Nữ hoàng ballet Galina Ulanova: “Tuổi trẻ là hoạt động!”

Tuy đã mất cách đây đúng 2 thập niên, nhưng tên tuổi của nữ diễn viên kịch múa ballet huyền thoại người Nga Galina Sergeyevna Ulanova (1910-1998), được công chúng ngưỡng mộ tôn vinh bằng biệt danh “Nữ hoàng ballet của mọi thời”, vẫn mãi lưu danh trong lịch sử văn hóa nghệ thuật thế giới.

Tại nhiều quốc gia trên hành tinh đã diễn ra những hoạt động nhằm tưởng nhớ người nghệ sĩ vĩ đại. Các nhà điện ảnh hàng đầu ở Liên bang Nga vừa hoàn tất cuốn phim tài liệu dài 2 tập, nói về thân thế và sự nghiệp của bà có bổ sung nhiều tư liệu mới chưa được công bố.

Còn tại “kinh đô ánh sáng” Paris (Pháp) dưới sự bảo trợ của Tổ chức Văn hóa, Giáo dục và Khoa học của Liên Hiệp quốc (UNESCO), các nhà hoạt động nghệ thuật quốc tế đã tổ chức thành công tuần lễ vũ hội quy mô nhân kỷ niệm 20 năm ngày mất của “Nữ hoàng ballet” G. Ulanova; còn ở thủ đô Stockholm của Vương quốc Thụy Điển suốt 1/4 thế kỷ qua, bức tượng toàn thân tái hiện nữ nghệ sĩ gạo cội G. Ulanova trong vở ballet “Lebedinoye ozero” (Hồ thiên nga) bất hủ của nhà soạn nhạc thiên tài người Nga Pyotr Tchaikovsky (1840-1893), vẫn “ngạo nghễ trấn giữ” ngay tiền sảnh lối vào Viện bảo tàng Vũ điệu Hoàng gia Thụy Điển, niềm vinh dự hiếm hoi đối với một diễn viên ngoại quốc, hay như có người ví von tương đương một “giải Nobel Nghệ thuật” vậy.

Ngay từ thuở lọt lòng, số phận của Galina đã an bài như một diễn viên ballet “bẩm sinh”. Chào đời tại Saint Petersburg - “cái nôi của kịch múa Nga” - vào đầu năm 1910. Lớn lên giữa môi trường ballet thuần khiết, bởi cả cha và mẹ Galina đều là những nghệ sĩ hàng đầu trong vũ đoàn ballet thuộc Nhà hát Mariinsky trứ danh, sau Cách mạng Tháng Mười đổi tên thành Nhà hát Opera và Ballet Leningrad. Năm 1928, nữ diễn viên 18 tuổi G. Ulanova khởi đầu sự nghiệp nghệ thuật lớn lao của mình chính từ sàn diễn danh tiếng này.

Như nữ cố nghệ sĩ gạo cội lúc sinh thời từng nhiều lần nhớ lại, rằng cái thuở “ban đầu khó quên” ấy bộ môn kịch múa ballet như đi từ chuyện cổ tích vào đời thường, biến cái không tưởng thành điều có thể vậy.

“Giới nghệ sĩ ballet thời đó đã thử nghiệm đủ loại phong cách trình diễn - như nguyên văn lời thổ lộ của G. Ulanova - chúng tôi quanh quẩn suốt ngày đêm bên nhà hát. Còn lúc về nhà, khi vừa nằm xuống lại đã mơ đến sàn diễn... Thành tích biểu diễn của tôi là sự đúc kết những thử nghiệm trong giai đoạn vạn sự khởi đầu nan này...”.

Nghệ sĩ G. Ulanova trong vở ballet “Hồ thiên nga” bất hủ.
Nghệ sĩ G. Ulanova trong vở ballet “Hồ thiên nga” bất hủ.

Ballet lúc ấy bao gồm cả những cốt truyện cổ điển qua những sáng tác của Alexander Pushkin (1799-1837), William Shakespeare (1564-1616), Honoré de Balzac (1799-1850)... xen lẫn những vở mới của giới soạn nhạc đầu thế kỷ XX như Konstantin Stanislavski (1863-1938), Sergei Prokofiev (1891-1953), Aram Khachaturian (1903-1978)... Và trên hết là nghệ sĩ huyền thoại G. Ulanova đã chọn được phong thái trình diễn riêng của mình, một dạng “vũ điệu cho mọi thời đại”.

Kể từ năm 1944, nghệ sĩ G. Ulanova chuyển qua Nhà hát Bolshoi nổi tiếng ở thủ đô Moscow và tham gia công diễn thường xuyên hơn 15 năm tại đây, với thâm niên 32 năm liên tục có mặt hằng đêm trong các vở ballet “khó nhá” nhất - một kỳ tích cho đến nay vẫn chưa có người thứ 2 đạt được...

