Bởi cho tới ngày 4/3, người dân thôn Thượng Phố tiếp tục cáo buộc Bí thư kiêm Chủ nhiệm thôn Thượng Phố, ông Lý Bảo Ngọc đã câu kết với một thương nhân địa phương chiếm dụng trái phép đất nông nghiệp, kiến nghị bầu bí thư và chủ tịch mới. Một lần nữa vấn đề đất đai lại được các đại biểu tham dự lưỡng hội (Chính hiệp từ 3/3 và Quốc hội từ 5/3) quan tâm với nhiều nguyên nhân khác nhau.
Từ vụ xã hội đen hoành hành tại thôn Thượng Phố
Theo cáo buộc của người dân, Bí thư kiêm Chủ nhiệm thôn Thượng Phố, ông Lý Bảo Ngọc đã ký hợp đồng thuê đất với một thương nhân địa phương một cách khó hiểu: Cho thuê 500 mẫu (khoảng 33,33ha) với giá từ 5.000-6.000 NDT/mẫu/năm, trong thời gian 50 năm. Thời gian có hiệu lực từ tháng 1/2013 đến tháng 1/2064. Đây là giá thuê vừa rẻ, vừa dễ dàng, thuận lợi cho thương nhân kinh doanh bất động sản nên bản hợp đồng này bị người dân địa phương phản đối và không giao đất. Hành động cương quyết của người dân khiến ông Lý Bảo Ngọc và thương nhân kể trên vô cùng tức tối, nên họ đã thuê xã hội đen giải quyết vấn đề này.
Ngày 22/2, người dân thôn Thượng Phố bị hàng chục kẻ côn đồ lạ mặt đột kích. Có tin nói rằng, 2 người kể trên đã thuê hơn 60 tên côn đồ tới hành hung người dân địa phương. Theo tờ Hoàn Cầu thời báo số ra ngày 4/3, Công an huyện Yết Tây đã bắt giữ 8 người (đang truy nã 10 người khác) bị nghi ngờ liên quan tới những vụ xung đột tại thôn Thượng Phố thời gian qua.
Được biết, sau khi ông Lý Bảo Ngọc bị buộc thôi việc, bị bắt giữ, thẩm vấn, người được cử thay thế tạm điều hành công việc của thôn Thượng Phố là ông Lý Khải Văn. Theo lời khai của ông Lý Bảo Ngọc, ngày 22/2, khi đang làm việc tại trụ sở đã bị 6 người bịt mặt lao vào tấn công. Và chưa đầy 60 phút sau, ông Lý Bảo Ngọc đã “kịp thuê người” từ nơi khác đến đánh “thần dân” vì dám cản trở việc chuyển đổi đất ruộng thành khu công nghiệp của mình.
Giới truyền thông đưa tin, những xung đột vừa qua tại thôn Thượng Phố đã khiến 8 người bị thương và ít nhất 29 ôtô các loại bị đập phá, trong đó có 2 xe bị đốt. Để ổn định tình hình tại thôn Thượng Phố, Công an huyện Yết Tây đã điều gần 300 nhân viên tới hỗ trợ.
Sự kiện ở thôn Ô Khảm
Cũng tại tỉnh Quảng Đông cách đây gần 1 năm, tại thôn Ô Khảm (cách thôn Thượng Phố khoảng 100km) từng xảy ra một sự kiện tương tự. Ngày 24/4/2012, Tân Hoa xã đưa tin: Cơ quan chức năng đã cách chức Bí thư và Chủ nhiệm thôn Ô Khảm sau khi xác minh rõ hành vi chuyển quyền sử dụng đất trái phép, chia chác tài sản công, nhận hối lộ và gian lận bầu cử tại thôn Ô Khảm của 2 người này. Ngoài 2 người kể trên, còn có 18 quan chức của thôn Ô Khảm và thành phố Lục Phong, thị trấn Đông Hải bị kỷ luật vì có liên quan tới vấn đề này. Mặc dù vụ việc kể trên từng thu hút sự quan tâm của dư luận trong và ngoài tỉnh Quảng Đông, được cơ quan chức năng vào cuộc khá nhanh chóng, nhưng người dân thôn Ô Khảm vẫn không hài lòng về kết quả điều tra và xử lý. Bởi khoản tiền thu hồi từ các quan chức bị xử lý quá ít, hình thức kỷ luật tương đối nhẹ.
Giới truyền thông cho biết, người dân Ô Khảm biểu tình từ tháng 9/2011 để phản đối những hành vi chuyển nhượng đất trái phép của chính quyền địa phương, nhưng vụ việc chỉ được dư luận biết tới và quan tâm sau khi ông Tiết Cẩm Ba, người đứng đầu đoàn người biểu tình chết trong thời gian bị cảnh sát tạm giam (tháng 12/2011). Sau cái chết của ông Tiết Cẩm Ba, xung đột đã xảy ra trong 10 ngày giữa người dân thôn Ô Khảm với lực lượng cảnh sát và chính quyền địa phương. Hơn 10.000 người dân Ô Khảm đã trục xuất cảnh sát và các thành viên chi bộ ra khỏi thôn, lập hàng rào phòng thủ và hàng ngày tổ chức phản đối với quy mô lớn. Mặc dù cảnh sát chống bạo động được triển khai đến Ô Khảm, nhưng sau nhiều đợt tấn công và bắt đi nhiều người, lực lượng an ninh và cảnh sát vẫn không thể vượt qua phòng tuyến do người dân dựng lên.
