Hà Tĩnh bắt đầu mùa thu với những cơn mưa vội vàng không báo trước. Thị xã Hồng Lĩnh nằm dưới rặng núi Hồng Lĩnh trầm mặc trong những cơn mưa nhè nhẹ của đất trời như thể nơi đây người dân sống yên bình vui vẻ và hòa đồng, như thể nơi đây không lưu dấu của những câu chuyện pháp luật, những bài học cảnh giác và những vụ án mạng có thể xảy ra. Để có được những chuỗi ngày bình yên đó, những chiến sĩ Công an thị xã Hồng Lĩnh đã không quản ngại khó khăn gian khổ để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, giảm thiểu những va chạm, giữ vững an ninh, trật tự cho nhân dân trên toàn thị xã.
Ngồi trò chuyện với chúng tôi là hai chiến sĩ Công an một "già" một "trẻ". Người "già" về kinh nghiệm và người "trẻ" về nhiệt huyết đã không ngần ngại kể cho chúng tôi nghe về những khó khăn trong công việc một cách cụ thể. Thượng tá Trần Thủy Hồng - Phó trưởng Công an thị xã Hồng Lĩnh phụ trách điều tra - người đã gắn bó với thị xã ngay từ những ngày đầu mới thành lập hồi tưởng lại:
Thị xã Hồng Lĩnh đất không rộng, người không đông nhưng có vị trí địa lý phức tạp. Thị xã nằm ngay ở ngã ba đường 8 - đường đi cửa khẩu Cầu Treo sang nước bạn Lào, lại là nơi đường 1A Bắc Nam chạy cắt ngang thị xã từ Vinh vào Hà Tĩnh nên có rất nhiều đối tượng thường xuyên hoạt động ra vào trên tuyến đường này. Mặt khác, trước năm 1992, huyện Đức Thọ đã có nhiều vụ án điểm như vụ Trung Lương, hay vụ mâu thuẫn tại một số địa phương giáp ranh giữa hai huyện Can Lộc và Đức Thọ vẫn chưa ổn định, những khó khăn đã đè nặng đôi vai một đơn vị vừa mới thành lập.
Câu chuyện như kéo dài mãi không dứt, những vụ án được Thượng tá Hồng kể một cách tỉ mỉ, cụ thể làm cho chúng tôi hình dung được một cách rõ ràng về phương thức đánh án của các anh. Nổi bật trong đó là vụ Nguyễn Văn Long. Long , 42 tuổi, quê ở Vĩnh Lộc, Can Lộc, là đối tượng tù hình sự vừa được tha về. Y không về nhà mà tạm trú ngay sau cổng chợ Vinh. Hồi đó, trên địa bàn thị xã Hồng Lĩnh và các vùng phụ cận thường xuyên xảy ra các vụ trộm tài sản, nhất là các thiết bị tin học một cách rất tinh vi. Qua một quá trình điều tra thăm dò, các chiến sĩ xác định được đối tượng chính là Nguyễn Văn Long. Hắn hoạt động độc lập, đơn tuyến và không hề móc nối cộng tác với ai khác. Ngày ngày sinh hoạt ở Tp Vinh nhưng đêm đến hắn lại nhảy xe về thị xã Hồng Lĩnh và các vùng phụ cận bẻ khóa trộm cắp tài sản.
Đêm 3/1/2002, nhận được nguồn tin đối tượng Long xuất hiện ở thị xã Hồng Lĩnh, vòng vây các trinh sát thắt dần, cuối cùng bắt được đối tượng, thu hồi hàng chục loại tài sản có giá trị như dàn máy tính, tivi và nhiều tài sản có giá trị khác, trị giá tới trên trăm triệu đồng. Hay như vụ Phạm Viết Định ở khối 11, phường Nam Hồng, một điểm mua bán tàng trữ chất ma túy. Đây là một đối tượng rất mưu mô và có quan hệ rộng nên việc bắt giữ gặp nhiều khó khăn. Qua công tác điều tra lâu dài, sau vài năm các anh mới bắt được đối tượng, thu 96 gói heroin và lập hồ sơ xét xử.
