Phải tăng trưởng kinh tế dù thắt lưng buộc bụng

Ngoài việc thừa nhận những khó khăn kinh tế hiện nay quá phức tạp khiến thế giới không thể hành động một cách thống nhất, lãnh đạo tài chính-kinh tế G7 cũng đánh giá cao gói tạo việc làm trị giá 447 tỷ USD mà Mỹ vừa công bố cùng các động thái mới đây của một số nước châu Âu trong nỗ lực kiểm soát nợ công.

Mọi quốc gia đều phải cố gắng

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh người dân tại nhiều quốc gia Liên minh châu Âu (EU) đã và đang biểu tình để phản đối kế hoạch thắt lưng buộc bụng của chính phủ. Do đó, Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng nhóm G7 nhóm họp nhằm thảo luận các biện pháp để tìm lối ra cho kinh tế thế giới, nhất là nền kinh tế Mỹ và EU.

Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy cũng mong muốn, hội nghị sẽ tìm ra đối sách nhằm đẩy mạnh tăng trưởng, tạo thêm việc làm và trả nợ công sau khi Quốc hội Pháp biểu quyết những biện pháp để cắt giảm thâm hụt ngân sách. Tuy nhiên, lãnh đạo tài chính-kinh tế G7 chỉ nhất trí về việc phải tìm cách để hỗ trợ tăng trưởng ngay cả khi đang thực hiện các kế hoạch thắt lưng buộc bụng.

Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) Christine Lagarde tham dự hội nghị và đưa ra tuyên bố, mặc dù mỗi nước đều đối mặt với các vấn đề riêng và có những giải pháp riêng, nhưng các nước G7 cần phải hành động can đảm và cùng nhau hành động. Trước đó (4/9), bà Christine Lagarde đã kêu gọi Mỹ và châu Âu cần xem xét các giải pháp kích thích nền kinh tế bởi lo ngại về khả năng có thể xảy ra một cuộc khủng hoảng tài chính mới.

Bà Christine Lagarde cho rằng, tăng trưởng kinh tế chậm chạp và các khoản nợ của chính phủ tăng cao khiến hạ thấp niềm tin của các nước này, đồng thời làm suy yếu hệ thống ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng nắm giữ khối lượng lớn nợ công của chính phủ.

Trước tình hình kể trên, ngày 8/9, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã hạ mức dự báo tăng trưởng kinh tế của các nước thuộc khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) trong năm nay và năm tới - giảm từ 1,9% xuống còn 1,6% trong năm 2011 và chỉ tiêu của năm 2012 chỉ còn 1,3% so với dự báo 1,7% trước đó.

Chủ tịch ECB Jean-Claude Trichet cho biết, nguy cơ lạm phát của khu vực Eurozone đang ngày càng rõ rệt hơn và kêu gọi các quan chức trong nền kinh tế này phải có những hành động mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, ông Jean-Claude Trichet cũng khẳng định, ECB sẵn sàng bơm tiền vào thị trường trong trường hợp cần thiết để tránh nguy cơ đổ vỡ tài chính, đồng thời nhấn mạnh, cuộc khủng hoảng hiện nay cho thấy cần có sự quản lý mạnh mẽ trong khu vực sử dụng chung một đồng tiền.

Pháp trở thành nước đầu tiên trong Eurozone chính thức bật đèn xanh đối với gói cứu trợ thứ hai cho Hy Lạp sau khi kế hoạch này được Thượng viện thông qua (8/9) bởi nhận được sự ủng hộ tại Hạ viện trước đó. Tuy nhiên, để chính thức triển khai gói cứu trợ này phải được tất cả 17 nước trong Eurozone phê chuẩn. Cũng trong ngày 8-9, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu Joaquin Almunia không những kêu gọi các nước có tiềm năng mạnh tăng cường giúp đỡ bổ sung cho các nước yếu hơn trong Eurozone, mà còn thúc giục các nước gặp khó khăn duy trì nỗ lực phục hồi và đẩy mạnh cải cách, điều chỉnh kinh tế.

Người phát ngôn EU Amadeu Altafaj tuyên bố, không quốc gia thành viên nào được từ bỏ đồng Euro, cũng như không có chuyện trục xuất thành viên khác. Ông Amadeu Altafaj đưa ra tuyên bố kể trên ngay sau khi có thông tin cho rằng, Đức và Hà Lan không tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về ngân sách của EU và sẽ tách khỏi khu vực Eurozone.

ECB từng cảnh báo các ngân hàng của Bồ Đào Nha nên giảm dần phụ thuộc vào nguồn vốn cứu trợ của họ bởi tổng số vốn bơm trong tháng 8 đã tăng lên 46 tỷ Euro (khoảng 65 tỷ USD) và đây là tháng tăng thứ hai liên tiếp. Từ tháng 4-2011, Bồ Đào Nha trở thành nước thứ 3 trong khu vực Eurozone phải cần đến các khoản cứu trợ sau Hy Lạp và Ireland.