Sau khi rời sàn diễn, nghệ sĩ kỳ cựu G. Ulanova chuyển sang công tác đào tạo, trực tiếp huấn luyện đội ngũ diễn viên kịch múa chuyên nghiệp không những chỉ riêng ở Nhà hát Bolshoi, mà cho cả nhiều sân khấu trứ danh khác trải khắp Liên bang Xôviết. Kinh nghiệm nghề nghiệp phong phú, kết hợp với những bài tập thực hành trau chuốt đa dạng của nữ nghệ sĩ G. Ulanova được cả thế giới biết đến.

Bà đã được mời thỉnh giảng tại nhiều quốc gia như Mỹ, Pháp, Italia, Thụy Điển, Hà Lan, Thụy Sĩ, Argentina... cũng như tham gia chỉ đạo nghệ thuật cho các sàn diễn ballet hàng đầu hành tinh như Nhà hát Grande Opera ở Paris, Nhà hát Opera Hoàng gia Thụy Điển ở Stockholm, hay Nhà hát nhạc vũ kịch Hamburg tại Đức... Đồng thời nghệ sĩ G. Ulanova cũng được bầu làm Viện sĩ Danh dự của nhiều Viện Hàn lâm nghệ thuật nước ngoài.

Sinh thời, khi được hỏi phong cách biểu diễn tiêu biểu nào đã khiến bà nổi danh? Nghệ sĩ Nhân dân Galina Ulanova, người phụ nữ duy nhất trong lịch sử từng được trao tặng 4 Huân chương Lenin - phần thưởng cao quý nhất của Nhà nước Xôviết, đáp súc tích: “Tuổi trẻ”. Vậy tuổi trẻ là gì? “Tuổi trẻ chính là hoạt động!” - bà khẳng định.

Quả đúng vậy, hiện thân cuộc đời G. Ulanova là một chuỗi hoạt động liên hoàn không ngơi nghỉ: trong suy nghĩ, trong tâm hồn, trong sáng tạo...

Với hơn nửa thế kỷ cống hiến không mệt mỏi trong lĩnh vực hoạt động nghệ thuật, ngoài 4 tấm Huân chương Lenin danh giá ra, Nghệ sĩ Nhân dân Galina Ulanova còn được trao tặng nhiều phần thưởng và danh hiệu cao quý khác như 2 lần Anh hùng Lao động XHCN, 4 Giải thưởng Stalin về văn hóa nghệ thuật, 4 Huân chương Cờ đỏ, Huy chương Vì tình hữu nghị giữa các dân tộc; Huy chương Chiến sĩ dũng cảm trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại 1941-1945, Giải thưởng của Tổng thống Liên bang Nga về văn hóa nghệ thuật trong năm 1997... cũng như được trao tặng các phần thưởng cao quý nhất của một loạt quốc gia khác như Pháp, Phần Lan, Bulgaria, Kazakhstan...

Sau khi từ trần vào tháng 3-1998, thi hài nhà hoạt động nghệ thuật cự phách Galina Ulanova được an táng tại nghĩa trang Novodevichy nổi tiếng ở thủ đô Moscow, nơi chôn cất giới danh nhân Nga và Xôviết kiệt xuất nhất, cũng là tụ điểm thu hút du khách thăm viếng đứng hàng thứ 3 ở Moscow.

Kim Dung (theo Komsomolskaya Pravda)

Các tin khác

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Không còn là những lời phán truyền miệng ở cổng chùa hay góc chợ, mê tín dị đoan đang được nâng cấp thành những chiếc bẫy tinh vi trên không gian mạng. Từ vụ nữ thầy bói lừa 31 người chiếm đoạt hơn 28 tỷ đồng đến các đường dây sử dụng hàng chục nhân viên gọi điện tự xưng "cô đồng", hàng nghìn người đã trở thành nạn nhân khi nỗi sợ bị biến thành công cụ thao túng và niềm tin mù quáng trở thành món hàng để trục lợi.

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Doanh thu hàng trăm tỷ đồng và sức hút mạnh mẽ với khán giả đang đưa phim kinh dị trở thành thể loại nổi bật nhất của điện ảnh Việt. Nhưng khi ngày càng nhiều tác phẩm chạy theo yếu tố giật gân, máu me và tâm linh, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để thị trường không rơi vào vòng xoáy của những trào lưu ngắn hạn.

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Khi các cầu thủ bước ra sân trước hàng chục nghìn khán giả, phần lớn người hâm mộ trên thế giới chỉ quan tâm đến một điều: điều gì sẽ xảy ra trong 90 phút trên sân cỏ. Nhưng ở World Cup 2026, có một cuộc chơi khác cũng đang diễn ra song song. Đó là cuộc chơi của tiền bạc, quyền lực và những trải nghiệm xa xỉ mà phần lớn người hâm mộ chỉ có thể hình dung qua những con số.

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, vấn đề giữ gìn sự trung thực và đạo đức trong sáng tạo nghệ thuật của nghệ sĩ đang là vấn đề cấp thiết được đặt ra.

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Dân số nhiều nước châu Á đang già đi với tốc độ chưa từng có. Nhưng, thay vì nhìn nhận xu hướng đó như một gánh nặng, lục địa này đang chọn cách nhìn nhận tích cực hơn, khi xem người cao tuổi cũng là một động lực kinh tế.