Tôi muốn dừng câu chuyện nửa chừng để hỏi về đời tư người chiến sĩ trẻ: Đại úy Bùi Việt Hùng - Đội phó Đội Cảnh sát hình sự sinh năm 1981 ở Đức La, Đức Thọ. Hùng tốt nghiệp Học viện Cảnh sát năm 2004. Là một đảng ủy viên, Bí thư Chi đoàn Công an Hồng Lĩnh, trong 7 năm công tác, Bùi Việt Hùng đã có được những thành tích đáng kể. Thế nhưng khi hỏi đến những thành tích của mình, anh chỉ cười, nói những thành tích mà mình có được có thấm gì đâu với những thành tích mà đồng đội đã đạt được trong những năm qua. Làm chiến sĩ Công an vất vả một, người thân và gia đình vất vả mười, vì hơn hết, họ phải chấp nhận những thiệt thòi mà chồng, con, cha anh mình vì công việc đặc thù không thể làm khác được. Nhất là những người trẻ tuổi và mới có gia đình như mình. Đi đêm suốt, có án là đi, không thông cảm không được.
Nhờ chủ động nắm chắc tình hình, Công an Hồng Lĩnh đã phá được nhiều vụ án tàng trữ và buôn bán chất ma túy như vụ bắt Trần Đại Thắng, Nguyễn Thị Thanh Bình ngày 20/7/2001… Tuy bắt được đối tượng, thu được tang vật nhưng các anh vẫn trăn trở. Lực lượng cảnh sát mỏng, không đi sâu nắm bắt được đối tượng, cách tốt nhất là phải dựa vào dân, khơi dậy tinh thần trách nhiệm xây dựng cộng đồng trong nhân dân để cùng phối hợp với Công an giữ gìn an ninh trật tự và an toàn trên địa bàn.
Đứng trước tình hình đó, Công an Hồng Lĩnh đã tham mưu cho cấp ủy đảng tổ chức tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân về phong trào toàn dân tham gia phòng ngừa, đấu tranh phòng chống tội phạm với nhiều hình thức, nội dung phù hợp trên địa bàn như: tham mưu đề án phòng chống tội phạm, cai nghiện tại cộng đồng. Công tác xây dựng mô hình, điển hình tiên tiến trong phong trào toàn dân tham gia phòng chống ma túy. Trên cơ sở các mô hình, điển hình tiên tiến, Công an thị xã Hồng Lĩnh đã lựa chọn 3 xã điển hình là Trung Lương, Đức Thuận và Thuận Lộc. Các xã đã tổ chức thí điểm dựa vào thực tế của từng địa bàn, xây dựng các mô hình tiên tiến như "dòng họ không có ma túy", "thanh niên nói không với ma túy", "gia đình không có ma túy"...
Ngoài những hoạt động tuyên truyền sâu rộng, Công an Hồng Lĩnh còn tham mưu tổ chức những diễn đàn tuyên truyền rộng rãi về tác hại của ma túy, phòng chống ma túy kết hợp với các phong trào khác ở địa phương như phong trào xóa đói, giảm nghèo, phong trào toàn dân xây dựng đời sống văn hóa mới ở khu dân cư, hay phong trào trường học thân thiện, học sinh tích cực... tạo ra sự cộng hưởng rộng khắp trên toàn thị xã, góp phần không nhỏ trong việc chế ngự tệ nạn ma túy trong dân cư.
Sau 4 năm triển khai kế hoạch cụ thể hóa nội dung tổng thể phòng chống ma tuý đến năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ và Đề án số 07/ĐA- UBND ngày 2/6/2003 của UBND thị xã về tăng cường công tác phòng chống tội phạm ma túy và công tác phòng chống ma túy tại cộng đồng, Công an Hồng Lĩnh đã thu được những kết quả tích cực. Đề án xây dựng xã không có ma túy được biểu dương nhiệt liệt, là kinh nghiệm cho các địa phương học tập. Điều đáng lưu ý ở đây, các anh đã phối hợp với các cấp uỷ đảng, chính quyền để cho ra đời hai câu lạc bộ cai nghiện: Câu lạc bộ Tình thương ở Bắc Hồng và CLB cai nghiện ở Nam Hồng đều đạt kết quả tích cực, đã được Công an tỉnh Hà Tĩnh lấy làm báo cáo điển hình ở Trung ương.