Ngày 7/9, bất chấp sự phản đối của các tổ chức công đoàn và hàng nghìn người biểu tình, Thượng viện Tây Ban Nha vẫn thông qua (với đa số áp đảo 233/3 phiếu thuận) đề xuất của Chính phủ trong việc đưa mức trần thâm hụt ngân sách quốc gia và nợ công vào Hiến pháp sau khi Hạ viện thông qua trước đó. Italia có kế hoạch giảm thâm hụt ngân sách từ 3,8% trong năm nay xuống 1,4% trong năm tới và chấm dứt tình trạng thâm hụt ngân sách vào năm 2013.

Về phần mình, mặc dù được Tòa án Hiến pháp Đức bật đèn xanh để chính phủ của Thủ tướng Angela Merkel rót tiền cứu các nền kinh tế trong EU như Hy Lạp, Italia, Bồ Đào Nha, nhưng mọi việc sẽ không diễn ra suôn sẻ bởi phe đối lập vẫn đang chỉ trích vấn đề này.

Khúc mắc không của riêng ai

Giới kinh tế gọi bài phát biểu hôm 8/9 (theo giờ địa phương) của Tổng thống Barack Obama là "Đạo luật việc làm" bởi đề cập tới việc giảm thuế thu nhập cho người lao động và người sử dụng lao động, gia hạn miễn thuế 100% cho chi tiêu doanh nghiệp trong năm 2012, kéo dài thời hạn bảo hiểm thất nghiệp, tạo cầu nối việc làm…

Giới quan sát cho rằng, chưa bao giờ Mỹ lại hối thúc EU sớm giải quyết các khó khăn của họ như hiện nay để giúp nền kinh tế thế giới không rơi vào suy thoái lần thứ hai. Mỹ cũng thúc giục Nhật Bản kích thích tăng trưởng thông qua các hoạt động tái thiết sau thảm họa kép động đất và sóng thần (11/3). Nhưng cả EU và Nhật Bản đều cho rằng, Mỹ nên nhanh chóng tung gói kích thích kinh tế hơn là trông chờ vào họ.

Ngày 8/9, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Timothy Geithner tuyên bố, các nước châu Âu cần hành động mạnh mẽ hơn để tạo dựng niềm tin có thể giải quyết được cuộc khủng hoảng nợ công và vấn đề thâm hụt ngân sách của mình, cũng như phối hợp hành động cùng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) để có bước đi cụ thể nhằm hỗ trợ hệ thống tài chính châu Âu, đồng thời đảm bảo các chính phủ có thể được vay tiền với lãi suất hợp lý sau khi đã thực hiện các cam kết cải cách. Ông Timothy Geithner cũng bày tỏ quan ngại về khả năng duy trì Eurozone trong khi tình hình Hy Lạp ngày càng xấu đi.

Trước đó (7/9), Giám đốc điều hành ngân hàng Deutsche Bank AG, ông Josef Ackermann cũng đã cảnh báo, tình hình của nền kinh tế thế giới đang rất giống với những gì đã diễn ra vào đầu cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Bộ trưởng Tài chính Singapore Tharman Shanmugaratnam, là Chủ tịch Ủy ban thường trực Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) nhận định, thế giới có thể sẽ phải đối mặt với suy thoái thêm lần nữa nếu tăng trưởng của Mỹ và châu Âu "rơi tự do".

Ngày 7/9, phát biểu tại Hội nghị các nhà nghiên cứu đô thị quốc tế tại thủ đô New Delhi, Ấn Độ, Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Pascal Lamy nhấn mạnh, thế giới đang đi từ khủng hoảng kinh tế tài chính sang khủng hoảng tăng trưởng.

Nền kinh tế thế giới đang trải qua thời kỳ bão tố với những thách thức nghiêm trọng như khủng hoảng nợ công, các thị trường tài chính bị mất lòng tin, các chính phủ thiếu phản ứng phối hợp để giải quyết các vấn đề cơ cấu khiến tăng trưởng trì trệ, thất nghiệp cao và thâm hụt tài chính không bền vững ở các nước phát triển.

Trước đó (6/9), Tổng Giám đốc Ngân hàng Thế giới (WB) Robert Zoellick cho rằng, khu vực đồng Eurozone đang ở giai đoạn đặc biệt nhạy cảm nên phải hợp tác gắn kết hơn nữa trong việc đưa ra các chính sách tài chính để sớm giải quyết khủng hoảng.

Tờ Financial Times cho rằng, các chính sách tiền tệ của châu Âu chưa được chuẩn bị để đối phó với nguy cơ khủng hoảng kinh tế ở khu vực này. Theo những số liệu kinh tế được công bố đều chỉ ra rằng, châu Âu đang bắt đầu bước vào giai đoạn suy thoái trong khi các biện pháp giải quyết vấn đề nợ công vẫn còn gây nhiều tranh cãi.