Khơi nguồn sáng tác từ mạch phù sa
Cuộc thi truyện ngắn "Nhịp thở phù sa" do Câu lạc bộ Văn học trẻ An Giang trực thuộc Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật tỉnh An Giang phối hợp với các đơn vị liên quan phát động tổ chức từ ngày 11/12/2025 đến ngày 1/2/2026, nhằm tạo sân chơi sáng tác, phát hiện và bồi dưỡng các cây bút trẻ của tỉnh An Giang.
Theo Ban tổ chức, sau gần 3 tháng phát động, cuộc thi đã nhận được 146 tác phẩm dự thi từ 94 tác giả trẻ đều là người An Giang (dưới 35 tuổi), hiện đang sinh sống, học tập và làm việc trong và ngoài tỉnh như: TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Đà Nẵng, Đồng Tháp, Khánh Hòa, Quảng Ngãi… Các truyện ngắn tham gia khá đa dạng về đề tài và phong cách thể hiện, phản ánh sinh động đời sống xã hội, văn hóa và con người An Giang trong bối cảnh hiện đại.
Phát biểu tại buổi Lễ Tổng kết, đại diện Ban Tổ chức cho biết: "Chủ đề "Nhịp thở phù sa" được lựa chọn như một hình ảnh biểu tượng cho dòng chảy bền bỉ của đời sống và văn hóa nơi vùng đất đầu nguồn. Phù sa không chỉ bồi đắp cho đất đai mà còn bồi đắp cho ký ức, tâm hồn và bản sắc của con người nơi đây. Chúng tôi mong muốn các tác giả trẻ tìm thấy trong đó nguồn cảm hứng để kể lại những câu chuyện của quê hương mình".
Trong không gian trang trọng của buổi lễ, nhiều nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu văn học cùng đông đảo tác giả trẻ đã có dịp gặp gỡ, giao lưu và chia sẻ về hành trình sáng tác. Những câu chuyện phía sau mỗi bản thảo - từ những đêm thức trắng hoàn thiện truyện ngắn đến những chuyến đi thực tế về vùng biên, vùng sông nước - đã tạo nên bầu không khí gần gũi và đầy cảm hứng.
Những câu chuyện từ đời sống
Điểm đáng chú ý của cuộc thi năm nay là sự gắn bó khá chặt chẽ giữa các tác phẩm với đời sống thực tế. Không ít truyện ngắn được viết từ những trải nghiệm cá nhân của tác giả hoặc từ những câu chuyện có thật trong đời sống thường nhật. Trong nhiều tác phẩm, hình ảnh dòng sông, cánh đồng, những xóm làng ven sông hay những vùng biên giới hiện lên qua góc nhìn của thế hệ trẻ.
Nhưng điều đáng ghi nhận là các tác giả không chỉ dừng lại ở việc miêu tả cảnh sắc hay sinh hoạt đời thường, mà còn đặt con người vào những suy tư sâu sắc về sự đổi thay của cuộc sống thực tại.
Có truyện kể về tuổi thơ lớn lên trong mùa nước nổi; có truyện ghi lại hành trình của những người trẻ rời quê đi học rồi trở về lập nghiệp; cũng có những câu chuyện về tình người nơi vùng biên, nơi những con người bình dị vẫn lặng lẽ giữ gìn nhịp sống bình yên.
Một số tác phẩm khác mạnh dạn chạm đến những vấn đề xã hội đang đặt ra trong đời sống hiện đại như sự biến đổi của môi trường sinh thái, sự thay đổi trong lối sống của giới trẻ, hay khoảng cách giữa các thế hệ trong gia đình.
Theo đánh giá chung của Ban Giám khảo, các tác giả trẻ không chỉ kế thừa nét mộc mạc của văn chương Nam Bộ mà còn khéo léo vận dụng các kỹ thuật viết hiện đại, tạo nên những lát cắt tâm lý sâu sắc và giàu tính nhân văn.
Nhiều truyện ngắn đã thể hiện được sự tìm tòi trong cách kể chuyện, trong xây dựng nhân vật và tổ chức cấu trúc tác phẩm. Bên cạnh lối kể truyền thống, không ít tác giả trẻ đã thử nghiệm những hình thức tự sự mới như dòng ý thức, kết cấu đa tuyến hoặc những kết thúc mở…
"Điều đáng quý nhất ở các tác giả trẻ là sự chân thành trong cảm xúc. Dù kỹ thuật viết còn cần trau dồi thêm, nhưng nhiều truyện ngắn đã cho thấy một tình yêu sâu sắc đối với con người và vùng đất An Giang" - Nhà văn Đinh Phương - thành viên Ban Giám khảo nhận xét.
Phát hiện những gương mặt mới
Ban Tổ chức đã trao 15 giải chính thức, 4 tặng thưởng và 2 giải phụ. Bên cạnh đó, Ban Tổ chức cũng trao Giấy chứng nhận ghi nhận sáng tác triển vọng và quà động viên cho 18 tác giả là học sinh tham gia cuộc thi, nhằm khích lệ tinh thần sáng tác và nuôi dưỡng niềm yêu thích văn chương trong thế hệ trẻ.
