Nhiệt huyết tuổi 20 qua bức thư thời chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, hàng vạn thanh niên đã hăng hái "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước". Thời gian trôi qua, khi những mảnh vụn của kí ức được phát hiện, chắp nối, chúng ta có thêm những hình ảnh lấp lánh ánh sáng tươi mới, trẻ trung của một thế hệ thanh niên Việt Nam đã quên mình vì Tổ quốc như Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc... Trong dòng người nối nhau ra tiền tuyến, hơn một vạn cán bộ chiến sĩ Công an đã chi viện lực lượng An ninh miền Nam những năm đánh Mỹ. Họ đi vào nơi "mũi tên hòn đạn" với niềm tin thắng lợi, đồng thời truyền niềm tin và bầu nhiệt huyết ấy tới gia đình, bạn bè...

Hôm Thiếu tướng Đào Trọng Hùng, Cục trưởng một đơn vị nghiệp vụ thuộc Bộ Công an được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND, chúng tôi đến chúc mừng ông. Là con cả trong một gia đình có truyền thống cách mạng ở huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam, ông trưởng thành từ trinh sát ngoại tuyến, một lĩnh vực công tác đặc thù của lực lượng CAND, luôn âm thầm, lặng lẽ góp sức mình vào sự thành công của các chuyên án. Tướng Hùng là người khá quảng giao với anh em báo chí nhưng lại "mâu thuẫn" ở chỗ ông luôn kín tiếng. Bởi vậy, ông "đọc" ngay được mục đích khai thác tư liệu chân dung nhân vật của tôi và nói gọn: "Chú cứ đọc bức thư anh viết tháng 4 năm 1975 trước ngày lên đường vào Nam gửi gia đình, là hiểu  anh".

Nhiệt huyết tuổi 20 qua bức thư thời chiến -0
Bộ trưởng Trần Đại Quang trao Bằng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân tặng Thiếu tướng Đào Trọng Hùng (tháng 8/2014).

Biết Thiếu tướng Đào Trọng Hùng đã lâu nhưng tôi thêm hiểu ông từ chuyến công tác của Đoàn cán bộ cấp cao Bộ Công an ra Trường Sa giữa năm 2013. Gần 2 tuần lênh đênh trên biển, mỗi khi tàu ghé vào các đảo, chúng tôi được giao lưu, gặp gỡ cán bộ, chiến sĩ hải quân. Tướng Hùng luôn quan sát tỉ mỉ, thân mật trò chuyện, nắm bắt tâm tư nguyện vọng của anh em lính trẻ. Những cái bắt tay nồng ấm, những lời tâm sự từ đáy lòng ông giúp chúng tôi thêm cảm thông, gần gũi với cánh lính trẻ và mỗi thành viên trên tàu.

Với anh em báo chí, Thiếu tướng Đào Trọng Hùng luôn dành tình cảm trân trọng. Trên tàu HQ 996, ngoài các vị lãnh đạo với trách nhiệm tổ chức và trực tiếp tham dự các hoạt động của chuyến công tác theo một kế hoạch rất chu đáo đã được lập; anh em báo chí và đội văn nghệ là lực lượng khá vất vả, bận bịu…

Một buổi chiều muộn trong ánh hoàng hôn của biển cả ngập tràn không gian; muốn xả hơi và vốn ưa phóng khoáng, thoải mái, anh em báo chí chúng tôi lập một "mâm cơm" trên boong tàu. Mỗi người mỗi tay, đủ cả các món nhà bếp phục vụ và đồ uống mang từ carbin đem ra phía mũi tàu hóng gió đại dương. Đến nơi, đã thấy "mâm cơm" của một loạt vị tướng trong đoàn. Tuy đều là chỗ quen biết song chúng tôi cũng chỉ dám "kính nhi viễn chi". Nhưng một giọng nói sang sảng cất lên, nhìn sang thì là Thiếu tướng Đào Trọng Hùng: "Chào các nhà báo. Sang đây giao lưu với các anh. Nhìn các chú tác nghiệp, mới thấy nghề báo nó vất vả quá!". Câu nói đó khiến chúng tôi nhẹ nhõm cả người và thêm yêu nghề.

Trở lại bức thư mà Thiếu tướng Đào Trọng Hùng đề cập, đã từ lâu nó được đưa vào phòng truyền thống trưng bày bên cạnh những tư liệu, hình ảnh, kỉ vật về các chuyên án lớn mà đơn vị đã tham gia khám phá. Một nữ chiến sĩ trẻ tận tình hướng dẫn chúng tôi thăm phòng truyền thống và giới thiệu về bức thư của Thiếu tướng Đào Trọng Hùng. Đầu năm 1975, tình hình chiến trường miền Nam diễn ra khẩn trương; sự nghiệp thống nhất đất nước đứng trước thời cơ quyết định.

