Phóng viên chụp ảnh hiện trường các vụ án mang biệt danh “chiếc bàn cầu cơ”

Arthur Fellig "Weegee" (1899-1968) là một nhiếp ảnh gia kiêm phóng viên ảnh chuyên chụp hiện trường các vụ án. Ông bắt đầu nổi tiếng từ thập niên 30 - 40 thế kỷ trước, khi chụp các vụ án nhiều ẩn khuất và cảnh đường phố ở khu đông New York.

Nghệ danh "Weegee" kèm theo tên Fellig có nghĩa là "chiếc bàn cầu cơ" bởi niềm đam mê và linh cảm nghề nghiệp đặc biệt luôn khiến ông có mặt tại hiện trường tội ác và các biến cố lớn trước cả cảnh sát.

Thực ra, ông không hề có khả năng tiên đoán hay giác quan thứ sáu tốt hơn một cảnh sát điều tra hay người lính cứu hỏa, đơn giản là ông có cảm quan nhạy bén và luôn chộp được những hình ảnh giá trị mà bất kỳ tòa soạn nào cũng muốn được đăng đầu tiên. Dù không có thẻ hành nghề phóng viên, hằng đêm Weegee vẫn dừng ở các điểm cố định trong phân khu Manhattan để kiểm tra các máy đánh chữ Teletype đã được các đặc vụ sử dụng, nhằm xác định vị trí và lần theo những thông tin thời sự nóng hổi.

Weegee The Famous (1963).

Weegee The Famous (1963).

Không dừng ở đó, ông còn được cấp quyền lắp đặt radio chuyên dụng dành riêng cho cảnh sát trên chiếc xe 1938 Chevy Coupe của mình. Tại thời điểm đó, Weegee là phóng viên ảnh duy nhất có đặc quyền này. Ban đêm ông đậu xe sau sở cảnh sát và luôn mở radio để có thể theo dõi tất cả các cuộc hội thoại. Điều này giúp ông kịp thời nắm bắt tin tức từ cảnh sát và lực lượng cứu hỏa vào bất cứ lúc nào.

"Tôi không còn phải phụ thuộc vào máy Teletype ở trụ sở cảnh sát. Tôi có đôi cánh của tôi. Tôi không cần phải chờ các vụ án đến với mình. Tôi có thể theo dấu chúng. Radio cảnh sát chính là chiếc cần câu của tôi. Máy ảnh là cuộc đời, là tình yêu, là chiếc đèn thần Aladdin của tôi”.

Weegee chụp đám trẻ đang ngủ trong một lối thoát hiểm ở chung cư Rivington Street.

Weegee chụp đám trẻ đang ngủ trong một lối thoát hiểm ở chung cư Rivington Street.

Bằng phương thức sản xuất ảnh nhanh và sớm nhất, Weegee chính là một trong những phóng viên tiên phong tạo nên khái niệm "nóng bỏng tay" trong việc cập nhật tin tức của cánh báo chí. Ông luôn thủ trong cốp xe sau những đồ nghề của dân nhiếp ảnh như hóa chất phòng tối, đèn flash, máy ảnh dự phòng và xì gà. Tác phong luôn luôn sẵn sàng "trực chiến" của Weegee là một khái niệm còn khá mới mẻ vào thời của ông.

Weegee luôn có thể sản xuất hình ảnh rất nhanh để gửi cho các tòa soạn đúng lúc chuẩn bị in số báo ngày mới. Các tòa soạn đương nhiên luôn ưu ái sử dụng những hình ảnh "hot" của ông để minh họa cho các tin bài liên quan đến các vụ án mạng hoặc tội phạm vừa mới xảy ra.

Weegee tự học nghề chụp ảnh và gần như không được đào tạo chính quy ở bất cứ đâu. Không ngừng tự rèn giũa kỹ năng của mình bằng kinh nghiệm tác nghiệp thực tế, ông còn để tâm tìm tòi cách tạo dấu ấn riêng trong công việc. Nhiều hình ảnh hiện trường vụ án được ông chụp vào ban đêm bằng máy ảnh 4×5 dòng Speed Graphic và bóng đèn chớp.

Yếu tố kỹ thuật này tạo hiệu ứng tương phản cao cho hình ảnh, khiến chúng mang nét độc đáo và khác lạ. Bởi vì hình ảnh của ông chủ yếu được chụp ngẫu nhiên ngay tại hiện trường và không có kế hoạch dàn dựng trước nên ông phải tìm cách nắm bắt các động thái và biểu cảm của đối tượng một cách nhanh và chính xác nhất.

