Trong khi Philippines cáo buộc Trung Quốc “chiếm đóng trên thực tế” bãi đá ngầm thì Bắc Kinh lại cho rằng Manila đang dùng “chiếc áo choàng hợp pháp” trên hòn đảo và rạn san hô “của Trung Quốc”.
Trả lời phỏng vấn báo giới tại cung điện Malacanang ở thủ đô Manila hôm 26/4, Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario cho rằng, Trung Quốc đang làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ giữa hai nước bằng hành động “chiếm đóng trên thực tế” bãi đá ngầm Scarborough/Hoàng Nham mà cả hai cùng tuyên bố chủ quyền.
Để chứng minh cho lời nói của mình, ông Albert del Rosario còn cung cấp thêm thông tin rằng, hiện có ít nhất 3 tàu của Trung Quốc đang neo đậu tại khu vực, đe dọa bất kỳ một tàu đánh cá nào của Philippines nếu lại gần. Lập luận của Ngoại trưởng Philippines là khu vực bãi đá ngầm Scarborough/Hoàng Nham thuộc vào vùng đặc quyền kinh tế rộng 200 hải lý của nước này theo các quy định tại Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).
Tuy nhiên, cho đến nay, Trung Quốc vẫn khẳng định đây là vùng thuộc lãnh thổ nước này và thậm chí còn âm mưu độc chiếm cả Biển Đông (tuyến đường biển quan trọng trong khu vực châu Á và trên thế giới) bằng cái gọi là “bản đồ hình lưỡi bò”. Trước động thái này của chính quyền Bắc Kinh, từ năm ngoái, Philippines – Trung Quốc đã có nhiều tranh cãi, thậm chí là “đụng độ” trên biển, nhất là khi tàu hải giám Trung Quốc ngăn không cho lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines bắt giữ các tàu cá Trung Quốc tiến vào vùng biển thuộc Scarborough/Hoàng Nham.
Và cũng do những tranh cãi này mà theo ông Albert del Rosario, Manila đã tạm dừng việc triển khai các hợp đồng khai thác dầu mỏ tại khu vực đang tranh chấp. Ngoại trưởng Philippines nói: “Đây là quyết định tối ưu. Chúng tôi không muốn đặt các công ty tư nhân hay các nhà thầu vào tình huống khó xử nhưng Trung Quốc thì không vậy”.
Nói về vụ kiện tại tòa án quốc tế về luật biển, ông Albert del Rosario cho hay, chính quyền Manila vừa thành lập một hội đồng tranh tụng tại tòa án này. Ngoại trưởng Philippines nhấn mạnh rằng, nước này đã sử dụng mọi biện pháp chính trị và ngoại giao để dàn xếp hòa bình trong vấn đề tranh chấp lãnh hải với Trung Quốc nhưng chưa đạt được tiến triển đáng kể nào, vì thế Manila hy vọng tiến trình phân xử tại tòa có thể đem lại giải pháp lâu bền cho tranh chấp này. Tháng 7 tới, Philippines sẽ đưa ra quyết định xem nước này có quyền thực thi pháp lý trong vụ kiện này không.
Hiện, Chánh án tòa án quốc tế về luật biển (ITLOS) Shunji Yanai đã chỉ định đủ 5 thẩm phán tham gia tố tụng vụ tranh chấp. Theo đó, hồi tháng 3, thẩm phán người Ba Lan Stanislaw Pawlak đã được Chánh án Shunji Yanai chỉ định đại diện cho Trung Quốc, còn thẩm phán người Đức Rudy Wolfrum được Philippines lựa chọn làm đại diện cho mình trong vụ kiện này. 3 thẩm phán khác gồm Chris Pinto (người Sri Lanka), Jean-Pierre Cot (người Pháp) và Alfred Soons (người Hà Lan) mới được chỉ định hôm 24/4.
Bên cạnh việc kiện Trung Quốc lên ITLOS, Philippines cũng liên tục tranh thủ sự ủng hộ của các nước ASEAN trong vấn đề Biển Đông. Hôm 26/4, Ngoại trưởng Alber del Rosario cũng đã đề cao vai trò của ASEAN trong việc giải quyết tranh chấp trên Biển Đông và cho rằng Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 22 vừa qua tại Brunei đã cho thấy các nước trong khu vực luôn đoàn kết trong vấn đề này và muốn thuyết phục Trung Quốc tiến tới một bộ quy tắc chung để giải quyết tranh chấp tại Biển Đông.
Ông nói: “Tôi nghĩ ASEAN hoàn toàn sẵn sàng làm điều này. Bước tiếp theo chỉ còn phụ thuộc vào Trung Quốc”. Trong khi đó, cho đến nay, chính quyền Bắc Kinh luôn cho rằng chưa đến thời cơ chín muồi cho một thỏa thuận như vậy. Thậm chí, Trung Quốc còn muốn chỉ tham gia đàm phán vấn đề Biển Đông theo hình thức song phương chứ không phải đa phương. Ngay cả Ngoại trưởng Indonesia trong lần trả lời báo giới khi tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 22 cũng phải thừa nhận rằng, việc chậm trễ trong xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) là do Trung Quốc luôn luôn tìm cách trì hoãn. Không những thế, nước này còn có nhiều tuyên bố và hành động đơn phương trong vấn đề Biển Đông.
Cũng trong hôm 26/4, đáp lại tuyên bố của Ngoại trưởng Philippines, Trung Quốc đã lớn tiếng chỉ trích nỗ lực của Manila trong việc tìm kiếm một phán quyết quốc tế về tranh chấp tại Biển Đông. Thông báo trên trang web của Bộ Ngoại giao Trung Quốc còn có đoạn viết rằng Philippines đang “âm mưu khoác tấm mạng hợp pháp lên việc chiếm đóng phi pháp các hòn đảo và bãi đá của Trung Quốc”. Chưa hết, Bắc Kinh còn nói rằng việc Manila đề nghị ITLOS dựa theo UNCLOS để ra quyết định yêu cầu Trung Quốc dừng mọi hoạt động phi pháp tại Biển Đông là không thể được vì UNCLOS không áp dụng được trong vụ kiện và rằng những gì Philippines đang yêu cầu là một phán quyết về chủ quyền.
| Ngoài những tranh chấp với Philippines, hôm 26/4, Trung Quốc còn bị Ấn Độ cáo buộc vi phạm chủ quyền nước này. Theo Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Shashi Kant Sharma, hồi đầu tháng, các binh sĩ Trung Quốc đã tiến sâu gần 19km vào khu vực Depsang Bulge thuộc vùng Ladakh chưa được phân định rõ ràng ở miền Đông Ấn Độ - nơi New Delhi tuyên bố chủ quyền. Tuy nhiên, phía Trung Quốc đã bác bỏ các cáo buộc này. Với Nhật Bản, Bắc Kinh cũng đang có tranh chấp ở khu vực quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Và khi Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tuyên bố sẽ “dùng vũ lực trục xuất” đối với bất cứ cuộc đổ bộ nào của Trung Quốc tới quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã sử dụng cụm từ “lợi ích cốt lõi” trong tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh với quần đảo này. |
