Muốn nhận trẻ bị bỏ rơi làm con nuôi cần điều kiện và giấy tờ gì?

Hỏi: Đầu tháng 8/2026, khi chuẩn bị đi làm, tôi phát hiện trước cửa nhà có một em bé sơ sinh bị bỏ rơi. Tôi đã trình báo với chính quyền địa phương và được chính quyền tạm thời giao cháu bé cho gia đình tôi chăm sóc. Tôi muốn nhận nuôi cháu bé, xin hỏi điều kiện, thủ tục nhận nuôi cháu bé thế nào? (Ngọc Lan, phường Lê Chân, TP Hải Phòng)

Trả lời: Luật sư Nguyễn Thị Hảo - Trưởng Văn phòng Luật sư Hảo Anh, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho biết:

Theo quy định tại Điều 39 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì cá nhân có quyền nhận nuôi con nuôi.

Việc bạn nhận nuôi con nuôi hoàn toàn được pháp luật bảo vệ nhưng phải đáp ứng một số quy định như sau:

- Theo quy định tại khoản 3 Điều 8 Luật Nuôi con nuôi năm 2010 thì “Một người chỉ được làm con nuôi của một người độc thân hoặc của cả hai người là vợ chồng”. Như vậy, nếu bạn đang độc thân thì có toàn quyền nhận nuôi con nuôi, nếu bạn có vợ/chồng thì phải được sự đồng ý của vợ/chồng về việc nhận nuôi cháu bé.

- Phải đáp ứng được các điều kiện đối với người nhận con nuôi. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 14 Luật Nuôi con nuôi năm 2010 thì người nhận con nuôi phải đáp ứng 4 điều kiện sau: “a) Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; b) Hơn con nuôi từ 20 tuổi trở lên; c) Có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi; d) Có tư cách đạo đức tốt”.

Đồng thời, người nhận con nuôi không thuộc một trong các đối tượng không được nhận con nuôi quy định tại khoản 2 Điều 14 Luật Nuôi con nuôi năm 2010: “a) Đang bị hạn chế một số quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên; b) Đang chấp hành quyết định xử lý hành chính tại cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh; c) Đang chấp hành hình phạt tù; d) Chưa được xóa án tích về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của người khác; ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu, người có công nuôi dưỡng mình; dụ dỗ, ép buộc hoặc chứa chấp người chưa thành niên vi phạm pháp luật; mua bán, đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em”.

- Cơ quan có thẩm quyền đăng ký việc nuôi con nuôi: Theo Điều 9 Luật Nuôi con nuôi năm 2010; khoản 1 Điều 2 Nghị định 19/2011/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại khoản 1 Điều 1 Nghị định 24/2019/NĐ-CP quy định đối với “Trường hợp trẻ em bị bỏ rơi chưa chuyển vào cơ sở nuôi dưỡng được nhận làm con nuôi, thì Ủy ban nhân dân cấp xã nơi lập biên bản xác nhận tình trạng trẻ em bị bỏ rơi thực hiện đăng ký việc nuôi con nuôi”.

Như vậy, trong trường hợp này, UBND cấp xã nơi bạn thông báo trẻ bị bỏ rơi tiến hành lập biên bản xác nhận tình trạng trẻ bị bỏ rơi và có thẩm quyền đăng ký việc nuôi con nuôi.

- Hồ sơ đăng ký nhận nuôi con nuôi: Theo quy định tại Điều 17, 18 Luật Nuôi con nuôi năm 2010, hồ sơ nhận nuôi con nuôi bao gồm:

1. Đối với người nhận con nuôi: Đơn xin nhận nuôi con nuôi; bản sao Hộ chiếu/Giấy chứng minh nhân dân hoặc giấy tờ có hiệu lực thay thế; giấy đăng ký kết hôn/Văn bản xác nhận tình trạng hôn nhân; giấy khám sức khỏe; văn bản xác nhận hoàn cảnh gia đình, tình trạng chỗ ở, điều kiện kinh tế do UBND cấp xã nơi người nhận con nuôi thường trú cấp.

