Trả lời: Luật sư Nguyễn Thị Hảo – Trưởng Văn phòng Luật sư Hảo Anh, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho biết: Theo quy định tại Điều 625 Bộ luật Dân sự 2015 thì di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Người lập di chúc có quyền chỉ định người thừa kế, truất quyền hưởng di sản của người thừa kế, phân định phần di sản cho từng người thừa kế… Như vậy, bố của bạn có quyền lập di chúc để chỉ định người thừa kế cũng như phân chia di sản thừa kế của mình cho người thừa kế, không phân biệt người đó là ai.
Tuy nhiên, để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của những người thân trong gia đình, đặc biệt là những người yếu thế, mất khả năng lao động tại Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc như sau:
“1. Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó:
a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;
b) Con thành niên mà không có khả năng lao động.”
Trong trường hợp này, bố bạn có ba người thừa kế theo pháp luật là mẹ bạn và chị em bạn. Tuy nhiên, cả ba người đều không được bố bạn di chúc cho hưởng di sản thừa kế đối với mảnh đất được ông bà nội tặng cho riêng.
Căn cứ quy định tại Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, mẹ và em của bạn (chưa thành niên) tuy không được bố của bạn di chúc hưởng thừa kế thửa đất nhưng là những người được hưởng phần di sản bằng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu thửa đất được chia theo pháp luật.
Bạn là người đã thành niên, nếu bạn có khả năng lao động bình thường thì không được hưởng di sản là một phần thửa đất nêu trên. Nếu bạn mất khả năng lao động thì bạn cũng được hưởng phần di sản bằng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật.
Nếu gia đình bạn từ chối nhận di sản hoặc thuộc đối tượng không có quyền hưởng di sản theo quy định tại Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015 thì di sản sẽ được chia theo di chúc của bố bạn.
Trong trường hợp bạn có căn cứ để cho rằng di chúc mà bố của bạn để lại có một trong các dấu hiệu sau:
- Bị giả mạo;
- Bố của bạn lập di chúc trong tình trạng không được minh mẫn, sáng suốt hoặc bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép;
- Di chúc vi phạm về hình thức hoặc nội dung vi phạm điều cấm của pháp luật.
Bạn có quyền làm đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án có thẩm quyền tuyên bố di chúc vô hiệu.