Mới 21 tuổi, đang công tác trong một đơn vị thuộc Bộ, chàng thanh niên Đào Trọng Hùng xung phong vào Nam. Trước ngày lên đường, do không thể về thăm gia đình, ông đã viết thư vào một cuốn sổ ghi chép, nhờ đơn vị gửi cha mẹ và các em ở quê nhà. Bức thư chan chứa tình yêu thương và lòng quyết tâm của một người trai thời khói lửa. Trong trái tim người chiến sĩ an ninh Đào Trọng Hùng có một niềm tin vững chắc ngày thắng lợi đã đến rất gần. Những dòng thư thấm đượm tình cảm, lòng biết ơn và nỗi niềm đau đáu của người con khi không ở bên để chăm sóc bậc sinh thành. Ông cũng động viên các em trong nhà phải chăm chỉ học hành và giúp đỡ bố mẹ. Những lời chỉ bảo tâm huyết của người anh cả đã định hướng để các em suy nghĩ, hành động và họ đều trưởng thành, trong đó có người được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó trọng trách.

Bức thư được viết tại Hà Nội trung tuần tháng 4/1975; từng câu, từng chữ đều thể hiện suy nghĩ, tình cảm, lý tưởng của một thế hệ hừng hực hào khí trước giờ ra trận. Thư có đoạn: 

"Đêm nay gần như là đêm cuối cùng của con còn sống ở Hà Nội trong những ngày chờ đợi. Nếu không có gì thay đổi đúng như lệnh ban đầu chỉ còn một ngày một đêm nữa thôi con sẽ rời xa nơi này để đi vào một mảnh đất xa xôi, nơi đấy chiến sự đang diễn ra ác liệt… Con bước chân ra đi không có một điều gì vướng mắc chỉ có điều là con chưa làm trọn vẹn được mong muốn của bố về con. Nhưng chính nơi đất mới, mới là nơi thử thách để chính con thấy rõ con hơn cũng như mọi người thấy rõ con hơn...  Cuộc chiến đấu mới sẽ làm cho con trưởng thành hơn về mọi mặt, sẽ làm cho con vững vàng hơn trong cuộc sống... 

Con biết và rất hiểu việc của con sẽ làm ngày mai không phải đơn giản mà vô cùng khó khăn, gian khổ, kể cả nguy hiểm đến tính mạng nhưng điều đó không làm cho con sợ hãi lùi bước mà chỉ làm tăng thêm nghị lực. Con tin ở con, bởi vì ở đời không ai hiểu mình bằng mình. Con dám nghĩ đến những điều bất hạnh, dám nghĩ đến sự hy sinh nhưng con rất hiểu sự cần thiết của sự hy sinh đó… Suốt đời con không quên công ơn của bố mẹ đã sinh ra và nuôi con thành người cho đến hôm nay con trở thành người của Đảng. Khi con đi rồi con chỉ mong rằng bố mẹ cố gắng giữ gìn sức khỏe. Bố mẹ đã yếu đi nhiều rồi, nhất là mẹ đừng nên tham công tiếc việc nhiều quá ảnh hưởng đến sức khỏe"...

Một lòng tôn kính mẹ cha, Đào Trọng Hùng càng hiểu rõ trách nhiệm của người con cả trong gia đình, luôn lo lắng, chỉ bảo, định hướng các em phấn đấu học hành, rèn luyện. Trong dòng tâm sự gửi lại gia đình trước lúc lên đường chiến đấu, chàng thanh niên 21 tuổi đã thể hiện tình cảm và vị thế của người anh cả:

"Các em yêu quý! Nếu anh của các em không gặp được các em thì coi như những dòng chữ này sẽ là những dòng chữ cuối cùng của anh dành cho các em trước khi anh lên đường. Anh rất muốn được gặp các em lần cuối để rồi anh ra đi được trọn vẹn nhưng các em hiểu đó là nhiệm vụ, anh không làm khác được. Anh rất nhớ các em, nhất là Quyên - em gái út của anh. Có lẽ nếu có ngày trở về gặp em chắc khó nhận ra em trong đám trẻ con học sinh. Các em phải chịu khó học hành và giúp đỡ mẹ đừng để mẹ phải khổ nhiều nữa. Người nào cũng phải học tập và làm việc với hết khả năng của mình. Còn Dũng chắc rằng con đường của em sẽ là con đường dẫn đến "anh bộ đội" có điều anh muốn nói là em phải tập trung vào việc học tập đã, một ngày còn ở nhà là một ngày phải học còn khi nào đi hẵng hay, đừng có tấp tểnh chỉ tổ hỏng việc mà chẳng đâu vào đâu. Ở đâu cũng cần những người có kiến thức.

