Vào thập niên 70, 80 của thế kỷ trước, mỗi khi nhắc đến lực lượng SBC (săn bắt cướp) là bạn đọc nhớ ngay đến những chiến sĩ Công an mặc thường phục, đi trên những chiếc Honda S67, bắn súng điệu nghệ, giỏi võ thuật, "xuất quỷ nhập thần" giữa lòng thành phố Sài Gòn. Lực lượng SBC với những chiến công oanh liệt đã là niềm tự hào của bao thế hệ.
Và giữa bộn bề cuộc sống hôm nay, dẫu không khoác lên mình sắc phục Công an, lại có những người nông dân, công nhân ở một xóm thôn, một khu dân cư nào đó, bằng trách nhiệm với cộng đồng, bằng tinh thần đấu tranh không khoan nhượng với cái ác, đã bất ngờ trở thành những người phát hiện, tham gia bắt giữ những tên cướp táo tợn, góp sức nhỏ bé của mình cho bình yên cuộc sống.
Xã Mỹ Thuận, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ có nhiều công dân như thế. Thật không hổ danh khi gọi họ là "Những công dân SBC".
Khi nhân dân giúp Công an... bắt cướp
Một trong những công dân SBC ấy là anh thanh niên dân tộc Mường Lê Văn Thành - công nhân đội 5 xí nghiệp chè Tân Phú - Tân Sơn. Không ai nghĩ người thanh niên dân tộc với nước da sạm nắng gió, dáng người cao gầy ấy lại từng tham gia đuổi bắt tên cướp đã từng vào tù ra tội. Buổi trưa hôm ấy, đang chuẩn bị nấu cơm, Thành bất ngờ nghe thấy tiếng hô "cướp, cướp". Nhìn ra đường cái, anh thấy một phụ nữ ngã giữa đường, mắt hoảng hốt nhìn theo một thanh niên đi xe máy Dream màu nâu, mặc quần nâu, áo xanh công nhân lướt qua. Xác định đó là tên cướp, không chần chừ suy tính, Thành nổ vội chiếc Win cũ của mình đuổi theo. Con đường liên xã Minh Đài vốn là đường đất đồi rải đá gồ ghề. Tên cướp có thể là người quanh đây nên những ụ đá lổn nhổn dường như không làm khó cho hắn. Buổi trưa, đường vốn đã vắng lại càng vắng hơn vì bà con đi chợ đã về nhà hết. Vừa đuổi, Thành vừa tri hô. Tiếng hô hoán của Thành khiến những người nông dân đang chăn bò, làm nương ở những quả đồi xung quanh chú ý. Không ai bảo ai, tất cả đều bỏ dở công việc, chạy qua các nương chè, ruộng lúa, toả ra khắp các ngả đường bao vây đối tượng. Thông tin về vụ việc cũng nhanh chóng được những người dân báo đến Công an viên xóm Chúc và Ban Công an xã Mỹ Thuận. Lực lượng Công an xã cũng nhanh chóng trấn giữ các ngả đường lớn ra Ủy ban. Ra đến đường cái, gặp phải lực lượng trấn giữ ở đây, tên cướp buộc phải quay trở lại con đường cũ. Bị quần chúng nhân dân vây ráp gắt gao, tên cướp đã bỏ cả xe máy, vứt ví tiền cướp được xuống ruộng, chạy bộ để thoát thân. Cuối cùng hắn đã bị Thành và người dân phối hợp với Công an bắt giữ khi đang nằm trốn trong đồi chè.
Tên cướp được xác định là Lê Thanh Sơn, sinh năm 1977, thường trú ở xã Minh Đài, huyện Tân Sơn, trong cơn nghiền ma túy đã cướp ví tiền của chị Nguyễn Thị Tâm, sinh năm 1981, thường trú ở xóm Lực, xã Mỹ Thuận khi chị Tâm đi chợ Minh Đài về.
Câu chuyện anh Thành và bà con xóm Chúc bắt cướp chỉ là một trong nhiều lần người dân Mỹ Thuận bắt cướp.
Năm 2008, cái chết của người lái xe ôm Dương Thanh Xuân trên đồi bạch đàn xã Đồng Lương, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ khiến dư luận vô cùng căm phẫn bởi hành động man rợ của sát thủ. Kẻ giết người, cướp của được cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Thọ xác định là Hạ Phong Lưu, sinh năm 1979, ở Đồng Lương, Cẩm Khê. Ngay sau khi gây án, Lưu đã trốn đến ẩn náu tại nhà một người quen ở Mỹ Thuận, bởi y nắm rõ đây là vùng rừng núi hiểm trở, nếu có động, y cũng dễ bề tẩu thoát. Phát hiện ra nơi ẩn náu của đối tượng, kế hoạch vây bắt đã được triển khai. Bà con nhân dân Mỹ Thuận thêm một lần "chia lửa" khi họ thức trắng đêm sát cánh cùng Công an lùng bắt tên cướp trong rừng. Giữa đêm tối, trên một địa bàn rộng, cây cối um tùm, giáp ranh với nhiều địa bàn khác, nếu không có sự giúp sức của những "thổ địa" thông thạo địa hình thì chắc chắn, tên cướp không thể sa lưới nhanh đến vậy. Việc bắt giữ tên cướp Hạ Phong Lưu thời điểm đó rất ý nghĩa bởi nó đã dập tắt những mối lo ngại trong dư luận quần chúng về những vụ án giết lái xe ôm, cướp xe máy xảy ra trên địa bàn.
