Hơn 15 năm công tác trong Lực lượng Công an, tôi vẫn tự hào là mình có thể đọc vanh vách từng nhiệm vụ cụ thể của từng đơn vị, từng lực lượng trong CAND, có thể hiểu được tâm tư nguyện vọng hay những khó khăn vất vả, những hy sinh thầm lặng của đồng đội. Nhưng tôi đã lầm... Trong Hội nghị Điển hình tiên tiến Công an tỉnh Yên Bái vừa qua, khi Trung tá Phạm Song Tùng - Phó đội trưởng Đội 3 - Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (CSĐT TPVMT) lên báo cáo tham luận, tôi đã lặng người trước những hy sinh lớn lao, không chỉ của anh, của đồng đội mà cả những hy sinh của vợ con, gia đình, người thân của họ...
Được biết, đến tháng 11 này, Phạm Song Tùng vinh dự là 1 trong 9 đại biểu của tỉnh Yên Bái tham dự Đại hội thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ VIII tổ chức tại Hà Nội.
Với tôi, Phạm Song Tùng không phải người xa lạ. Ngay từ những năm 1999, 2000, khi làm phóng sự về công tác đấu tranh với tội phạm ma túy ở huyện Lục Yên, tôi đã có cảm tình với một trinh sát trẻ nhanh nhẹn, hoạt bát. Anh Vũ Viết Thoại, Phó trưởng Công an huyện (giờ là Thượng tá, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội) giới thiệu với tôi: "Đây là Tùng, khắc tinh của tội phạm ma túy ở Lục Yên đấy!".
Anh Thoại không nói quá, hầu như các vụ án liên quan đến ma túy ở Lục Yên ngày ấy đều do Tùng làm cả... Sau khi Phòng CSĐTTPVMT của Công an tỉnh được thành lập, Phạm Song Tùng được điều động về làm trinh sát, và được cất nhắc, đề bạt giữ chức vụ Phó đội trưởng Đội 3 - Đội chuyên đấu tranh với các đường dây mua bán, vận chuyển ma túy. Lãnh đạo phòng nhận xét: "Phạm Song Tùng là một trinh sát dạn dày kinh nghiệm, bản lĩnh vững vàng, sẵn sàng nhận nhiệm vụ khi được phân công, không ngại khó khăn gian khổ, dám chấp nhận hy sinh". Một con số ấn tượng, trong 5 năm (từ năm 2006 tới 2010) Phạm Song Tùng đã trực tiếp tham gia đấu tranh triệt phá 149 vụ án, bắt giữ trên 200 đối tượng phạm tội về ma túy, thu giữ khoảng 2,5kg hêrôin; 3,5kg thuốc phiện và nhiều vật chứng liên quan khác.
Rất nhiều lần Tùng và đồng đội phải hành quân trong đêm mưa phùn gió rét để đến nơi tập kết, đón bắt đối tượng, nhiều khi chỉ chậm một vài giây là trả giá bằng tính mạng, hoặc là thành công hay thất bại. Phạm Song Tùng cho biết: Tội phạm ma túy là loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm, nó "hội tụ" đủ các yếu tố của các loại tội phạm khác như: Sự liều lĩnh, manh động, sẵn sàng chống trả quyết liệt bằng các loại "vũ khí nóng", "vũ khí lạnh" như bơm kim tiêm dính máu nhiễm HIV của tội phạm hình sự. Tội phạm ma túy cũng là loại tội phạm tinh vi, xảo quyệt, sẵn sàng dùng vật chất và lợi ích để mua chuộc như tội phạm kinh tế. Tội phạm về ma túy có tính liên kết, tổ chức rất cao trong gia đình, dòng họ, người thân. Chúng tổ chức hoạt động rất chặt chẽ để tránh bị phát hiện... Do vậy tội phạm ma túy có thể coi là đối tượng đấu tranh nguy hiểm và phức tạp nhất.
Cả hội trường hôm ấy đã lặng đi vì xúc động khi Phạm Song Tùng nói về vụ án làm anh bị phơi nhiễm HIV. Đấy là vụ án Lò Văn Xương hoạt động mua bán ma túy ở xã Hạnh Sơn, huyện Văn Chấn. Ngày 24/4/2006, Tùng và đồng đội triển khai đội hình bắt đối tượng tại nhà riêng. Khi thấy động, Lò Văn Xương bỏ chạy. Với quyết tâm không để đối tượng đào thoát, Tùng đã lao theo quật ngã đối tượng. Trong lúc vật lộn, đối tượng đã cắn vào bả vai trái của Tùng làm rách da, chảy máu. Khi xét nghiệm, phát hiện Lò Văn Xương đã nhiễm HIV. Tùng thú nhận, lúc nghe tin này anh thật sự bàng hoàng. Khi ấy, vợ anh đang mang thai đứa con thứ hai. Được đơn vị khẩn trương đưa đi tiêm chống phơi nhiễm, anh đã quyết định giấu vợ chuyện mình bị phơi nhiễm vì sợ ảnh hưởng đến sức khỏe của vợ và đứa con trong bụng. Trong sinh hoạt, anh cố giữ cân bằng, nhưng khi thấy chồng được đơn vị cho nghỉ 1 tháng ở nhà để dưỡng bệnh, vợ anh đâm nghi ngờ. Một người chồng không bao giờ nghỉ phép, ốm cũng gắng gượng đến cơ quan, nay lại nằm dài ở nhà, không nghi ngờ sao được. Chắc chắn có điều gì đó anh giấu chị.