Tính nghiêm trọng của vụ việc đã khiến Bí thư Tỉnh ủy Quảng Đông, ông Uông Dương phải ra lệnh trao trả thi thể ông Tiết Cẩm Ba và thả hết những người bị bắt. Phó bí thư Tỉnh ủy Quảng Đông, ông Chu Minh Quốc được điều đến điều đình với dân làng, cam kết tái điều tra cái chết của ông Tiết Cẩm Ba (từ ngày 14/12/2011).
Ngày 30/12/2011, Tân Hoa xã dẫn kết luận sơ bộ của các thanh tra tỉnh Quảng Đông cho biết, những khiếu nại của người dân thôn Ô Khảm về những việc làm sai trái của các quan chức liên quan đến sử dụng đất và quản lý tài chính là xác đáng.
Tới quan điểm của chính quyền
Trong chuyến thị sát tỉnh Quảng Đông hồi thượng tuần tháng 2/2012, Thủ tướng Ôn Gia Bảo tuyên bố: ông hiểu sự phẫn nộ của nông dân khi bị lấy đất và cam kết để họ có tiếng nói tập thể trong các quyết định về đất đai. Thủ tướng Ôn Gia Bảo nhấn mạnh, tại sao vấn đề này lại lan rộng? Đó là do đất của người dân bị chiếm một cách độc đoán và cốt lõi của vấn đề nằm ở chỗ đất là nguồn sống của nông dân nhưng quyền lợi của họ không được bảo vệ theo đúng nghĩa của nó. Trong buổi gặp gỡ với nông dân tại thị trấn Giang Cao, thành phố Quảng Châu, Thủ tướng Ôn Gia Bảo đã báo động về tình trạng loạn chiếm đất nông nghiệp - cái loạn này đã khiến người dân bất bình và biểu tình phản đối diễn ra thường xuyên.
Ngày 1/2/2012, lần đầu tiên Trung Quốc ban hành tài liệu về chính sách đất đai liên quan đến đất nông nghiệp ở nông thôn, với cam kết nhanh chóng xem xét cải thiện các chính sách về đất đai ở nông thôn. Trước đó (27/12/2011), nhật báo Quảng Đông dẫn lời Phó bí thư Tỉnh ủy Quảng Đông, khi ông Chu Minh Quốc cảnh báo: Ý thức về dân chủ, công bằng và quyền lợi của dân chúng luôn mạnh lên và người dân có nhiều kênh để bày tỏ sự bất mãn của mình và chính quyền phải chịu trách nhiệm trong vụ việc này. Phó Bí thư Chu Minh Quốc còn nhấn mạnh: Hiện có một số cán bộ nhà nước không hề nghĩ đến người dân đang cần gì, họ không làm ruộng thì lấy gì để ăn? Cho nên lấy đất của dân là bất hợp lý và nhẫn tâm. Theo kết quả khảo sát đối với 1.791 nông dân tại 17 tỉnh do Viện Phát triển nông thôn Landesa (nhóm chuyên nghiên cứu các vấn đề đất đai trên toàn cầu) thực hiện, có hơn 50% nông dân Trung Quốc không hài lòng với các chính sách về đất nông nghiệp.
Cách đây hơn 1 năm (7/2/2012), một tờ báo kinh tế tại Trung Quốc công bố một nghiên cứu cho thấy: Kể từ năm 1990 đến nay, hơn 43% nông dân Trung Quốc bị chính quyền trưng thu đất đai, nhưng sau đó bán lại với giá trung bình cao gấp 40 lần so với giá đền bù. Theo số liệu từ trang web bất động sản SouFun lớn nhất của Trung Quốc, giá nhà tại quốc gia hơn 1,34 tỷ người đã tăng 1% trong tháng 1/2013, mức tăng cao nhất kể từ tháng 1/2011. Trong đó, tăng cao nhất là tại thành phố Quảng Châu (4%) và thành phố Trịnh Châu (3,7%). Tuy nhiên, Trung Quốc không tư nhân hóa đất đai bởi vấn đề sở hữu đất đã được ghi rõ trong Hiến pháp. Theo đó, đất ở nông thôn thuộc sở hữu công cộng và các lô (mảnh, thửa) đất được giao cho nông dân trong thời hạn 30 năm. Nông dân không được phép bán hay dùng làm tài sản thế chấp tại ngân hàng.
| Trung tuần tháng 1/2012, hàng nghìn dân làng Hoàng Cương đã biểu tình trước cơ quan chính quyền tỉnh Quảng Đông phản đối nạn tham ô tại địa phương, đồng thời tố cáo Bí thư xã bỏ túi 63 triệu USD đầu cơ bất động sản trên những thửa ruộng trưng thu của họ. Gần 2 năm trước (tháng 7/2011), những người dân sống ở ngoại ô thành phố Đại Hưng, tỉnh Quảng Đông đã thức dậy trong hoảng loạn khi có tới 10.000 con bọ cạp phủ đen các bức tường bên trong nhà của họ. Vụ việc xảy ra sau khi những người kể trên không chịu di dời cho dù chính quyền địa phương bán khu đất này cho Công ty bất động sản Thâm Quyến Rosa và chủ đầu tư đã nhiều lần cắt điện, cắt nước nhưng vẫn không đẩy đuổi được họ. |
