Nhớ Xuân Trình, người tiên phong đổi mới sân khấu

Từ sau cách mạng tháng Tám, có 4 nhà văn, nhà viết kịch nổi bật của nền sân khấu cách mạng, góp phần có tiếng nói rực rỡ cho nghệ thuật sân khấu: Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Đình Thi, Lưu Quang Vũ và Xuân Trình.

Nhà viết kịch Xuân Trình có gần 30 kịch bản được dàn dựng trên sàn diễn của các đoàn nghệ thuật sân khấu cả nước, sớm tập trung vào các vấn đề dân chủ hóa đời sống kinh tế - xã hội, đề cao tính chân thật và tính nhân văn của những người du kích: “Quê hương Việt Nam”, “Lập xuân”, “Hận thù từ đâu tới”, “Bạch đàn liễu”, “Mùa hè ở biển”, “Đợi đến mùa xuân”, “Nửa ngày về chiều”...

Cuộc đời và sự nghiệp của Xuân Trình là một tấm gương sáng, có sức cổ vũ lớn, để lại nhiều bài học quý giá của một nghệ sĩ - chiến sĩ tài năng, một nhà lãnh đạo văn nghệ nhiệt huyết, luôn gắn bó máu thịt với hiện thực cuộc sống, với sự nghiệp cách mạng của Tổ quốc, của Đảng, của nhân dân. Ông đã được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn hóa - nghệ thuật và tên ông đã được đặt tên đường ở thành phố Nam Định, quê hương của ông.

Kinh phí hạn hẹp nhưng giá trị to lớn

Tại rạp Đại Nam, 89 phố Huế, Hà Nội, vở “Bạch đàn liễu” của cố tác giả Xuân Trình do đoàn kịch xã hội hóa Lục Tiên trình diễn (đạo diễn NSƯT Trần Lực) kết hợp với Trung tâm Bảo tồn và phát triển nghệ thuật sân khấu dân tộc do NSND Thúy Mùi làm giám đốc đã ra mắt khán giả Thủ đô. Cái rét của mùa đông không ngăn được những bước chân khán giả háo hức kéo đến nhà hát xem kịch “Bạch đàn liễu”.

Xuân Trình - Nhà viết kịch, nhà lãnh đạo sân khấu tiên phong của sự nghiệp đổi mới.
Xuân Trình - Nhà viết kịch, nhà lãnh đạo sân khấu tiên phong của sự nghiệp đổi mới.

Đây là một câu chuyện kịch đậm chất trữ tình và là vở kịch duy nhất của ông mang tính tự sự dân tộc, tuy câu chuyện nhỏ nhưng lại nói về một vấn đề rất nóng, rất lớn, đó là chống tệ nạn tham nhũng. Cặp bạch đàn liễu cao sừng sững là kỉ niệm của đôi trai gái yêu nhau, kẻ ở hậu phương, người ra chiến trường. Cặp bạch đàn này do chính tay của người chiến sĩ trẻ ấy trồng.

Bố mẹ của anh và người yêu anh mỗi lần nhìn cặp bạch đàn liễu đều nhớ đến anh nhưng cuối cùng cặp bạch đàn ôm ấp khắc ghi bao kỉ niệm, thương nhớ ấy cũng bị tên tham quan phó chủ tịch xã vòi vĩnh gia đình, ép phải chặt đi để biếu hắn xây nhà... Cuối cùng, hạnh phúc của đôi trẻ tan vỡ, niềm tin của người dân vào cán bộ cũng mất theo. Kết thúc vở diễn, tên tham quan đã phải trả giá cho những gì hắn gây ra.

Nói như nhà báo Nguyễn Thế Khoa - Tổng Biên tập Tạp chí Văn hiến Việt Nam: Khi tác giả Xuân Trình còn sống, vở kịch đã được dàn dựng và không dưới 8 lần các nhà lãnh đạo đến tổng duyệt nhưng vẫn chưa được ra mắt khán giả bởi vì có nhiều ý kiến nghi ngại xung quanh nó.

