Nhà báo Mỹ viết về hồi ức Việt Nam

Nhà văn kiêm nhà báo người Mỹ David Martin đã kể về những tội ác dã man của quân đội Mỹ trong chiến tranh xâm lược ở Việt Nam. Và trong những cuộc điều tra của mình, David Martin đã không đơn độc. Dưới đây là một trong số các bài viết của David Martin vào năm 2015.

Trong cuốn sách của mình có tên “Giết tất cả những gì đang chuyển động, nhà báo Nick Ters khẳng định rằng các nhà chức trách Mỹ đều đã nhận thức được những vụ đổ máu tương tự như vậy và hơn thế thường được cho phép làm điều này.

Những kẻ đã giết người bằng bom tấn thì trong nhiều trường hợp không bao giờ nhìn thấy những nạn nhân của mình. Phần lớn những viên sỹ quan đi oanh kích không bị bất cứ một sự cách chức hoặc sa thải nào cả. Tuy nhiên, cũng có ngoại lệ. Đã có những hồi ức về điều này được tìm thấy trong một cuốn sách ít được biết đến đã xuất bản ở vùng ngoại ô Nash County.

Một chiếc B-52 đang cắt bom trong chiến tranh Việt Nam.
Một chiếc B-52 đang cắt bom trong chiến tranh Việt Nam.

Mary Lewis Dean là nữ nhà văn đã sinh ra ở Nash County. Năm 1996 bà đã công bố cuốn sách “Chào các cựu chiến binh: những câu chuyện kể của các cựu binh về người thân của mình”. Một trong số những câu chuyện làm cho tôi chú ý là chuyện “Mục tiêu không thể chấp nhận”, trong đó cựu binh này thú nhận rằng đã có một trong số những nhiệm vụ vẫn mãi còn lưu lại trong ký ức của ông ta.

Người đó là James Hildreth, thiếu tá nghỉ hưu, trước đây từng là trung úy. Ông kể đã nhận lệnh đi tiêu hủy những ngôi làng Việt Nam, nơi có hơn 1.000 người sinh sống. “Tôi đã dẫn đầu chuyến bay trinh sát vũ trang gồm hai chiếc A-1E và ngay sau khi cất cánh, chúng tôi được hướng dẫn đến mục tiêu trên bờ biển phía bắc của miền Nam Việt Nam. Khi đến khu vực quy định, chúng tôi đã liên lạc với điều phối viên, là người chỉ dẫn mục tiêu cho chúng tôi. Đây thực ra là một khu dân cư lớn với khoảng 300 - 400 ngôi nhà, có từ 1.200 - 1.500 người đang sống tại đó. Tôi đã hỏi vì sao ngôi làng này lại là mục tiêu. Điều phối viên trả lời:

“Đó là ngôi làng của Việt cộng”.

“Do đâu mà ông biết điều này?”

“Chúng tôi đã nhìn thấy ở đó có ba tên Việt cộng. Bọn họ đã chạy từ ngoài cánh đồng vào trong làng”.

“Và ông muốn chúng tôi hủy diệt cả làng vì ba người Việt cộng sao? Ông có chắc rằng họ đúng là Việt cộng không? Họ có vũ khí không?”

“Họ mặc bộ pijama màu đen”.

Tất cả những người nông dân đã làm việc trên đồng thì đều mặc bộ pijama như vậy cả. Đó là trang phục thường ngày của họ và dĩ nhiên những người nông dân đều có những chiếc cào và cuốc”. Người điều phối nói thêm rằng những người này bị tình nghi là có vũ trang. Tôi hỏi:

“Ông có chắc chắn rằng đó là vũ khí, chứ không phải là cào và cuốc chứ?”.

“Đừng tranh cãi nữa. Ngồi bên cạnh tôi đây là ông tỉnh trưởng và ông ta nói rằng đó là làng của những người Việt cộng”.

“Được, tôi sẽ hạ thấp hơn và xem là có khai hỏa được không”.