Chú ý chữa khỏi hẳn mắt đi, giữ gìn sạch sẽ, phải làm sao giữ đúng tư thế người đoàn viên thanh niên.

Và Dung (đồng chí Đào Ngọc Dung hiện là Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy khối các cơ quan Trung ương - PV), Dinh phải học và chỉ có học thôi, nhất là Dung... 

Nhờ bố mẹ gửi lời chào tất cả mọi người họ hàng, làng xóm. (Nếu con không được về). Chúc bố mẹ mạnh khỏe! Mong các em học giỏi và ngoan. Hẹn ngày con của bố mẹ, anh của các em sẽ trở về gặp lại một ngày không xa.

Con của bố mẹ

Anh của các em

ĐÀO TRỌNG HÙNG

(Bố hãy cất quyển sổ này đi, đợi đến khi con về)" 

Thân phụ Thiếu tướng Đào Trọng Hùng là cụ Đào Trọng Hằng, từng nhiều năm là Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy Lý Nhân (Hà Nam); năm 2013, cụ đã được trao tặng Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng. Bước vào tuổi 88, tuy sức khỏe đã giảm sút nhưng cụ vẫn minh mẫn và luôn tâm niệm, dạy bảo con cháu phải chăm chỉ rèn luyện, học hành để phát huy truyền thống của gia đình và quê hương. Và, một trong những "tiêu chí" phấn đấu của các cháu mà cụ Hằng thường nêu ra, chính là bức thư của bác cả Đào Trọng Hùng đã viết trước ngày vào trận tuyến.

Trần Duy Hiển

Các tin khác

Những người đối mặt với hiểm nguy và giặc lửa

Những người đối mặt với hiểm nguy và giặc lửa

Trong những thời khắc cam go nhất của sự sống, hình ảnh người chiến sĩ Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) luôn hiện lên như điểm tựa vững chắc, sẵn sàng đối mặt hiểm nguy để giành lại sự sống cho người dân. Niềm vui của họ không ồn ào, không phô trương, mà lặng lẽ lắng lại trong sự an toàn của người dân, trong từng ánh mắt, nụ cười và những lá thư cảm ơn giản dị nhưng đầy ý nghĩa.

"Kế hoạch CM12" - dấu ấn mới của Điện ảnh CAND

"Kế hoạch CM12" - dấu ấn mới của Điện ảnh CAND

Điện ảnh Công an nhân dân (CAND) vừa bắt tay vào sản xuất bộ phim truyền hình dài tập "Kế hoạch CM12". Bộ phim tái hiện một trong những chiến công đặc biệt, mang dấu ấn sâu đậm của lực lượng CAND ở lĩnh vực phản gián trong những năm 1981-1984 mà ít người được biết. Không chỉ là một bộ phim về nghiệp vụ, bộ phim chứa đựng thông điệp về bản lĩnh, trí tuệ và sự nhân văn của lực lượng CAND Việt Nam.

Thượng úy Công an tạo clip "viral"

Thượng úy Công an tạo clip "viral"

Tuần qua, một clip tuyên truyền Luật Trật tự an toàn giao thông (TTATGT) đường bộ của Công an xã A Lưới (TP Huế) rất sinh động, ấn tượng đã gây "bão" trên mạng xã hội. Cùng với nhiều clip tuyên truyền khác của cán bộ, chiến sĩ Công an ở nhiều đơn vị, các clip tuyên truyền pháp luật như thế đã tạo viral (lan tỏa) trên mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt xem và bình luận, mang lại hiệu quả tuyên truyền tích cực trong cộng đồng.

Khát vọng cống hiến của người “truyền lửa”

Khát vọng cống hiến của người “truyền lửa”

Dưới tiết trời nắng ấm của một ngày cuối tháng 3, chúng tôi gặp Thiếu úy Nguyễn Thị Phương Anh, cán bộ Khoa An ninh chính trị nội bộ, Trường Đại học An ninh nhân dân (Bộ Công an) cũng là lúc em vừa trở về sau chuyến công tác ở TP Hà Nội. Phương Anh là một trong 20 gương mặt trẻ Công an vừa được Bộ Công an tuyên dương, trao giải thưởng “Gương mặt trẻ Công an tiêu biểu” năm 2025.

