Pickleball: Xu hướng thời thượng, tăng trưởng nóng nhưng có bền vững?

Việt Nam không nằm ngoài xu hướng đó, chứng minh các giá trị cốt lõi có thể giúp bộ môn này phát triển bền vững bất chấp sự tăng trưởng nóng trong năm 2024.

Tăng trưởng nóng

Cộng đồng pickleball Việt Nam đang có khoảng 30.000 người chơi thường xuyên, con số có thể so sánh với các môn thể thao đại chúng quen thuộc lâu năm như tennis, bóng chuyền, thậm chí là bóng rổ. Điều đáng nói nằm ở chỗ, bộ môn này mới thực sự nổi lên tại Việt Nam trong năm 2024.

Vì sao pickleball bùng nổ? Liệu môn thể thao này có trở thành xu hướng sớm nổ tối tàn, giống như nhiều hiện tượng khác từng tăng trưởng nóng trong quá khứ? Đây là câu hỏi được đặt ra không chỉ ở Việt Nam, mà ngay ở Mỹ và các nước phương Tây. Và thực tế đang đưa ra câu trả lời trung thực nhất, rõ ràng nhất.

Năm thứ ba liên tiếp, pickleball giữ vững vị trí là môn thể thao phát triển nhanh nhất tại Mỹ. Theo báo cáo về “Tình hình Pickleball năm 2024: Cơ sở hạ tầng và người chơi” của SFIA, tỷ lệ tham gia đã tăng vọt 51,8% chỉ riêng từ năm 2022 đến năm 2023 và tăng đáng kinh ngạc  223,5% trong ba năm qua.

Sự phát triển nhanh chóng này đã đưa môn thể thao này lên mức độ tham gia là khoảng 13,6 triệu người Mỹ từ 6 tuổi trở lên, gần bằng với… bóng đá (14,1 triệu người chơi). Quan trọng hơn, sự gia tăng không chỉ ở số lượng mà còn ở chiều sâu.

Số lượng người chơi cho vui, chơi theo phong trào đang chuyển dịch mạnh mẽ và trở thành người chơi thường xuyên. Không chỉ dành nhiều thời gian chơi pickleball hơn, người chơi còn chịu khó tập luyện, theo học các khóa huấn luyện kỹ thuật để nâng cao chuyên môn.

Ngoài ra, độ tuổi trung bình của cộng đồng người chơi pickleball cũng giảm đáng kể so với khi bắt đầu xuất hiện tại Việt Nam. Tại Mỹ, pickleball từ lâu được xem là môn thể thao dành cho người về hưu, nhưng quan điểm đó đã thay đổi đáng kể trong vài năm trở lại đây. Nhóm tuổi được đại diện nhiều nhất vào năm 2023 là 25-34 tuổi, với 2,3 triệu người chơi. Đây là nhóm tuổi thường chiếm ưu thế trong các môn thể thao đồng đội truyền thống. Ngoài ra, môn thể thao này còn thu hút hơn 1 triệu người chơi dưới 18 tuổi, cho thấy sức hấp dẫn ngày càng tăng đối với giới trẻ và triển vọng tương lai đầy hứa hẹn.

Tại Việt Nam, dễ thấy người trẻ xuất hiện ngày càng nhiều ở các sân pickleball. Ban đầu, nhu cầu của một số người chỉ dừng lại ở việc chụp ảnh, check-in theo xu hướng. Nhưng càng về sau, họ càng bị bộ môn thể thao mới mẻ này cuốn hút.

Sự kết hợp độc đáo giữa niềm vui, thể dục và tương tác xã hội chính là “chìa khóa” giúp pickleball bùng nổ khó tin. Đây cũng là các yếu tố có thể giúp pickleball phát triển bền vững sau giai đoạn tăng trưởng nóng.

Sự phù hợp

Sự phổ biến của pickleball không chỉ là một xu hướng nhất thời; nó là minh chứng cho sự đơn giản, dễ tiếp cận và khả năng kết nối mọi người ở mọi lứa tuổi và hoàn cảnh.

Bắt đầu là một trò chơi lai tạp, không chính thống, pickleball đã phát triển thành môn thể thao được công nhận rộng rãi, chiếm được trái tim của hàng triệu người. Điều gì khiến trò chơi này, với cái tên kỳ lạ của nó, lại hấp dẫn cả thanh niên và người lớn tuổi? Có thể là sự kết hợp các yếu tố mượn từ các môn thể thao phổ biến như quần vợt, cầu lông và bóng bàn. Hoặc có lẽ là sự cạnh tranh thân thiện kết hợp với hoạt động thể chất vừa đủ để rèn luyện sức khỏe.

Lý giải sự bùng phát của pickleball tại Việt Nam trong năm 2024 có thể gói gọn trong 3 từ: sự phù hợp. Bộ môn này phù hợp hoàn hảo với nhu cầu rèn luyện và khả năng chơi cũng như chi trả của mọi người.

