành động hoặc đăng tải thông tin sai sự thật nhằm bôi nhọ, lăng mạ, hạ thấp uy tín của người đó. Hành vi này có thể bị xử phạt hành chính, bồi thường thiệt hại dân sự hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Về xử phạt vi phạm hành chính: Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 95 Nghị định 174/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 quy định xử phạt vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội như sau: “1. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi sau: a) Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân”.
Theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định 174/2026/NĐ-CP thì mức phạt tiền quy định trong Nghị định này được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính của tổ chức. Trường hợp cá nhân có hành vi vi phạm như tổ chức thì mức phạt tiền bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức.
Như vậy, nếu một người có hành vi xúc phạm danh dự, uy tín, nhân phẩm người khác trên mạng xã hội thì người đó có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, mức phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng. Ngoài ra, người thực hiện hành vi vi phạm còn bị buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật.
Về bồi thường thiệt hại dân sự: Tại Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định danh dự, uy tín, nhân phẩm của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. Người bị xâm phạm có quyền yêu cầu người đưa ra thông tin xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại.
Theo khoản 2 Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015 quy định mức bồi thường tổn thất tinh thần do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm như sau: “Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định”.
Về truy cứu trách nhiệm hình sự: Hành vi xúc phạm danh dự, uy tín, nhân phẩm người khác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về “Tội làm nhục người khác” hoặc “Tội vu khống”. Cụ thể:
Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về “Tội làm nhục người khác” theo quy định tại Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi năm 2017) với mức phạt tù cao nhất đến 5 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.
Người nào bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác; bịa đặt người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về “Tội vu khống” theo quy định tại Điều 156 Bộ luật Hình sự (sửa đổi năm 2017) với mức phạt tù cao nhất là 7 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.
