Dư luận quan tâm tới bài phát biểu trước một tiểu ban của Ủy ban An ninh nội địa thuộc Thượng viện Mỹ của Tư lệnh lực lượng tuần duyên, Đô đốc Robert J. Papp hôm 6/8. Bởi sau khi tàu tuần tra Rush xuất phát từ Honolulu định tới vùng biển Alaska nhưng lại truy bắt một tàu cá bị tình nghi đánh vét hải sản ở khu vực phía tây Thái Bình dương.
Đô đốc Robert J. Papp nói, lực lượng tuần tra của Mỹ đã kiểm tra chiếc tàu cá với thủy thủ đoàn đều là người Trung Quốc và tìm thấy 40 tấn cá nên có thể gọi đây là hành vi cướp cá vốn đang diễn ra bởi họ giăng lưới dài đến 13km để thu gom tất cả những gì có trong đó. Con tàu bị phát hiện không có giấy phép đăng ký hoạt động và sử dụng loại lưới vét bị cấm. Có thể nói phương thức đánh cá trên đại dương bằng lưới vét là “bắt tận, giết tuyệt” các loài hải sản trong đại dương.
Ông Paul Niemeier thuộc Phân ban Đánh bắt cá quốc tế của Cục Hải dương và khí quyển quốc gia Mỹ (NOAA) cho biết, việc đánh bắt bằng lưới vét giữa đại dương đã bị cấm trên phạm vi thế giới cách đây 20 năm (1992-2012).
Cũng trong ngày 6/8, người phát ngôn của hải quân Sri Lanka Kosala Warnakulasuriya cho biết, 37 ngư dân Trung Quốc vừa bị bắt giữ bởi đánh bắt phi pháp trên vùng biển của Sri Lanka và cảnh sát đang điều tra. Sri Lanka đang cân nhắc xử lý 37 người này bởi đã có ít nhất 2 ngư dân phải hầu tòa hôm 7/8.
Hải quân Sri Lanka đã bắt giữ các ngư dân này tối 5/8 khi họ đang đánh bắt trên 2 tàu cá tại vùng biển của Sri Lanka ngoài khơi thị trấn Batticaloa ở phía Đông nước này. Nhiều người nói rằng, có thể do nguồn hải sản gần bờ cạn kiệt nên tàu cá Trung Quốc đang muốn vươn ra biển xa và 2 hành động kể trên là ví dụ điển hình.
5 giờ sáng ngày 8/8 (theo giờ địa phương), 65 ngư dân trong tổng số 69 người Trung Quốc bị lực lượng chức năng Nga bắt giữ hồi tháng 7 do đánh bắt hải sản trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế của Nga, đã rời cảng Nakhodka để về nước. Tuy nhiên, Nga vẫn giữ 4 thuyền trưởng để tiếp tục điều tra và sau khi trở về nước, số ngư dân này có thể bị xử phạt theo quy định của pháp luật Trung Quốc.
Được biết, trong vụ rượt đuổi tàu Trung Quốc đánh cá trộm hồi cuối tháng 7 trên biển Nhật Bản (nằm giữa Nga, Nhật Bản và Bán đảo Triều Tiên), tàu hải quân Nga đã nổ súng vào tàu cá Trung Quốc, khi con tàu này quay lại định đâm thẳng vào tàu tuần duyên Nga. Đây không phải là lần đầu tiên lính tuần duyên Nga nổ súng vào các tàu cá Trung Quốc và bắt giữ họ vì đánh bắt trái phép, nhưng vụ đối đầu như vậy hiếm khi xảy ra.
Ngày 20/7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Aleksandr Lukashevich cho biết, lực lượng biên phòng Nga đã tìm thấy khoảng 40 tấn mực trên tàu cá đầu tiên và khoảng 22,5 tấn trên chiếc thứ hai, trong số gần 40 tàu cá Trung Quốc đánh bắt trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế của Nga.
Tàu Ngư chính (trái) và tàu cá Trung Quốc.
Ngày 24/7, lực lượng tuần duyên Nga lại bắt giữ thêm 2 tàu cá của Trung Quốc gồm 33 thuyền viên đánh bắt trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế của Nga. Nhưng vẫn còn hơn 30 tàu cá Trung Quốc vào đánh bắt trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế của Nga.
Giải thích hiện tượng tàu cá Trung Quốc ồ ạt vào vùng đặc quyền kinh tế của Nga đánh bắt trộm, phóng viên đài Phượng Hoàng, Hongkong cho biết, Nga đã cấp giấy phép đánh bắt cho tàu cá Trung Quốc thường niên và thu phí từ 20.000 đến 50.000 NDT/tàu và một số người đã mua và bán lại tới 500.000 NDT/tàu. Tuy nhiên, phần lớn tàu cá Trung Quốc đánh bắt trong vùng đặc quyền kinh tế của Nga đều là không phép.
