Nhà báo Mỹ viết về hồi ức Việt Nam

Nhà văn kiêm nhà báo người Mỹ David Martin đã kể về những tội ác dã man của quân đội Mỹ trong chiến tranh xâm lược ở Việt Nam. Và trong những cuộc điều tra của mình, David Martin đã không đơn độc. Dưới đây là một trong số các bài viết của David Martin vào năm 2015.

Trong cuốn sách của mình có tên “Giết tất cả những gì đang chuyển động, nhà báo Nick Ters khẳng định rằng các nhà chức trách Mỹ đều đã nhận thức được những vụ đổ máu tương tự như vậy và hơn thế thường được cho phép làm điều này.

Những kẻ đã giết người bằng bom tấn thì trong nhiều trường hợp không bao giờ nhìn thấy những nạn nhân của mình. Phần lớn những viên sỹ quan đi oanh kích không bị bất cứ một sự cách chức hoặc sa thải nào cả. Tuy nhiên, cũng có ngoại lệ. Đã có những hồi ức về điều này được tìm thấy trong một cuốn sách ít được biết đến đã xuất bản ở vùng ngoại ô Nash County.

Một chiếc B-52 đang cắt bom trong chiến tranh Việt Nam.
Một chiếc B-52 đang cắt bom trong chiến tranh Việt Nam.

Mary Lewis Dean là nữ nhà văn đã sinh ra ở Nash County. Năm 1996 bà đã công bố cuốn sách “Chào các cựu chiến binh: những câu chuyện kể của các cựu binh về người thân của mình”. Một trong số những câu chuyện làm cho tôi chú ý là chuyện “Mục tiêu không thể chấp nhận”, trong đó cựu binh này thú nhận rằng đã có một trong số những nhiệm vụ vẫn mãi còn lưu lại trong ký ức của ông ta.

Người đó là James Hildreth, thiếu tá nghỉ hưu, trước đây từng là trung úy. Ông kể đã nhận lệnh đi tiêu hủy những ngôi làng Việt Nam, nơi có hơn 1.000 người sinh sống. “Tôi đã dẫn đầu chuyến bay trinh sát vũ trang gồm hai chiếc A-1E và ngay sau khi cất cánh, chúng tôi được hướng dẫn đến mục tiêu trên bờ biển phía bắc của miền Nam Việt Nam. Khi đến khu vực quy định, chúng tôi đã liên lạc với điều phối viên, là người chỉ dẫn mục tiêu cho chúng tôi. Đây thực ra là một khu dân cư lớn với khoảng 300 - 400 ngôi nhà, có từ 1.200 - 1.500 người đang sống tại đó. Tôi đã hỏi vì sao ngôi làng này lại là mục tiêu. Điều phối viên trả lời:

“Đó là ngôi làng của Việt cộng”.

“Do đâu mà ông biết điều này?”

“Chúng tôi đã nhìn thấy ở đó có ba tên Việt cộng. Bọn họ đã chạy từ ngoài cánh đồng vào trong làng”.

“Và ông muốn chúng tôi hủy diệt cả làng vì ba người Việt cộng sao? Ông có chắc rằng họ đúng là Việt cộng không? Họ có vũ khí không?”

“Họ mặc bộ pijama màu đen”.

Tất cả những người nông dân đã làm việc trên đồng thì đều mặc bộ pijama như vậy cả. Đó là trang phục thường ngày của họ và dĩ nhiên những người nông dân đều có những chiếc cào và cuốc”. Người điều phối nói thêm rằng những người này bị tình nghi là có vũ trang. Tôi hỏi:

“Ông có chắc chắn rằng đó là vũ khí, chứ không phải là cào và cuốc chứ?”.

“Đừng tranh cãi nữa. Ngồi bên cạnh tôi đây là ông tỉnh trưởng và ông ta nói rằng đó là làng của những người Việt cộng”.

“Được, tôi sẽ hạ thấp hơn và xem là có khai hỏa được không”.

Chúng tôi đã hạ thấp độ cao và chậm rãi bay vòng quanh khu vực ở độ cao thấp. Trên sân là những đứa trẻ, chúng mỉm cười và vẫy tay với chúng tôi. Ngôi làng này đã có ở đó nhiều năm và chiến tranh đã bỏ qua nó. Tôi quay trở lại vị trí ban đầu và liên lạc với điều phối viên, yêu cầu ông ta chỉ đạo. “Gió thổi từ biển - ông ta nói - Vì vậy bom napalm sẽ đốt hết dãy nhà đầu tiên rồi nhờ có gió mà ngọn lửa sẽ lan rộng sang khắp làng” . “Được rồi” - tôi trả lời.

Tôi quay lại và nói viên phi công trên chiếc máy bay đi cùng rẽ vào một phía rồi cùng lúc đó sẽ tấn công sang phía khác. Tôi đã vọt máy bay thẳng lên ngay trên góc của ngôi nhà tranh đầu tiên, trong khi đó người cộng sự thả bom napalm xuống. Khi tôi bay gần đến điểm thả bom thì từ trong ngôi nhà có một người phụ nữ cõng một đứa bé trên lưng đang chạy ra, tay còn dắt theo một đứa trẻ khác khoảng 3-4 tuổi. Tôi đã bay ra ngoài và thả quả bom xuống một con mương bên đường.