Người lính trở về từ ký ức làng

Người lính trở về từ ký ức làng

Tháng Tư lại về trên làng tôi, một ngôi làng ở Diễn Châu Nghệ An - lặng lẽ mà thấm sâu như một miền ký ức cũ. Gió từ cánh đồng thổi qua, mang theo hương lúa trổ bông dìu dịu, quyện trong sắc nắng cuối xuân còn vương chút êm đềm.

Người kể chuyện Kế hoạch phản gián CM-12

Người kể chuyện Kế hoạch phản gián CM-12

Thời gian gần đây, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Đức - nguyên Cục trưởng Cục Kỹ thuật nghiệp vụ 1, Bộ Công an - trở thành tác giả có nhiều đầu sách được NXB CAND ấn hành. Gắn bó với trang viết từ khi còn là một người lính nghiệp vụ, sau khi nghỉ hưu, Thiếu tướng Nguyễn Khắc Đức có nhiều thời gian hơn dành cho công việc viết lách mà ông yêu thích từ thuở thiếu thời.

Thơ Xuân mới: Khắc họa thành công hình tượng người chiến sĩ CAND

Thơ Xuân mới: Khắc họa thành công hình tượng người chiến sĩ CAND

1.118 tác giả dự thi với hơn 3.000 tác phẩm là những con số “biết nói” chứng tỏ sức hấp dẫn của cuộc thi thơ mang tên “Xuân mới” do Chi hội Nhà văn Công an tổ chức. Hàng nghìn tác giả thuộc nhiều độ tuổi, ngành nghề, vùng miền khác nhau đã cùng hội tụ so tài, tạo nên một bức tranh thi ca muôn màu, muôn sắc, phong phú về chủ đề, đa dạng về bút pháp, linh hoạt về giọng điệu, mới mẻ trong cách thể nghiệm.

Bền bỉ hành trình lan tỏa văn hóa đọc

Bền bỉ hành trình lan tỏa văn hóa đọc

Từ cuối tháng 3 đến hết tháng 4 hằng năm, Trung tá Đỗ Thu Thơm, Giám đốc Thư viện CAND lại tất bật với các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam trong lực lượng CAND.

“Lính chiến” kể chuyện đánh án

“Lính chiến” kể chuyện đánh án

Nhiều đường dây lừa đảo kinh tế quy mô lớn, thủ đoạn tinh vi liên tiếp bị bóc gỡ, bắt giữ nhiều đối tượng, thu hồi tài sản không nhỏ cho Nhà nước và Nhân dân... Một trong những người trực tiếp tham gia, góp phần quan trọng làm nên sự thành công của những chuyên án đặc biệt ấy là Đại úy Nguyễn Hữu Dũng (Công an phường Cầu Giấy, TP Hà Nội).

"Đất cháy": Khi "đất" chưa nguội và "lửa" còn âm ỉ

"Đất cháy": Khi "đất" chưa nguội và "lửa" còn âm ỉ

Trong nhiều năm, văn học viết về lực lượng Công an nhân dân thường vận hành trong một quỹ đạo khá ổn định, lấy sự kiện làm trung tâm, tổ chức tự sự quanh mô hình xung đột - truy quét - chiến thắng, và khép lại bằng sự khẳng định trật tự. Ở đó, văn học chủ yếu đóng vai trò minh chứng cho một chân lý có sẵn. Sự kiện được kể lại như một bằng chứng, hơn là như một vấn đề cần suy tư.

Nguyện ước mùa xuân từ châu Phi

Nguyện ước mùa xuân từ châu Phi

Lời tòa soạn: Với những sĩ quan Công an thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở những miền đất xa xôi của châu Phi, cuộc sống không chỉ là nhịp công việc căng thẳng giữa nắng rát mưa tuôn, mà vẫn có những lúc lắng lại tâm tư, vút bay cảm xúc đẹp đẽ về quê hương xứ sở, về tình đồng nghiệp quốc tế, những ước muốn ngân lên nơi con tim nặng lòng với lục địa đen. Xin giới thiệu tới độc giả những nguyện ước thiêng liêng của các sĩ quan Công an từ châu Phi.