So với tennis, pickleball tạo ra cảm giác dễ chơi hơn rất nhiều. Sân thi đấu chuẩn của pickleball có kích thước 13,4x6,1m, chỉ bằng khoảng một nửa so với sân tennis - kích thước chuẩn  23,77x8,23m. Về kĩ thuật đơn giản và dễ hơn tennis, không quá đòi hỏi các yếu tố sức mạnh, tốc độ, thể lực, khéo léo… Luật chơi đơn giản và dễ hiểu, cho phép người mới bắt đầu nắm bắt những điều cơ bản một cách nhanh chóng.

Một bộ phận đáng kể người chơi tennis chuyển sang chơi pickleball và ở lại gắn bó với bộ môn này bởi lẽ họ nhận thấy nó phù hợp với thể trạng của bản thân hơn. Trong khi đó, những người chỉ chơi pickleball theo xu hướng cũng cảm thấy đây là sân chơi họ có thể chia sẻ với bạn bè.

Bên cạnh sự đơn giản là tính dễ tiếp cận. Chi phí để chơi pickleball rẻ hơn đáng kể so với tennis và chỉ tương đương với cầu lông. Chỉ cần chưa đến 500.000 đồng, bạn đã có thể mua được một cây vợt “dùng được”, và mỗi quả bóng có giá chỉ khoảng 10.000 đồng trở lên. Ngoài mức giá ban đầu, các dụng cụ phục vụ pickleball đều có độ bền đáng kể.

Sự đơn giản này không chỉ giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu mà còn đảm bảo môn thể thao này vẫn bao gồm mọi người, chào đón mọi lứa tuổi và hoàn cảnh kinh tế xã hội tham gia. Cho dù bạn là một VĐV dày dạn kinh nghiệm hay một người đang tìm kiếm một hoạt động giải trí mới, pickleball đều mang đến trải nghiệm dễ tiếp cận và thú vị cho mọi người.

Mặt trái của phát triển nóng

Một câu hỏi thường trực được đặt ra với một môn thể thao mới nổi, cụ thể với trường hợp của Pickleball, được hiểu là: Liệu Pickleball có được đưa vào chương trình thi đấu thành tích cao, bởi thể thao thành tích cao là xương sống cho sự tồn tại lâu dài của bất kỳ môn thể thao nào.

Bền vững hay phát triển nóng, với một môn thể thao, hóa ra lại không liên quan tới phạm trù… thể thao. Yếu tố cốt lõi của một môn thể thao nằm ở hệ thống hạ tầng và cơ sở vật chất, được hiểu đơn giản là “quỹ đất, mặt bằng”. Pickleball không tốn diện tích như tennis, nhưng để vận hành được một cụm sân có quy mô 4 sân, chủ đầu tư cần những không gian có diện tích tối thiểu 500m². Nếu lấy mốc mặt bằng này nhân với khoảng 500 cụm sân được ghi nhận địa chỉ trên hệ thống tìm kiếm của Google Maps tại hai thành phố lớn là Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh, môn thể thao ưa thích của tỷ phú Bill Gates đang “trưng dụng” quỹ đất khoảng 250.000m². “Đất ở đâu ra mà nhiều thế” có lẽ là suy nghĩ đầu tiên vụt lên của bất kỳ ai đang quan tâm tới việc chơi, tham gia kinh doanh và đầu tư pickleball.

Trên thực tế, không khó để tìm mẫu số chung cho các mặt bằng hiện được sử dụng để mở sân pickleball. Những khoảng không gian rộng lớn này phần lớn là đất dự án bị bỏ không vì nhiều lý do khác nhau. Cá biệt, có cả những trường hợp đất nông nghiệp bị chiếm dụng sai mục đích như phóng viên của ANTG đã phản ánh ở số báo mới đây. Hiện trạng “sử dụng và khai thác đất sai mục đích” này từng xuất hiện ở hai lĩnh vực kinh doanh là cho thuê sân bóng đá và showroom xe hơi đã qua sử dụng, đặc biệt ở địa bàn của hai quận Cầu Giấy, Nam Từ Liêm tại Hà Nội hay khu vực Quận 2, Quận 9 cũ (nay là thành phố Thủ Đức) ở TP Hồ Chí Minh.

Phát triển thể dục thể thao là hoạt động quan trọng với bất kỳ quốc gia nào nhưng trên tất cả, các hoạt động này cần phải tuân thủ luật pháp và cần được đặt dưới chế tài giám sát kĩ lưỡng từ cơ quan chức năng. Nếu không, sự phát triển thần kỳ của pickleball, được ví von như những startup công nghệ kỳ lân, sẽ kéo theo hậu quả và hệ lụy xã hội khó có thể bù đắp. Hãy tưởng tượng một ngày đẹp trời, khi bạn tới sân pickleball theo lịch hẹn quen thuộc nhưng nhận ra địa điểm quen thuộc bị chính quyền cưỡng chế vì hoạt động sai phạm, nghĩa là chủ đầu tư của cơ sở pickleball đó đã mất đi tất cả vốn liếng, đồng thời đối mặt với những rủi ro pháp lý vì sai phạm trong kinh doanh.