Điều phối viên đã rất tức giận và mắng nhiếc tôi - ngồi bên cạnh ông ta là viên tỉnh trưởng. “Tôi sẽ viết một báo cáo về ông!” - ông ta đe dọa tôi. “Đừng vội - tôi trả lời - Tôi sẽ tiếp đất sớm hơn các ông và chính tôi sẽ viết báo cáo!”.

Khi tôi hạ cánh, người phi công đi kèm của tôi đã bước đến chỗ tôi và nói: “Thưa ông, tôi có ba đứa cháu nhỏ, và tôi sẽ không bao giờ có thể nhìn vào mắt chúng nếu như tôi thực hiện mệnh lệnh này”. Ông nói thêm rằng ông không muốn thực hiện các chuyến bay chiến đấu nữa. Sau này tôi đã điều chuyển ông ta vào đội lính dù.

Trong khi nói chuyện với người chỉ huy đội bay đã từng cùng hoạt động với chúng tôi vài năm trước, tôi có kể với ông ta chuyện đã xảy ra trong chuyến bay. Ông ta liền nổi xung: “Chết tiệt, chẳng lẽ cậu không hiểu điều gì xảy ra sao? Đó là ngôi làng đã không nộp thuế! Tay tỉnh trưởng là một trung tá, hắn chỉ muốn dạy cho họ một bài học thôi!”.

Vài ngày sau chúng tôi bay qua ngôi làng đó. Nó đã hoàn toàn bị tiêu hủy, chỉ còn lại một đống tro tàn lớn. Tất cả các ngôi nhà đã bị phá hủy, có 1.200 người đã thiệt mạng.

Bản thân tôi cũng là một người ông, và tôi không thể bình thản nhìn các cháu của mình khi chơi với chúng bởi tôi luôn nhớ lại ngôi làng ở Việt Nam”.

Tôi đã kể câu chuyện này trên trang mạng của mình vào tháng 6-1998, nhưng cho đến ngày nay thì không có một phương tiện thông tin lớn nào của Mỹ tỏ ra có bất cứ sự quan tâm nào về việc này. Mùa hè năm 2010 người bạn gái của tôi là Turley đã có được một cuộc phỏng vấn với James Hildreth. Trong bài báo “Người phía sau và ngôi làng” đã không viết toàn bộ câu chuyện của họ, chẳng hạn như việc Hildredth đã không nói ra ai chính là người đưa ra lệnh hủy diệt ngôi làng: “Cho đến nay tôi vẫn còn có những người bạn ở Lầu Năm Góc” - viên thiếu tá về hưu nói vậy.

Tuy nhiên, Hildreth đã trả lời một câu hỏi khác. Khi Turley hỏi là ông ta có hủy diệt ngôi làng đó không nếu như bay trên đó không phải là chiếc A-1E mà là một chiếc máy bay tiêm kích ném bom siêu âm F-105 thì viên cựu phi công máu lạnh đã trả lời: “Có. Bởi vì tôi đã không nhìn thấy những người ở phía dưới”.

(David Martin, 2015) 

Bích Nguyễn (Theo Pravda)

Các tin khác

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.

Khi người trẻ kể chuyện văn hóa, lịch sử trên không gian mạng

Khi người trẻ kể chuyện văn hóa, lịch sử trên không gian mạng

Văn hóa, lịch sử không còn chỉ nằm trong sách giáo khoa, những trang tư liệu hay không gian bảo tàng. Trên TikTok, Facebook, Instagram, YouTube... người trẻ đang kể câu chuyện của cha ông bằng video ngắn, tranh vẽ, thời trang, âm nhạc và công nghệ số. Cách kể mới đang giúp di sản đến gần hơn với công chúng trẻ. Nhưng khi một video có thể lan truyền tới hàng trăm nghìn người chỉ trong thời gian ngắn, câu hỏi đặt ra là: làm thế nào để sáng tạo mà không làm sai lệch những giá trị văn hóa đã được trao truyền qua nhiều thế hệ?

Căng thẳng thuế quan Mỹ - Canada

Căng thẳng thuế quan Mỹ - Canada

Dù ông Trump tuyên bố Mỹ "không cần Canada", thực tế Washington đang mua phần lớn dầu thô, khí đốt, điện cùng nhiều nguyên liệu công nghiệp sống còn từ quốc gia láng giềng.

Giá xăng, dầu đang hình thành một “bình thường mới”

Giá xăng, dầu đang hình thành một “bình thường mới”

Sau 6 tháng xung đột Trung Đông, giá dầu và xăng vẫn neo cao nhưng thị trường đang dần hình thành một "bình thường mới". Dù Mỹ nỗ lực mở rộng nguồn cung qua thỏa thuận với Venezuela, giá nhiên liệu vẫn khó hạ nhiệt trong ngắn hạn.