Chúng tôi đã hạ thấp độ cao và chậm rãi bay vòng quanh khu vực ở độ cao thấp. Trên sân là những đứa trẻ, chúng mỉm cười và vẫy tay với chúng tôi. Ngôi làng này đã có ở đó nhiều năm và chiến tranh đã bỏ qua nó. Tôi quay trở lại vị trí ban đầu và liên lạc với điều phối viên, yêu cầu ông ta chỉ đạo. “Gió thổi từ biển - ông ta nói - Vì vậy bom napalm sẽ đốt hết dãy nhà đầu tiên rồi nhờ có gió mà ngọn lửa sẽ lan rộng sang khắp làng” . “Được rồi” - tôi trả lời.

Tôi quay lại và nói viên phi công trên chiếc máy bay đi cùng rẽ vào một phía rồi cùng lúc đó sẽ tấn công sang phía khác. Tôi đã vọt máy bay thẳng lên ngay trên góc của ngôi nhà tranh đầu tiên, trong khi đó người cộng sự thả bom napalm xuống. Khi tôi bay gần đến điểm thả bom thì từ trong ngôi nhà có một người phụ nữ cõng một đứa bé trên lưng đang chạy ra, tay còn dắt theo một đứa trẻ khác khoảng 3-4 tuổi. Tôi đã bay ra ngoài và thả quả bom xuống một con mương bên đường.

Điều phối viên đã rất tức giận và mắng nhiếc tôi - ngồi bên cạnh ông ta là viên tỉnh trưởng. “Tôi sẽ viết một báo cáo về ông!” - ông ta đe dọa tôi. “Đừng vội - tôi trả lời - Tôi sẽ tiếp đất sớm hơn các ông và chính tôi sẽ viết báo cáo!”.

Khi tôi hạ cánh, người phi công đi kèm của tôi đã bước đến chỗ tôi và nói: “Thưa ông, tôi có ba đứa cháu nhỏ, và tôi sẽ không bao giờ có thể nhìn vào mắt chúng nếu như tôi thực hiện mệnh lệnh này”. Ông nói thêm rằng ông không muốn thực hiện các chuyến bay chiến đấu nữa. Sau này tôi đã điều chuyển ông ta vào đội lính dù.

Trong khi nói chuyện với người chỉ huy đội bay đã từng cùng hoạt động với chúng tôi vài năm trước, tôi có kể với ông ta chuyện đã xảy ra trong chuyến bay. Ông ta liền nổi xung: “Chết tiệt, chẳng lẽ cậu không hiểu điều gì xảy ra sao? Đó là ngôi làng đã không nộp thuế! Tay tỉnh trưởng là một trung tá, hắn chỉ muốn dạy cho họ một bài học thôi!”.

Vài ngày sau chúng tôi bay qua ngôi làng đó. Nó đã hoàn toàn bị tiêu hủy, chỉ còn lại một đống tro tàn lớn. Tất cả các ngôi nhà đã bị phá hủy, có 1.200 người đã thiệt mạng.

Bản thân tôi cũng là một người ông, và tôi không thể bình thản nhìn các cháu của mình khi chơi với chúng bởi tôi luôn nhớ lại ngôi làng ở Việt Nam”.

Tôi đã kể câu chuyện này trên trang mạng của mình vào tháng 6-1998, nhưng cho đến ngày nay thì không có một phương tiện thông tin lớn nào của Mỹ tỏ ra có bất cứ sự quan tâm nào về việc này. Mùa hè năm 2010 người bạn gái của tôi là Turley đã có được một cuộc phỏng vấn với James Hildreth. Trong bài báo “Người phía sau và ngôi làng” đã không viết toàn bộ câu chuyện của họ, chẳng hạn như việc Hildredth đã không nói ra ai chính là người đưa ra lệnh hủy diệt ngôi làng: “Cho đến nay tôi vẫn còn có những người bạn ở Lầu Năm Góc” - viên thiếu tá về hưu nói vậy.

Tuy nhiên, Hildreth đã trả lời một câu hỏi khác. Khi Turley hỏi là ông ta có hủy diệt ngôi làng đó không nếu như bay trên đó không phải là chiếc A-1E mà là một chiếc máy bay tiêm kích ném bom siêu âm F-105 thì viên cựu phi công máu lạnh đã trả lời: “Có. Bởi vì tôi đã không nhìn thấy những người ở phía dưới”.

(David Martin, 2015) 

Bích Nguyễn (Theo Pravda)

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.