Phố nhỏ với ký ức cuộc bầu cử đầu tiên

Phố nhỏ với ký ức cuộc bầu cử đầu tiên

Phố Hàng Vôi (Hà Nội) dài hơn 300m, rộng 8m, chạy từ phố Lò Sũ đến ngã tư phố Ngô Quyền giao với Tông Đản, nối liền với phố Hàng Tre. Đây nguyên là đất thôn Kiếm Hồ, Trừng Thanh thuộc tổng Tả Túc (sau là tổng Phúc Lâm), huyện Thọ Xương, kinh thành Thăng Long xưa. Phố này trước đây nằm sát bờ sông Hồng, thuận tiện cho thuyền bè chở vôi các nơi cập bến, có nhiều chỗ nung vôi và buôn bán vôi, do đó có tên là Hàng Vôi.

Tôn vinh các giá trị của thi ca

Tôn vinh các giá trị của thi ca

Ngày Thơ Việt Nam đã diễn ra sôi động trên địa bàn cả nước trong dịp Tết Nguyên tiêu. Ngày Thơ Việt Nam chính thức ra đời đến nay được 24 năm, nhưng ở một số địa phương, sự kiện Ngày Thơ đã được tổ chức trước đó như ở tỉnh Quảng Ninh vào năm 1988, Đêm thơ Núi Nhạn (tỉnh Phú Yên cũ) vào năm 1980.

Cho bản làng yên vui

Cho bản làng yên vui

Những ngày đầu năm mới, bước chân của những cán bộ, chiến sĩ Công an xã Mường Chanh, tỉnh Sơn La ngày đêm bám bản, bám mường, đến với đồng bào các bản, các xóm để tuyên truyền, vận động thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, giữ gìn an ninh, trật tự, mang lại cuộc sống bình yên cho mỗi mái nhà.

Giá trị của tầm vóc chiến lược

Giá trị của tầm vóc chiến lược

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định chân lý: “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, nhưng chân lý ấy không bao giờ thay đổi”. Chân lý của Người đồng thời cũng thể hiện tầm vóc tư tưởng và chiến lược phát triển tương lai đất nước.

Gìn giữ giá trị di sản nghệ thuật của danh họa Lê Bá Đảng

Gìn giữ giá trị di sản nghệ thuật của danh họa Lê Bá Đảng

Nhân dịp Tết Bính Ngọ 2026, từ ngày 31/1 đến 28/2, gia đình họa sĩ Lê Bá Đảng phối hợp Bảo tàng Đà Nẵng tổ chức triển lãm “Ngựa và hoa trong sáng tác của họa sĩ Lê Bá Đảng”. Thành phố Đà Nẵng là nơi họa sĩ Lê Bá Đảng xuất dương sang Pháp bằng tàu thủy vào năm 1939 và thật ý nghĩa khi triển lãm được tổ chức tại đây sau khi toàn bộ di sản của ông được đưa về nước.

Bồi đắp sức mạnh nội sinh của dân tộc

Bồi đắp sức mạnh nội sinh của dân tộc

Khai xuân mới 2026, khi Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có những phát biểu rất quan trọng.

Xuân về theo bước chân anh

Xuân về theo bước chân anh

Giữa những ngày cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ tuyệt đối an toàn Đại hội lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ, trên nhiều nẻo đường, các cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Bắc Ninh làm nhiệm vụ truy bắt đối tượng truy nã vẫn lặng lẽ bám địa bàn, vượt khó khăn, hiểm nguy...

Nước kiệu mùa xuân

Nước kiệu mùa xuân

Trong tâm thức của người Á Đông, năm Ngựa thường gợi lên những cuộc viễn du. Ngựa là vó câu tung hoành, là chí ở bốn phương, là những thảo nguyên bao la gió lộng. Nhưng, khi tờ lịch cuối cùng của năm cũ rơi xuống, nhường chỗ cho rạng đông của năm mới Bính Ngọ 2026, tôi lại không nghĩ về những chuyến đi tìm danh vọng hay những cuộc chinh phạt ồn ào.

Căn tính Việt như mầm xanh cội

Căn tính Việt như mầm xanh cội

Đất nước mình như câu hát “sáng chắn bão dông, chiều ngăn nắng lửa”, biểu thị một trầm tích lịch sử của mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước, chính điều ấy rèn luyện ý chí và nghị lực để vượt qua những nguy nan, hiên ngang sống một cuộc đời xứng danh giống nòi Tiên Rồng. Từ trong những khó khăn đến kiệt cùng người Việt mình vẫn cố gắng sống, chung một lòng hướng về nhau, dìu dắt nhau đứng dậy và chia sẻ ngọt bùi cho nhau.