Hết họp tới họp lui, bàn đi bàn lại xung quanh vấn đề diễn hay không diễn. Nhưng, cuối cùng người ta đã quyết định không nên tránh né những vấn đề nhức nhối của xã hội và ngay khi ra mắt khán giả, vở kịch đã gây lên tiếng vang lớn. Nhiều tác phẩm của ông cho đến ngày nay vẫn còn nguyên giá trị.

Trong buổi ra mắt vở kịch của cố tác giả Xuân Trình còn có thêm một điều đáng nói nữa. Đó là, nếu dựng nguyên văn như trong tác phẩm của ông thì vở kịch sẽ có thời lượng 2 tiếng rưỡi đến 3 tiếng. Nhưng, do nguồn kinh phí eo hẹp, tổng số tiền làm vở vỏn vẹn có 400 triệu (thường một vở kịch được nhà nước đầu tư 1 tỉ trong vòng 2 tiếng diễn) nên vở kịch rút ngắn xuống còn 1 tiếng rưỡi.

Tuy nhiên, điều đó không làm ảnh hưởng đến chất lượng vở diễn, dàn diễn viên của đoàn kịch Lục Tiên (đạo diễn NSƯT Trần Lực) đã làm nên một sân khấu hấp dẫn và quyến rũ khiến khán giả dõi mắt không thể rời.

Những sự cố đầy nước mắt trong kịch Xuân Trình

NSƯT Đào Quang (Giám đốc Nhà hát Kịch Nam Định) nhớ lại: Xuân Trình là một nhà viết kịch tiên phong vào những vấn đề mới, nóng của xã hội. Kịch của ông còn đậm tính dự báo. Ngay sau khi thống nhất đất nước được 2 năm, năm 1977 ông viết tác phẩm “Cố nhân” dự báo về chiến tranh biên giới Việt - Trung.

Các nghệ sĩ ở đoàn kịch Lục Tiên sau khi kết thúc vở diễn “Bạch Đàn Liễu” của cố tác giả Xuân Trình.
Các nghệ sĩ ở đoàn kịch Lục Tiên sau khi kết thúc vở diễn “Bạch Đàn Liễu” của cố tác giả Xuân Trình.

Năm 1978, đoàn kịch Hà Nam Ninh đã tiếp nhận kịch bản và dàn dựng, sau đó năm 1979 thì Chiến tranh Biên giới nổ ra.

Từ năm 1979 đến năm 1990, đoàn kịch Nam Định dựng 5 vở của nhà viết kịch Xuân Trình, vở kịch nào cũng đáng nhớ cả, bởi số phận long đong, trắc trở của vở diễn. Để chuẩn bị cho năm 1980, Hội diễn Sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc tại TP Hải Phòng, đoàn Nam Định dựng vở: “Thời tiết ngày mai” của tác giả Xuân Trình.

Vở kịch nói về đưa kỹ thuật về nông thôn, đó là những con người mới, đổi mới nông thôn... Khi xuống TP Hải Phòng, dựng pano lên thì đoàn được lệnh dừng, không được diễn nữa. Mọi người trong đoàn kịch rơi nước mắt.

Năm 1984, Bộ Văn hóa tổ chức họp các đoàn kịch của cả nước để chuẩn bị cho Hội diễn Sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc vào năm 1985. Lúc đó NSƯT Đào Quang đang làm phó đoàn kịch Nam Định, ông nhớ lại: Xuân Trình bảo vừa viết một vở mới rất tâm đắc: “Mùa hè ở biển”.

Khi ông mang kịch đến đoàn và đọc, mọi người nghe xong thì thấy rất hay, các đồng chí lãnh đạo Sở đọc xong cũng thấy thích. Kịch đặt ra một vấn đề lớn, phải dứt khoát xóa bỏ chế độ quan liêu bao cấp để khoán sản phẩm đến người nông dân.

Sợ xảy ra sự cố nên đạo diễn của đoàn đến gặp đồng chí Nguyễn Văn An (lúc đó là Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Hà Nam Ninh) để xin ý kiến. Với tư tưởng đổi mới, ông đã đồng ý để đoàn dựng vở kịch này.