Trò chuyện với Trưởng Công an thị xã còn rất trẻ - Thiếu tá Nguyễn Thanh Liêm, tôi thật thú vị khi biết đề tài anh đang dồn tâm huyết nghiên cứu để hoàn thành chương trình tiến sĩ bằng thực tiễn địa bàn công tác của mình, đó là "An toàn giao thông" - một vấn đề thời sự đặt ra từng ngày, từng giờ cho toàn cộng đồng xã hội khi tỉ lệ tai nạn, chết người ở Việt Nam trong khi tham gia giao thông ngày càng tăng. Loại trừ những yếu tố khách quan như xây dựng hạ tầng cơ sở, hệ thống đường giao thông thì yếu tố tâm lý "nông dân" từ lâu đời đã ăn sâu vào hành vi ứng xử văn hóa giao thông của người dân.
Có lẽ nước ta khác nhiều nước ở chỗ, đa số người dân sinh trưởng từ nông thôn, từ đường ngang ngõ dọc hẹp lối, từ chỗ làm ăn manh mún nhỏ lẻ, cạnh tranh manh mún; vì thế chuyện "vượt đèn đỏ" cũng là điều khá hiển nhiên. Địa bàn anh phụ trách: Ngã ba địa bàn thị xã Hồng Lĩnh có đường 8 lên cửa khẩu, giao nhau với đường 1A khá phức tạp. Được biết, cách đây gần 10 năm, vấn nạn "cơm tù, xe khách" đã gây bao nhức nhối ở đây. Bạn tôi - nhà thơ Vũ Toàn ở Báo Tuổi trẻ đã từng đóng giả hành khách, vượt qua bao tình huống nguy hiểm để có loạt bài phóng sự điều tra gây tiếng vang trong dư luận. Nay đã xóa được những điểm "đen ấy" nhưng cũng giúp cho các anh rút ra bao bài học.
Cùng với thời gian, Công an Hồng Lĩnh đã không ngừng củng cố, kiện toàn lực lượng, đảm bảo đủ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao. Đến nay, đơn vị đã nhận được nhiều giấy khen, bằng khen của tỉnh và chính phủ. Trong đại hội tổng kết 5 năm thực hiện Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự (2005-2009), Công an Hồng Lĩnh còn được đề nghị Tổng cục VII tặng giấy khen và 4 cá nhân được đề nghị các cấp khen thưởng.
Kết thúc bài viết này, tôi lại nhớ tới cuốn tiểu thuyết "Bóng đêm" của nhà văn Ma Văn Kháng viết về đề tài Công an vừa xuất bản. Cái thiện và cái ác, màu đen và màu trắng đan xen nhau trong đời sống xã hội hằng ngày, gõ cửa từng ngôi nhà, từng số phận con người. Tôi lại nhớ gần đây, tôi rủ nhà văn Hữu Phương ở Quảng Bình tham gia trại viết về thị xã Hồng Lĩnh. Hai anh em đi dạo trên đường phố. Thị xã trong đêm im lìm ngủ ngon, từng hàng thông xanh trên đỉnh núi Hồng ngả bóng xuống trầm mặc. Con đường 1A vẫn sáng loáng ánh đèn của những chuyến xe đêm. Tôi chợt nhận ra có mấy bóng người đang lặng lẽ đi sát bên nhau, rẽ vào một ngõ vắng: Hóa ra đó là các anh Cảnh sát khu vực cùng đội tuần tra dân phòng đang làm nhiệm vụ. Các anh không ngủ cho thị xã ngon giấc. Những bước chân thầm lặng vào đêm, vào "bóng đêm" đang chứa bao điều bí mật mà chỉ có các anh - những chiến sĩ Công an mới biết được...
Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh, tháng 9/2011