2. Đối với trẻ em bị bỏ rơi: Giấy khai sinh (bạn sẽ được UBND cấp xã nơi lập biên bản trẻ bị bỏ rơi hướng dẫn thực hiện đăng ký khai sinh); giấy khám sức khỏe; 2 ảnh toàn thân, nhìn thẳng chụp không quá 6 tháng; biên bản xác nhận do UBND hoặc Công an cấp xã nơi phát hiện trẻ bị bỏ rơi lập đối với trẻ em bị bỏ rơi.

Thời hạn giải quyết việc đăng ký nuôi con nuôi là 30 ngày kể từ ngày UBND cấp xã nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Ban KT-PL

Các tin khác

Thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp bản giấy

Thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp bản giấy

Hỏi: Tôi đang làm thủ tục để xin xuất khẩu lao động và có nhu cầu xin cấp phiếu lý lịch tư pháp bản giấy. Xin hỏi thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp bản giấy như thế nào? (Ngọc Hoa, tỉnh Phú Thọ)

Có được gia hạn hợp đồng lao động bằng phụ lục hợp đồng không?

Có được gia hạn hợp đồng lao động bằng phụ lục hợp đồng không?

Hỏi: Hợp đồng lao động giữa tôi và Công ty có thời hạn 2 năm, đến tháng 11 năm nay là hết thời hạn. Công ty muốn gia hạn hợp đồng lao động thêm 1 năm với tôi nên đề nghị tôi ký kết phụ lục hợp đồng lao động. Xin hỏi việc ký kết phụ lục gia hạn hợp đồng như vậy có đúng không? (Đỗ Nam, phường Ngô Quyền, TP Hải Phòng)

Hành vi cưỡng bức lao động bị xử phạt thế nào?

Hành vi cưỡng bức lao động bị xử phạt thế nào?

Hỏi: Tôi là công nhân đóng gói tại cơ sở sản xuất bánh kẹo. Để kịp giao hàng cho đối tác, chủ hộ kinh doanh ép buộc tôi và nhiều công nhân khác phải tăng ca mặc dù chúng tôi không đồng ý. Chủ hộ kinh doanh dọa nếu chúng tôi không tăng ca sẽ sa thải, không trả lương tháng cho chúng tôi. Xin hỏi, hành vi của chủ hộ kinh doanh có vi phạm pháp luật không? (Hải Thanh, phường Cầu Giấy, Hà Nội)

Vi phạm hợp đồng đặt cọc vì trở ngại khách quan có bị phạt cọc không?

Vi phạm hợp đồng đặt cọc vì trở ngại khách quan có bị phạt cọc không?

Hỏi: Tôi nhận đặt cọc 500 triệu đồng để bán thửa đất được thừa kế. Theo hợp đồng, tôi phải hoàn tất thủ tục sổ đỏ đứng tên mình và ký hợp đồng chuyển nhượng đất trong 45 ngày. Tôi đã nộp hồ sơ đúng hạn nhưng cơ quan có thẩm quyền thông báo tạm dừng giải quyết để xác minh nguồn gốc đất nên thủ tục bị quá hạn. Bên đặt cọc yêu cầu tôi trả tiền cọc và khoản phạt cọc. Xin hỏi, theo quy định pháp luật, tôi có phải chịu phạt cọc không? (Phạm Hà, xã Ân Thi, tỉnh Hưng Yên)

Không cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn có thể bị xử lý hình sự?

Không cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn có thể bị xử lý hình sự?

Hỏi: Tôi và chồng đã ly hôn từ tháng 8/2024, chúng tôi thống nhất, tôi nuôi hai con và hằng tháng chồng cũ chu cấp 10 triệu đồng. Tuy nhiên, anh chỉ chu cấp 3 tháng đầu sau khi ly hôn, sau đó không chu cấp nữa dù thu nhập vẫn ổn định. Xin hỏi, chồng cũ tôi có bị xử phạt không? (Mai Lan, phường Hồng Hà, Hà Nội)

Người thừa kế không phụ thuộc vào di chúc gồm những ai?