Thường thì các vở kịch chỉ dàn dựng trong 2 tháng. Riêng vở kịch này dàn dựng trong 8 tháng ròng rã. Để “Mùa hè ở biển” thành một tác phẩm hoàn chỉnh trên sân khấu, có đến 11 lần sơ, tổng duyệt nhưng vẫn chưa đến được với bà con khán giả yêu mến sân khấu.

Và, trong những lúc như thế, người ta bất chợt nhìn ra có đôi khi nhà viết kịch Xuân Trình đã rơi nước mắt. NSƯT Đào Quang bảo: “Tôi cũng lạ một con người như thế nhưng rất hay xúc cảm. Anh ấy đau đớn và bảo: “Tôi rút không tham dự vở diễn này nữa”. Chúng tôi phải nói: Đây không còn chỉ là tác phẩm của tác giả mà đây là vở diễn 8 tháng trời đổ mồ hôi sôi nước mắt của cả một tập thể anh em văn nghệ sĩ đoàn kịch Nam Định... Cả ê-kíp đã rơi biết bao mồ hôi và nước mắt trên sàn tập.

Lần thứ 10 tổng duyệt vở diễn, NSND Đình Quang lúc đó là Thứ trưởng Bộ Văn hóa quyết định động viên đây là vở diễn hay. Nhưng, sự nhùng nhằng với những luồng tư tưởng trái chiều, một bên là tư tưởng cấp tiến, đổi mới và một bên là bảo thủ khiến vở vẫn chưa đi đến kết luận cuối cùng. Đến lần thứ 11, đồng chí Trần Văn Phát - Trưởng Ban chỉ đạo sau khi xem xong, quyết định “Mùa hè ở biển” sẽ tham dự Hội diễn Sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc tại TP Hồ Chí Minh.

Vậy là, trong quá trình “hành quân” vào Nam, miền Bắc có 5 vở “Nhân danh công lý”, Nhà hát Kịch Việt Nam (Võ Khắc Nghiêm và NSND Doãn Hoàng Giang); vở “Nếu anh không đốt lửa” của tác giả Lưu Quang Vũ, Nhà hát Kịch Hà Nội; vở “Đỉnh cao mơ ước”, Nhà hát Tuổi trẻ; vở “Nữ kí giả”, Đoàn kịch Bộ Nội vụ và cuối cùng là “Mùa hè ở biển” Nhà hát Kịch Nam Định. Đây cũng là đơn vị địa phương duy nhất có vở đi tham gia hội diễn sân khấu.

Năm 1986, vở “Đợi đến mùa xuân” tác giả Xuân Trình, đoàn kịch Nam Định dàn dựng. Vở nói về đề tài giáo dục. Sau khi đoàn dựng xong, cấp trên quyết định triệu tập đoàn kịch Hà Nam lên để diễn vở này chào mừng Đại hội Đảng.

Những người nghiên cứu, am hiểu, tiếp cận với kịch bản sân khấu Xuân Trình, đều thừa nhận kịch của ông luôn mang tính dự báo cao và có cái nhìn đầy sắc sảo, động đến những vấn đề gai góc của xã hội nhưng cũng thấm đẫm tính nhân văn, nhân ái với cuộc đời. Năm 1990, Xuân Trình ra mắt vở “Nửa ngày về chiều” tại Hà Nội. Vở diễn đặt vấn đề trách nhiệm của xã hội với những người có công với đất nước. Năm 1994, Đảng và Nhà nước ta lần đầu tiên có chính sách phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng.

Và sau này, năm 2001, trong đợt xét Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật đợt 1, “Nửa ngày về chiều”, “Mùa hè ở biển”, “Đợi đến ngày mai” là các tác phẩm sân khấu đưa ông lên danh vị cao quý. Tác giả Xuân Trình còn có rất nhiều tác phẩm khác sâu sắc gây ấn tượng mạnh với người yêu sân khấu kịch.

Một cảnh trong vở “Bạch Đàn Liễu” của cố tác giả Xuân Trình được dàn dựng lại, do Đoàn kịch Lục Tiên biểu diễn ngày 29-11.
Một cảnh trong vở “Bạch Đàn Liễu” của cố tác giả Xuân Trình được dàn dựng lại, do Đoàn kịch Lục Tiên biểu diễn ngày 29-11.