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Vụ việc xuất hiện yếu tố từ tác phẩm sắp đặt Tàn Chỉ của nghệ sĩ Lê Giang trong MV “Come My Way” của ca sĩ Sơn Tùng M-TP đã bộc lộ những hạn chế trong quy trình kiểm soát sở hữu trí tuệ và xử lý khủng hoảng của các đơn vị sản xuất nội dung thương mại, đồng thời đặt ra yêu cầu về năng lực quản trị quyền tác giả trong công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Người phụ nữ gây "ám ảnh" nhất đối với chị em bỉm sữa hành nghề kinh doanh online thời gian vừa qua đó chính là Hoàng Lê Ngọc My, sinh năm 1992, trú tại một con ngõ trên phố Lê Duẩn, phường Cửa Nam, Hà Nội. Hàng xóm nơi đây đã quá quen với cảnh hầu như ngày nào cũng có shipper hoặc chủ shop đến đòi nợ vì My nhận hàng, ăn xong rồi nhưng... không trả.

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Thị trường hàng hóa diễn biến trái chiều sau thỏa thuận Mỹ - Iran: giá vàng tăng mạnh do rủi ro địa chính trị chưa hoàn toàn hạ nhiệt, còn dầu lao dốc khi nhà đầu tư kỳ vọng nguồn cung Iran sớm quay lại thị trường.

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Sau nhiều năm theo đuổi vụ kiện chất độc da cam, bà Trần Tố Nga tiếp tục chờ Tòa Phá án Pháp xem xét liệu các tập đoàn hóa chất Mỹ có được hưởng quyền miễn trừ tài phán hay không.

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Hơn 2.000 gian hàng có dấu hiệu vi phạm bị chặn, hơn 9.100 sản phẩm bị gỡ khỏi các sàn thương mại điện tử chỉ trong chưa đầy 1 tháng cao điểm kiểm tra. Những con số này cho thấy hàng giả, hàng nhái đang ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, buộc cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nền tảng thương mại điện tử phải đẩy nhanh ứng dụng công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo (AI) đến truy xuất nguồn gốc, để bảo vệ người tiêu dùng và giữ niềm tin cho nền kinh tế số.

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Nguyễn Văn Tuyến, sinh năm 1984, ngụ phường Phước Tân, TP Đồng Nai thành lập “công ty ma” rồi bán hóa đơn để hưởng phí chênh lệch. Nghĩ rằng với kinh nghiệm nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, sử dụng những trò ma mãnh để qua mặt cơ quan chức năng, Tuyến nhanh chóng thành lập 17 công ty, móc nối với nhiều đối tượng xuất bán khống hàng ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi trên 5.077 tỷ đồng, thu lợi bất chính hàng trăm tỷ đồng. 

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Những lời quảng cáo có cánh, mời gọi tham gia hội nhóm để được “tặng ngay tiền mặt, đầu tư sinh lời, chơi là trúng…” xuất hiện kín đáo và khéo léo trên màn hình trò chơi trực tuyến. Ít ai ngờ, “miếng bánh” ấy lại chính là cạm bẫy dẫn vào các trang web cá độ bóng đá, cờ bạc online khi mùa World Cup bắt đầu.

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Sự phổ biến của hát nhép, hát đè và các công nghệ xử lý âm thanh đang đặt ra câu hỏi về tính chân thực của sân khấu đương đại. Giới chuyên môn cho rằng đã đến lúc cần những chế tài đủ mạnh để bảo vệ giá trị cốt lõi của nghệ thuật biểu diễn.

 Phát triển bóng đá hay trục lợi?

Phát triển bóng đá hay trục lợi?

World Cup 2026 sẽ là giải đấu lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển và 104 trận đấu. FIFA gọi đây là bước tiến cho sự phát triển bóng đá toàn cầu, nhưng những con số doanh thu khổng lồ phía sau khiến cuộc tranh luận về mục đích thật sự của FIFA trở nên gay gắt hơn.

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Chiếm tới 80% thị phần toàn cầu, sau giai đoạn tăng trưởng nóng, ngành pin mặt trời Trung Quốc từng là biểu tượng trong “Bộ ba chủ lực mới” nay lại rơi vào vòng xoáy dư cung, giảm giá và thua lỗ kéo dài.

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Tiền ảo mới du nhập vào Việt Nam bằng con đường phi pháp. Nhưng ít ai biết rằng, từ lâu, chúng âm thầm len lỏi khắp ngõ ngách từ thành phố, nông thôn tới miền núi với số lượng tài khoản thống kê lên tới hơn 17 triệu, gần gấp đôi tài khoản chứng khoán dù tuổi đời chỉ bằng 1/2. Thị trường tiền ảo phi pháp này đã mê hoặc giới trẻ, cả người có học thức, thậm chí kỹ sư công nghệ thông tin (IT) các trường nổi tiểng, tới người lao động, du học sinh dù nhiều người đã không ít lần trắng tay chỉ sau vài buổi giao dịch. Đâu là sự thật?