Bất giác, cô giáo dạy văn Phạm Vân Thúy (trường Trung học phổ thông Trần Nhật Duật) nhớ lại tình yêu thơ mộng của chị với chàng cảnh sát hình sự ngày nào. Khi đó chị tự hào lắm, chị coi anh là thần tượng, chị có chàng sĩ quan hình sự đẹp trai luôn thoắt ẩn, thoắt hiện bên mình. Có hôm hẹn gặp ở ngã ba đầu xóm, chị đến không thấy anh đâu, định về thì nhìn thấy bông hồng giấu kín trong hàng rào cùng mấy lời ngắn ngủi: "Anh đi công tác gấp, mấy hôm nữa anh về. Nhớ em!".
Ôi! người đâu mà dễ ghét! Rồi hạnh phúc đến với hai người, hai đứa con lần lượt ra đời.... Anh vẫn "thoắt ẩn, thoắt hiện" như ngày còn son rỗi. Chị bảo, một nách hai đứa con thơ, công việc lu bù, anh vẫn thế, quả thật không còn thơ mộng nữa... Giờ anh nghỉ cả tháng ở nhà, rào lại vườn, lợp lại mái bếp, sáng chiều chăm chỉ đón con. Hình như anh cố gắng làm thật nhiều để bù đắp những ngày đi công tác vắng. Dịu dàng nhưng kiên quyết, chị hỏi anh có điều gì giấu vợ con. Thương vợ, tin ở sự bao dung, nhân hậu ở người phụ nữ của cuộc đời mình, anh đã nói thật cái điều mình không muốn nói. Vợ anh lặng lẽ khóc, chị bảo đã linh tính từ lâu, bởi đối tượng đấu tranh của anh là những nguời như thế! Chị an ủi anh, nó chỉ là "tai nạn nghề nghiệp". Chị bảo, anh cứ ôm hôn đứa con 4 tuổi của mình đi, không lây nhiễm sang con được đâu. Anh cũng biết thế, nhưng mỗi khi động vào làn da con trẻ, vẫn cứ sợ nhỡ ra...
Tùng bảo, anh may mắn có được người vợ cảm thông, cùng sự quan tâm của lãnh đạo Công an tỉnh, của đồng đội đã giúp anh vượt qua những tình huống bi quan nhất! Sau 3 lần xét nghiệm, kết quả âm tính. Đó là một kết quả có hậu cho anh. Và Tùng lại cùng đồng đội lao vào những trận đánh mới.
Tháng 12/2008, Tùng nhận nhiệm vụ trinh sát một đường dây mua bán trái phép chất ma túy trong chuyên án mang bí số 808H ở địa bàn Huyện Mù Cang Chải với yêu cầu là thu thập tài liệu chứng cứ, để chứng minh tội phạm và tính toán thời điểm phá án. Sau một thời gian trinh sát, được lãnh đạo đồng ý, Tùng đã tiếp cận được đường dây ma túy này. Bọn chúng đã dùng nhiều biện pháp để thử thách như: kiểm tra giấy tờ tùy thân, hành lý mang theo, tiền mặt, lôi kéo sử dụng ma túy... Bằng bản lĩnh và sự khéo léo của mình, Tùng đã vượt qua thử thách. Khi anh yêu cầu được xem "hàng", chúng đồng ý, nhưng chỉ cho đi một mình, vào một khe suối heo hút, xa khu dân cư.
Trước tình huống nguy hiểm này, đối tượng có ba tên mang theo vũ khí, sẵn sàng "thủ tiêu đối tác" bất cứ lúc nào, Tùng đã mưu trí báo được cho đồng đội vùng ngoài chuẩn bị hỗ trợ và đưa chúng đến điểm phục kích. Vụ này cơ quan Công an bắt gọn 3 đối tượng cùng hung khí là 2 con dao nhọn và 2 bánh hêrôin. Vụ án đã được đưa ra xét xử với một án tử hình, hai án chung thân. Nếu chỉ sơ suất nhỏ thì Tùng đã bị bọn chúng cho "lĩnh án" trước!
Xúc động trước những hy sinh thầm lặng trong công việc của Trung tá Phạm Song Tùng, Thiếu tướng Lê Ngọc Nam - Phó tổng cục trưởng Tổng cục XDLL- CAND đã yêu cầu cần có những hình thức khen thưởng kịp thời để động viên, khích lệ những cá nhân điển hình tiên tiến. Riêng đối với Phạm Song Tùng, trong 5 năm hưởng ứng phong trào thi đua thì 3 năm anh được bầu là chiến sĩ thi đua cơ sở, 2 năm là chiến sĩ tiên tiến. Ngoài ra, anh còn được nhận bằng khen của Bộ Công an, của UBND Tỉnh, giấy khen của Tổng cục Cảnh sát, của Giám đốc Công an tỉnh. Nhưng phần thưởng cao quý nhất đối với Phạm Song Tùng chính là sự tin yêu của đồng đội.
Áp lực công việc, hiểm nguy luôn rình rập, nỗi trăn trở của người thân... không phải không có lúc khiến Tùng thấy mệt mỏi, nhưng "máu nghề nghiệp", sự tin yêu của đồng đội và cả ánh mắt, niềm tin yêu của những người được giải thoát khỏi sự vây bủa của ma túy đã giúp Tùng vững vàng trên con đường gập ghềnh, chông gai nhưng cũng đầy vinh quang mà anh lựa chọn...