Ngày 5/10/2013, Cơ quan CSĐT Công an huyện Tân Sơn nhận được tin báo tại địa phận dốc Mịn, Mỹ Thuận xảy ra một vụ cướp tài sản. Qua điều tra, anh em xác định toán cướp có khoảng 10 đối tượng, độ tuổi từ 16 - 25, nhiều khả năng đây là toán cướp đã từng gây ra nhiều vụ cướp khác trên địa bàn một số huyện Yên Lập, Thanh Sơn, thị xã Phú Thọ... của tỉnh Phú Thọ. Thủ đoạn của bọn chúng là tụ tập đi thành nhóm từ 7 - 12 tên trên 2 - 4 xe máy, lợi dụng lúc đêm tối chọn địa bàn vắng, dùng tuýp sắt đe dọa tấn công chặn cướp các xe ôtô, môtô. Công an huyện Tân Sơn đã lập tức xác lập chuyên án, triển khai lực lượng thực hiện kế hoạch đón lõng, chặn bắt đối tượng.
Qua nhiều ngày liên tục mật phục, đến khoảng 11h đêm ngày 7-10, tổ công tác Công an huyện Tân Sơn phát hiện 7 đối tượng nghi vấn có mang theo tuýp sắt, đi trên 3 xe dán kín biển số, không đội mũ bảo hiểm nên tổ chức vây bắt. Phát hiện bị rơi vào bẫy của Công an, ngoài 2 tên bị bắt tại chỗ, số còn lại chạy lên rừng thuộc khu xóm Bình, xã Mỹ Thuận. Công an huyện huy động thêm lực lượng, đồng thời phối hợp với Ban Công an xã Mỹ Thuận, Ban An ninh trật tự xóm Bình, tổ liên gia tự quản xóm 1 khu đường 2 huy động quần chúng nhân dân vây bắt các đối tượng bỏ trốn. Thêm một đêm, bà con Mỹ Thuận không ngủ, sát cánh bên những chiến sĩ Công an. Ngay sau đó, 4 tên cướp đã bị sa lưới.
Chị Nguyễn Thị Hạnh - xóm Cú, xã Mỹ Thuận (ngoài cùng, bên phải) và Ban An ninh trật tự xóm Bình đang kể chuyện bắt cướp với phóng viên.
Chị Nguyễn Thị Hạnh, sinh năm 1963, công dân xóm Cú - Mỹ Thuận bồi hồi kể lại những giây phút đối mặt với tên cướp cuối cùng trong số 7 tên tham gia cướp đêm hôm đó. Chẳng là, suốt đêm lẩn trốn trong rừng do bị vây bắt, tên cướp dưới vỏ bọc của một thanh niên đi thả trâu lò dò vào nhà chị Hạnh xin nước uống. Chị Hạnh nghĩ, nếu lên rừng thả trâu sớm thì chỉ lấm từ đầu gối xuống do sương đêm thôi, cớ sao mà người thanh niên này lại lấm từ đầu đến chân thế này. Hơn nữa, lúc nãy rít thuốc lào, thấy nó có vẻ say thuốc, phải đói thì mới say. Thôi chết, không khéo đây là thằng cướp đêm hôm qua bà con xóm mình đuổi bắt cùng mấy anh Công an đây. Thế là chị Hạnh một mặt nâng cao cảnh giác "thủ thế", vừa nói chuyện với hắn, tay chị vừa mân mê... chiếc điếu cày, mặt khác chị nháy mắt với đứa con trai. Con trai chị, còn nhỏ tuổi nhưng hiểu ý mẹ ngay.
Thông tin về đối tượng chăn trâu lạ mặt nhanh chóng đến với lực lượng Công an. Tên cướp bị bắt mà các lực lượng tham gia vẫn tuyệt đối an toàn. Chuyên án C10-13 của Công an Tân Sơn hoàn thành nhanh chóng với việc triệt phá thành công băng cướp 12 tên.
"Dễ trăm lần, không dân cũng chịu"
Đó là bí quyết xây dựng thế trận an ninh nhân dân (ANND) mà Đại tá Nguyễn Khuyến - Trưởng Công an huyện Tân Sơn hết sức tâm đắc. Là xã diện nghèo đang thụ hưởng chương trình 30A của Chính phủ với 85% dân số là người dân tộc Mường, nhưng nhiều năm trở lại đây, xã Mỹ Thuận, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ nổi lên như một điểm sáng trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Ông Hà Văn Máy, Chủ tịch UBND xã Mỹ Thuận cho biết: Tinh thần kiên quyết tấn công tội phạm của nhân dân Mỹ Thuận có được chính là nhờ sự đoàn kết, đồng lòng xây dựng được thế trận ANND rộng khắp của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Mỹ Thuận. Đặc biệt, từ khi triển khai Quyết định 2200 của UBND tỉnh Phú Thọ về việc "Ban hành quy chế và hoạt động của các tổ chức tự quản về an ninh trật tự trên địa bàn tỉnh Phú Thọ", hoạt động của các tổ tự quản ở Mỹ Thuận đã đi vào nền nếp, hoạt động có tổ chức hơn, qua đó đã đẩy mạnh phong trào toàn dân phòng chống tội phạm. Hiện tại trên địa bàn xã có 15 ban an ninh trật tự với 117 thành viên ở 15 khu dân cư, 79 tổ liên gia tự quản với 222 thành viên. Các tổ chức tự quản đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, chủ động tích cực đấu tranh với các loại tội phạm và tệ nạn xã hội, đặc biệt là duy trì thế trận ANND, xây dựng và tổ chức diễn tập các phương án, kế hoạch đảm bảo an ninh trật tự ở khu dân cư.
Chính nhờ phong trào tự quản sôi nổi và rộng khắp ấy mà Mỹ Thuận đã có nhiều công dân SBC như thế