Bức ảnh Weegee chụp cô đào Marilyn Monroe bằng kỹ thuật đặc biệt khiến gương mặt người đẹp bị méo mó kỳ quặc.
Bức ảnh Weegee chụp cô đào Marilyn Monroe bằng kỹ thuật đặc biệt khiến gương mặt người đẹp bị méo mó kỳ quặc.

Ông hài hước phát biểu rằng: "Dễ nhất là chụp ảnh một vụ giết người vì tử thi... chỉ nằm bất động một chỗ". Khi được hỏi bí quyết nào để ông luôn bắt được những khung ảnh đắt giá tác động mạnh đến người xem như vậy, Weegee chỉ nhấn mạnh: "Có mặt tại hiện trường và giữ khẩu độ f/8". Dù không ai biết chắc ông có phải là người đầu tiên đưa ra lời khuyên này hay không, nhưng đó quả thật là một gợi ý khôn ngoan.

Việc ông thường qua đêm trong chiếc xe hơi đậu sau sở cảnh sát để nghe ngóng tin tức qua radio liên lạc của họ chính xác là những gì ông làm hàng ngày. Hiển nhiên, ông được "tưởng thưởng" bằng nhiều cuộc gọi quan trọng thông báo về tình hình các vụ án ly kỳ và nghiêm trọng nhất. Xét về yếu tố kỹ thuật, khẩu độ f/8 cho phép chụp ảnh với độ sâu tương đối rộng.

Một góc trưng bày trong triển lãm ảnh "Murder is my business" (tạm dịch: Án mạng là việc của tôi).
Một góc trưng bày trong triển lãm ảnh "Murder is my business" (tạm dịch: Án mạng là việc của tôi).

Bằng kỹ thuật này, Weegee có thể giữ cho các đối tượng chính trong bức ảnh luôn rõ ràng sắc nét nhất ngay cả khi họ di chuyển. Phóng viên ảnh thường không thể lường trước hết mọi diễn biến của sự việc nên họ buộc phải luôn ở trong tư thế sẵn sàng. Vào thời của Weegee thì giới nhiếp ảnh cũng không có máy ảnh tự động lấy nét để giúp họ xác định nhanh chủ thể của bức hình. Ngày nay, câu khẩu hiệu "Có mặt tại hiện trường và giữ khẩu độ f/8" đã trở thành một trong những nguyên tắc căn bản cho các phóng viên ảnh và các nhiếp ảnh gia du lịch.

Weegee qua đời vì một khối u não vào năm 1968. Trước khi chết, ông đã thử nghiệm các kỹ thuật phòng tối làm biến dạng hình ảnh và chụp thông qua lăng kính. Sử dụng một thấu kính nhựa, ông đã thực hiện một bức ảnh nổi tiếng của Marilyn Monroe với khuôn mặt bị bóp méo một cách kỳ quặc nhưng người xem vẫn nhận ra cô đào nổi danh này. Ngoài việc thử nghiệm phong cách nhiếp ảnh mới lạ, ông cũng tham gia vào ngành công nghiệp điện ảnh ở Hollywood từ năm 1946 đến đầu thập niên 1960 với tư cách là diễn viên và chuyên gia tư vấn hình ảnh.

Weegee chụp bức ảnh này trên bãi biển ở đảo Coney. Cô gái đã chọn thời điểm không thích hợp để cười bên cạnh người bạn trai đang nguy kịch do đuối nước.

Weegee chụp bức ảnh này trên bãi biển ở đảo Coney. Cô gái đã chọn thời điểm không thích hợp để cười bên cạnh người bạn trai đang nguy kịch do đuối nước.

Những hình ảnh bình dị của cuộc sống và tội phạm ở New York đã trở thành di sản ông để lại cho làng báo thế giới. Những bức ảnh của ông mang một ấn tượng sâu sắc đến nỗi những đồng nghiệp trên toàn thế giới vẫn còn nhắc đi nhắc lại đến tận bây giờ. Nhiều bức ảnh nổi tiếng trong sự nghiệp của Weegee từng được trưng bày tại triển lãm "Murder is my business" do chính ông tổ chức vào năm 1941.

Ngoài ra, cuốn sách ảnh đầu tay của ông "Naked City" in năm 1945 cũng là một ấn phẩm được nhiều người biết đến với 240 bức ảnh chụp được đề tặng cho "những người dân New York”.

Quang Dũng - Hiếu Thảo

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.