Tại cuộc hội thảo, nhiều người đưa ra ý kiến viết hay về giai đoạn chống Mỹ ở miền Bắc thì chưa ai có thể vượt được “Quê hương Việt Nam” được ông viết vào năm 1967. Câu chuyện kể về quê hương Vĩnh Linh, mảnh đất trong chiến tranh vô cùng khốc liệt, nơi có những bí thư chi bộ, thanh niên xã, nhân dân hiện lên vô cùng tươi tắn, rung động. Trong chiến tranh, chủ nghĩa anh hùng hiện lên.

Nhà báo Nguyễn Thế Khoa nhớ lại trước khi đi B, ông được xem vở “Quê hương Việt Nam” tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Nhưng, một thời gian sau nghe nói vở diễn lại không được diễn nữa vì người ta bảo, nói về chiến tranh mà lại khốc liệt dữ dội quá, thanh niên sau khi xem xong ai còn dám ra chiến trường(?!).

Nhưng cũng có luồng tư tưởng thứ hai, cần phải cho thanh niên biết rõ chiến tranh là như thế nào. Người ta nghĩ chiến tranh như một cuộc du ngoạn thì rất gay go. Xuân Trình viết chiến tranh đúng bộ mặt thật của chiến tranh. Vở diễn sau khi xong cũng không được diễn ngay mà phải duyệt đến 10 lần.

“Trong khối lượng tác phẩm sân khấu của ông, rất nhiều vở dựng xong, duyệt xong không được diễn nữa nhưng sau này tất cả những vở diễn ấy đều được công nhận, đóng góp giá trị rất lớn, phản ánh hiện thực xã hội, tính nhân văn, tính dự báo...”. Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam - NSND Lê Tiến Thọ đưa ra nhận định.

Xuân Trình - con người của tình thương

Có người còn nói, nếu không có nhà viết kịch Xuân Trình sẽ không có nữ kí giả phê bình sân khấu - nhà nghệ thuật học Nguyễn Thị Minh Thái và nhà viết kịch tài ba Lưu Quang Vũ.

Chuyện là sau khi Lưu Quang Vũ giải ngũ về làm cho ông Tạ Đình Đề được ít lâu thì đi quét vôi cùng với Tạ Vũ. Nhà viết kịch Lưu Quang Thuận xót con, đến gặp ông Hoàng Chương ngỏ ý muốn xin cho con một công việc phù hợp. Lưu Quang Vũ được nhận vào làm phóng viên của Tạp chí Sân khấu, lúc đấy nhà viết kịch Xuân Trình đang làm Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam.

Tại đây, bằng tình yêu dạt dào với sân khấu, Xuân Trình đã thổi lửa vào các cộng sự cấp dưới của mình. Ông thường xuyên tổ chức những cuộc tọa đàm về nghề, tranh luận và đưa ra đầy ý tưởng với sân khấu. Chính lúc này Lưu Quang Vũ mới được gần gụi và tiếp cận chặt chẽ với sân khấu kịch. Xuân Trình nhìn ra hạt giống đỏ trong căn phòng làm việc, đó chính nhân tố đầy kích thích để tạo ra một Lưu Quang Vũ sau này...

Người ta kể, thời Xuân Trình làm Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, ông là người tiên phong công việc xã hội hóa sân khấu. Ông chủ trương hạn chế lấy kinh phí nhà nước để dựng vở mà “kinh doanh đa phương tiện”. Ông làm kinh tế bằng cách bán đá, maggi - xì dầu, nước mắm... để lấy nguồn kinh phí về cải thiện đời sống anh chị em trong cơ quan.

Giờ đây, những kỉ niệm về ông, nhà viết kịch tài ba, uyên bác ấy vẫn hiện lên rõ nét trong mỗi người yêu sân khấu. Bức ảnh nhà viết kịch Xuân Trình được treo trang trọng trong căn phòng Tạp chí Sân khấu 51 Trần Hưng Đạo, đi qua bao năm tháng vẫn quen thuộc với cái nhìn đầy ấm áp, nhân văn với cuộc đời.

Trần Mỹ Hiền

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…