Các giải thưởng không chỉ ghi nhận nỗ lực sáng tạo của các tác giả trẻ mà còn góp phần khích lệ tinh thần sáng tác trong cộng đồng yêu văn chương. Nhiều tác giả trẻ xúc động khi lần đầu tiên được xướng tên tại một giải thưởng văn học. Với họ, đây không chỉ là niềm vui cá nhân mà còn là động lực để tiếp tục theo đuổi con đường viết lách.
Thạch Khang - tác giả đoạt giải Nhất bày tỏ: "Chúng tôi viết trước hết vì tình yêu văn chương và vì những ký ức gắn bó với quê hương. Cuộc thi là dịp để những người trẻ như chúng tôi có cơ hội được lắng nghe, được chia sẻ và được khích lệ".
Theo Ban Tổ chức, một số tác phẩm đoạt giải được đánh giá cao bởi khả năng xây dựng nhân vật sinh động, ngôn ngữ giàu hình ảnh và cấu trúc truyện chặt chẽ. Nhiều truyện ngắn cũng tạo được dư âm nhờ sự tinh tế trong cách thể hiện cảm xúc và những suy ngẫm về đời sống.
Nhân dịp này, Ban Tổ chức ra mắt và giới thiệu tập bản thảo tuyển tập truyện ngắn "Nhịp thở phù sa", tập hợp những tác phẩm đoạt giải và tiêu biểu của cuộc thi. Tuyển tập như một lát cắt nhỏ nhưng giàu sức gợi về diện mạo văn học trẻ An Giang hôm nay - nơi những giọng viết mới đang âm thầm tìm kiếm con đường riêng của mình.
Qua từng trang viết, "Nhịp thở phù sa" lưu giữ dư âm của một mùa giải ngọt ngào, đồng thời gửi gắm niềm tin vào những bước đi xa hơn của thế hệ cầm bút trẻ trong tương lai. Đây cũng là cách để những câu chuyện từ vùng đất An Giang tiếp tục đến với đông đảo bạn đọc.
Bồi đắp mạch nguồn văn học trẻ
Trong bối cảnh đời sống văn hóa ngày càng phong phú, việc tạo ra những sân chơi sáng tác cho thế hệ trẻ được xem là một nhiệm vụ quan trọng nhằm phát hiện và bồi dưỡng lực lượng cầm bút kế cận.
An Giang vốn là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, nơi giao thoa của nhiều cộng đồng dân cư và nhiều dòng chảy văn hóa khác nhau. Chính sự đa dạng ấy đã tạo nên nguồn chất liệu dồi dào cho văn học nghệ thuật. Tuy nhiên, để những câu chuyện từ vùng đất này được kể lại bằng tiếng nói của thế hệ mới, cần có những hoạt động khuyến khích sáng tác và phát hiện tài năng trẻ.
Cuộc thi truyện ngắn "Nhịp thở phù sa" vì thế mang ý nghĩa không chỉ ở phạm vi một giải thưởng, mà còn ở vai trò kết nối cộng đồng người viết trẻ. Thông qua cuộc thi, nhiều tác giả trẻ đã bước đầu khẳng định khả năng của mình, đồng thời nhận được những góp ý chuyên môn từ các nhà văn, nhà phê bình giàu kinh nghiệm. Những cuộc trao đổi bên lề chương trình cũng giúp các cây bút trẻ hiểu rõ hơn về con đường sáng tác - một hành trình đòi hỏi sự kiên trì và đam mê.
Buổi lễ tổng kết khép lại trong không khí ấm áp của những cái bắt tay, những cuộc trò chuyện chưa dứt giữa các tác giả trẻ và các thế hệ nhà văn đi trước. Nhiều người cho rằng điều quý giá nhất mà cuộc thi mang lại chính là cảm giác được kết nối trong một cộng đồng những người yêu văn chương.
Cuộc thi không chỉ dừng lại ở việc trao giải mà là bước đệm để bồi dưỡng các cây bút trẻ tham gia vào các trại sáng tác chuyên nghiệp hơn. Văn học luôn cần những tiếng nói mới. Và chính thế hệ trẻ, với những trải nghiệm riêng của mình, sẽ mang đến cho văn chương những góc nhìn tươi mới về đời sống.
"Nhịp thở phù sa" vì thế không chỉ là tên của một cuộc thi. Đó còn là hình ảnh gợi mở về dòng chảy bền bỉ của văn chương nơi vùng đất đầu nguồn. Cũng như phù sa lặng lẽ bồi đắp cho những cánh đồng, những trang viết hôm nay - dù còn non trẻ - sẽ góp phần nuôi dưỡng tương lai của văn học địa phương. Khi những tác giả trẻ tiếp tục viết, tiếp tục kể những câu chuyện của quê hương mình, "nhịp thở" ấy sẽ còn lan xa hơn nữa, hòa vào dòng chảy chung của văn học Việt Nam đương đại.