Golden Oldies - Lễ hội tái hiện ký ức

Golden Oldies - Lễ hội tái hiện ký ức

Ra đời từ năm 1989 từ ý tưởng của cộng đồng địa phương nhằm đưa du khách trở về với bầu không khí "vàng" của các thập niên từ 1950 - 1980, lễ hội Golden Oldies được tổ chức vào ngày cuối tuần cuối cùng của tháng 7 hàng năm tại làng Krofdorf-Gleiberg, thị trấn Wettenberg, tiểu bang Hessen - Đức. Kết hợp giữa âm nhạc, xe cơ giới và thời trang vintage, Golden Oldies đã trở thành một trong những lễ hội văn hóa hoài niệm lớn nhất nước Đức, thu hút mỗi năm khoảng 60.000 - 70.000 lượt du khách.

Asiad 20 và “Chiến dịch săn vàng” của đoàn Việt Nam

Asiad 20 và “Chiến dịch săn vàng” của đoàn Việt Nam

Chỉ còn ít tuần nữa, Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 (Asiad 20) sẽ chính thức khởi tranh tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản). Thời điểm này, không khí tập luyện tại các trung tâm huấn luyện thể thao quốc gia đang bước vào giai đoạn "nước rút" khốc liệt nhất. Với mục tiêu phấn đấu giành từ 4 - 6 HCV, Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đang dồn toàn lực, kích hoạt chế độ "cắm trại săn vàng" cho các đội tuyển trọng điểm.

Một thoáng Milan

Một thoáng Milan

Được coi là trung tâm quan trọng của thời trang châu Âu, cái nôi của Opera và đô thị kinh tế của nước Ý, Milan trên thực tế còn là một trong những thành phố đẹp nhất nước Ý. Ẩm thực đa dạng và cuộc sống nhộn nhịp, Milan là sự hòa quyện giữa cuộc sống hiện đại phồn thịnh với vô vàn di tích lịch sử tráng lệ. Sự tiên phong nghệ thuật độc đáo và bảo tồn truyền thống cổ điển đã đem đến cho Milan một vẻ quyến rũ mê hoặc.

Mỹ phát động “chiến tranh kinh tế” chống Iran

Mỹ phát động “chiến tranh kinh tế” chống Iran

Ngày 24/8, chính quyền Mỹ đã công bố chiến dịch “chiến tranh kinh tế” hủy diệt do Tổng thống Donald Trump phát động nhằm đối phó với Iran. Chiến dịch này đang được giới quan sát quốc tế theo dõi xem liệu ông Trump có thật sự thực hiện đúng như những gì tuyên bố hay không, khi những cái giá phải trả về mặt chính trị ngày càng tăng.

Biến bản sắc thành động lực kinh tế

Biến bản sắc thành động lực kinh tế

Trong bối cảnh toàn cầu hóa đòi hỏi Việt Nam vừa bảo tồn bản sắc vừa tạo động lực tăng trưởng mới, dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang mở ra hành lang pháp lý đồng bộ nhằm chuyển hóa giá trị văn hóa thành tài sản trí tuệ và nguồn lực kinh tế. Mục tiêu của dự thảo không dừng ở quản lý mà hướng tới kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo hoàn chỉnh, nơi truyền thống được phát huy thành giá trị thương mại bền vững.

Để sân khấu thực cảnh đậm chất văn hóa, thu hút khách du lịch

Để sân khấu thực cảnh đậm chất văn hóa, thu hút khách du lịch

Những năm gần đây, sân khấu thực cảnh ở Việt Nam đang nở rộ. Khởi đầu từ “Tinh hoa Bắc Bộ” năm 2017 đến nay, chúng ta có thêm những vở như “Ký ức Hội An”, “Tinh hoa Việt Nam”, “Vũ điệu trên mây”, “Chuyện tình Bản Giốc”, “Dòng sông kể chuyện”, “Huyền tích U Va”… và mới đây là “Đất nước thiên hùng ca” cho thấy một xu hướng: lịch sử, truyền thuyết, cảnh quan và di sản đang được kể lại bằng ngôn ngữ của sân khấu hiện đại.

Số hóa an ninh - vì bình yên Đất Mũi

Số hóa an ninh - vì bình yên Đất Mũi

Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, tỉnh Cà Mau không chỉ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào cải cách hành chính hay phát triển kinh tế, mà còn chủ động đưa công nghệ vào công tác bảo đảm an ninh trật tự ở cơ sở. Việc thành lập, duy trì các mô hình như “Cổng an ninh trật tự thông minh” tại xã Phong Hiệp; “An ninh trật tự xã hội thông minh” tại xã Tân Hưng hay hệ thống “Camera an ninh trật tự” tại hầu hết các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã mang lại bước ngoặt lớn, trở thành “Lá chắn công nghệ” thay đổi căn bản phương thức quản trị địa bàn và huy động sức mạnh lòng dân, giữ gìn sự bình yên cho xóm làng nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Vẫn chưa thể vực dậy đồng yen

Vẫn chưa thể vực dậy đồng yen

Hàng trăm tỷ USD được tung ra để hỗ trợ đồng yen, nhưng chênh lệch lãi suất, gánh nợ công và sức hút của tài sản Mỹ tiếp tục bào mòn hiệu quả can thiệp.