Việc Nga chuẩn bị khởi tố hình sự thuyền trưởng của 2 tàu cá Trung Quốc (Lỗ Vinh Ngư 80117 và Triết Đài Ngư 8695) khi xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của Nga (mức phạt tối đa cho hành vi trên là 2 năm tù/người) cho thấy, Moskva quyết cứng rắn trong vấn đề này. Tờ Zavtra của Nga cho biết, hành vi xâm phạm của tàu đánh cá Trung Quốc là hoạt động được lên kế hoạch và lặp lại liên tục bởi từ năm 2011, lực lượng bảo vệ bờ biển Nga liên tục đề cập đến vấn đề này nhưng Bắc Kinh vẫn phớt lờ.
Gần 8 tháng trước (20/12/2011), lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản đã bắt giữ một tàu đánh cá Trung Quốc vì đánh bắt trái phép trong lãnh hải Nhật Bản. Tân Hoa xã cho hay, tàu cá này đã bị bắt ngoài khơi đảo Goto, phía Tây Nam thành phố Nagasaki.
Trước đó (6/11/2011), tàu tuần tra của Nhật Bản phát hiện 2 tàu đánh cá Trung Quốc trong lãnh hải Nhật Bản và đuổi theo khi họ từ chối yêu cầu dừng lại để kiểm tra. Sau đó thuyền trưởng và 10 thuyền viên cùng tàu đánh cá này đã được thả bởi nộp khoảng 3.900 USD tiền phạt.
Nhưng gần 2 năm trước (26/9/2010), Thủ tướng Nhật Bản khi đó là ông Naoto Kan đã bác yêu cầu xin lỗi và bồi thường của Trung Quốc liên quan tới vụ bắt giữ thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc hôm 7/9/2010. Việc này diễn ra sau khi thuyền trưởng Chiêm Kỳ Hùng được thả hôm 25/9/2010 và Bộ Ngoại giao Trung Quốc lập tức yêu cầu Nhật Bản xin lỗi và bồi thường. Thuyền trưởng Chiêm Kỳ Hùng từng bị cáo buộc đã cố tình lao tàu vào các tàu tuần tra của Nhật Bản.
Được biết, quyết định thả thuyền trưởng Chiêm Kỳ Hùng được Tokyo đưa ra một ngày sau khi Bắc Kinh tuyên bố, Trung Quốc đang điều tra vụ 4 công nhân Nhật Bản làm việc cho công ty xây dựng Fujita (có trụ sở tại Tokyo) có hành động xâm phạm và ghi hình trái phép các mục tiêu quân sự ở Trung Quốc.
Ngày 1/11/2010, Nhật Bản cho phép một nhóm khoảng 30 nghị sĩ xem cuộn băng video dài 7 phút về vụ va chạm giữa tàu đánh cá Trung Quốc với tàu tuần duyên Nhật Bản hôm 7/9/2010. Chủ tịch Ủy ban Quốc hội Nhật Bản, ông Hiroshi Nakai cho biết, thông qua đoạn băng này các nghị sĩ sẽ thấy một tàu cá Trung Quốc đã đâm vào tàu tuần dương của Nhật Bản ở khu vực quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.
Trung tuần tháng 11/2011, Hàn Quốc đã điều 12 tàu tuần tra và 2 máy bay trực thăng tới phá trận địa tàu cá Trung Quốc, bắt 15 tàu xâm phạm lãnh hải. Khoảng 16h25 ngày 19/11/2011, một tàu tuần tra của lực lượng bảo vệ bờ biển Hàn Quốc ngăn chặn một tàu cá Trung Quốc và đưa về gần đảo Jeju để điều tra. Nhưng tàu cá bị bắt đã gọi trợ giúp và 25 tàu cá khác của Trung Quốc lập tức dàn trận đe dọa lực lượng bảo vệ bờ biển Hàn Quốc, yêu cầu thả chiếc tàu vi phạm. Các thủy thủ Trung Quốc thậm chí còn khua rìu, ống nước bằng đồng và gậy tre trên boong tàu buộc Hàn Quốc phải điều 12 tàu tuần tra và 2 trực thăng tới trấn áp. Đây là lần thứ hai tàu cá Trung Quốc xâm phạm lãnh hải Hàn Quốc chỉ trong vòng 3 ngày
