Như vậy, đây là lần thứ hai kể từ khi kết thúc nhiệm kỳ Tổng thống, bà Gloria Arroyo bị tuyên bố bắt giữ. Lần này, cáo buộc dành cho bà không liên quan đến gian lận bầu cử mà là hành vi nhận hối lộ trong việc hoãn thực thi khoản thỏa thuận xây dựng mạng lưới viễn thông quốc gia (NBN) với một tập đoàn của Trung Quốc có tên gọi ZTE Corp.
Ngoài cựu Tổng thống, tòa án Sandiganbayan còn ra lệnh bắt giữ phu nhân của bà là Jose Miguel "Mike" Arroyo và hai nhân vật khác là cựu Chủ tịch Ủy ban bầu cử Benjamin Abalos và cựu Bộ trưởng Giao thông Leandro Mendoza.
Cả 4 trường hợp này đều có thể xin được tại ngoại, tuy nhiên, đến chiều 15/3, mới chỉ có ông Mike Arroyo nộp tiền xin bảo lãnh trong khi bà Gloria Arroyo vẫn bị quản thúc tại một bệnh viện quân sự. Trả lời với báo giới, ông Mike Arroyo cho biết vợ chồng ông bị sốc trước thông tin bị bắt và tin rằng họ sẽ được chứng minh vô tội.
Ông Mike Arroyo (áo xanh ở giữa) đã được tại ngoại chỉ vài giờ sau khi tòa án Sandiganbayan ban lệnh bắt giữ vợ chồng ông. Ảnh: AP.
Theo tin từ hãng BBC, ông Mike Arroyo được xem là nhân vật quyền thế đứng trong hậu trường trong gần mười năm vợ ông làm Tổng thống. Ông bị cáo buộc là đã nhận hối lộ để giúp tập đoàn Trung Quốc ZTE Corp trúng hợp đồng trị giá 330 triệu USD của Chính phủ Philippines trong khi giá trị thực của nó chỉ vào khoảng 130 triệu USD.
Các tài liệu mà công tố viên tòa án Sandiganbayan thu thập được cho hay, thỏa thuận NBN với ZTE Corp được tiến hành vào năm 2007. Khi đó, bà Gloria Arroyo đã ký duyệt hợp đồng này, nhưng đến năm 2008 thì hủy bỏ, vì bị công luận phản đối dữ dội. Thời điểm đó, một ủy ban điều tra của Thượng viện Philippines cũng khẳng định cái giá của thỏa thuận này là quá cao so với thực tế và phần chênh lệch đã được giới chức nước này chia theo kiểu ăn hoa hồng.
Sau đó, cựu Bộ trưởng Kế hoạch Kinh tế Romulo Neri đã phải điều trần và tiết lộ rằng ông Benjamin Abalos đã hối lộ ông để ông thông qua hợp đồng với ZTE Corp. Còn Jose de Venecia III, người đề xuất thỏa thuận thì khai rằng, ông Mike Arroyo đã nhận được ít nhất 70 triệu USD. Nhưng cho đến nay, cả hai vợ chồng cựu Tổng thống Arroyo đều bác bỏ mọi cáo buộc và cho rằng vụ việc mang ý đồ chính trị. Luật sư riêng của bà Arroyo Laurence Arroyo cho biết, cựu Tổng thống vẫn đang bị quản thúc tại bệnh viện quân sự và có ý định nộp tiền bảo lãnh cho cả hai cáo buộc gian lận bầu cử và tham nhũng.
Đại diện Pampanga hôm 14/3 cũng có đề xuất với tòa án về việc tại ngoại của bà Arroyo. Trong trường hợp được rời bệnh viện quân sự, bà Gloria Arroyo sẽ phải xuất hiện trước tòa án Sandiganbayan để trả lời một loạt câu hỏi. Tuy nhiên, việc xem xét cho tại ngoại đối với cựu Tổng thống lại thuộc thẩm quyền của cơ quan cảnh sát quốc gia Philippines.
Nhiều nhà phân tích nhận định, với cáo buộc mới này, cuộc chiến pháp lý của bà Gloria Arroyo sẽ còn kéo dài và càng ngày, cựu Tổng thống càng lâm vào thế bất lợi