Người thừa kế không phụ thuộc vào di chúc gồm những ai?

Hỏi: Bố tôi có mảnh đất được ông bà nội tặng cho riêng trước khi ông bà mất. Năm 2025, bố tôi mất có để lại di chúc. Trong di chúc, bố tôi để lại toàn bộ thửa đất cho chú tôi. Bố mẹ tôi có hai người con là tôi (22 tuổi) và em trai 14 tuổi. Xin hỏi mẹ tôi và chị em tôi có được hưởng thừa kế đối với thửa đất của bố tôi không? (Phạm Thu, phường Vỹ Dạ, TP Huế)

Để xóa án tích cần thực hiện thủ tục như thế nào?

Để xóa án tích cần thực hiện thủ tục như thế nào?

Hỏi: Năm 2018, cháu tôi phạm tội trộm cắp tài sản và bị Tòa án tuyên phạt 2 năm tù giam. Năm 2020, cháu đã chấp hành xong và đến nay không phạm tội mới. Năm 2026, cháu nộp hồ sơ xin việc tại một doanh nghiệp nước ngoài nhưng bị từ chối với lý do chưa xóa án tích. Xin tòa soạn hướng dẫn thực hiện thủ tục xóa án tích theo quy định của pháp luật. (Thu Hà, phường Hà Đông, Hà Nội)

Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại

Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại

Khoảng tháng 1/2022, tôi có cho chị hàng xóm mượn xe máy. Do sơ suất nên chị đã làm mất xe của tôi, chị có trình báo Công an và báo cho tôi biết. Lúc đó tôi chưa yêu cầu phải bồi thường ngay. Đến nay, tôi có yêu cầu chị bồi thường chiếc xe đã mất nhưng chị từ chối. Xin hỏi, tôi có thể khởi kiện yêu cầu chị bồi thường thiệt hại chiếc xe đã mất được không? (Thu An, phường Hà Nam, tỉnh Ninh Bình)

Quyền thừa kế của con nuôi thực tế

Quyền thừa kế của con nuôi thực tế

Hỏi: Cô chú tôi hiếm muộn, không sinh được con nên năm 1986 có nhận nuôi con nuôi. Chú tôi mất năm 2018, cô tôi mất năm 2025 và đều không để lại di chúc. Xin hỏi người con nuôi đó có được quyền hưởng thừa kế tài sản của cô chú tôi không? (Ngô Công, phường Thuận An, TP Huế)

Sổ đỏ cấp không đúng đối tượng sử dụng đất có bị thu hồi?

Sổ đỏ cấp không đúng đối tượng sử dụng đất có bị thu hồi?

Hỏi: Gia đình tôi sinh sống, sử dụng ổn định lâu dài thửa đất và căn nhà do cha mẹ để lại. Đến nay, gia đình tôi có nhu cầu làm sổ đỏ mới phát hiện cơ quan nhà nước đã cấp nhầm sổ đỏ đối với thửa đất của gia đình tôi cho người khác từ năm 2002. Vậy xin hỏi, tôi cần làm gì để bảo đảm quyền lợi của mình? (Lê Hạ, xã Phong Nha, tỉnh Quảng Trị)

Khi nào phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế?

Khi nào phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế?

Hỏi: Anh trai tôi không may qua đời khi đang còn trẻ. Ngoài những tài sản có giấy tờ sở hữu thì anh trai tôi còn có sổ tiết kiệm 6 tỷ đồng gửi ngân hàng. Xin tòa soạn cho biết, gia đình tôi phải làm gì để lấy được tiền thay anh trai tôi? (Lan Hà, phường An Hải, TP Đà Nẵng)