Hậu cái chết của cựu Tổng thống Gaddafi:

Nghị quyết 1973 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc hết hiệu lực

Ngày 27/10 (theo giờ địa phương), Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã bỏ phiếu thông qua việc chấm dứt chiến dịch quân sự của quốc tế tại Libya. Theo đó, kể từ 23h59' ngày 31/10/2011 (theo giờ Libya), Nghị quyết 1973 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc hết hiệu lực. Nghị quyết được thông qua bất chấp lời kêu gọi của Hội đồng Dân tộc Chuyển tiếp Libya (NTC) đề nghị NATO tiếp tục kéo dài chiến dịch này tới cuối năm 2011.

29/10/2011 13:11

Ngoại trưởng Anh William Hague coi đây là một cột mốc hướng đến tương lai dân chủ, hòa bình của Libya . Thứ trưởng Ngoại giao Nga Gennady Gatilov từng coi việc duy trì khu vực cấm bay ở Libya là lỗi thời.

Ngày 28/10, tại Brussels, Bỉ, NATO họp để quyết định kết thúc chiến dịch "Người bảo vệ thống nhất" ở Libya .

Trước đó (27/10), Tổng Thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen cho biết, NATO sẽ chấm dứt các hoạt động tại Libya vào ngày 31/10 và không kỳ vọng sẽ đóng vai trò lớn ở Libya thời hậu chiến. Từng có tin nói rằng, NATO muốn hoãn vô thời hạn quyết định chấm dứt chiến dịch ném bom Libya .

Chủ tịch NTC Mustafa Abdul Jalil từng nói, việc NATO tăng thêm thời hạn rút quân sẽ giúp chính phủ mới ở Libya sớm ổn định tình hình an ninh trong nước sau nhiều tháng nội chiến. Ông Mustafa Abdul Jalil muốn NATO giúp NTC ngăn chặn những kẻ trung thành với ông Gaddafi quậy phá. Tuyên bố này được đưa ra cùng thời điểm Phó Đại sứ Libya tại Liên hợp quốc Ibrahim Dabbashi đề nghị Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc hoãn việc thông qua Nghị quyết chấm dứt lệnh thực hiện vùng cấm bay tại Libya .

Dư luận hiện không biết tin vào thông tin nào sau khi giới truyền thông cho biết, "Thái tử" Saif al-Islam vẫn ở Libya , nhưng nằm ngoài sự kiểm soát của NTC. Ngày 27/10, ông Abdel Majid Mlegta, quan chức quân sự NTC cho rằng, ông Saif al-Islam đang lẩn trốn ở vùng sa mạc Sahara gần biên giới với Niger và rất lo sợ cho tính mạng của mình sau cái chết của "vua cha" nên muốn tìm tới nhà tù ở Toà án Hình sự quốc tế (ICC) để lánh nạn.

ICC cho biết, đang cố gắng xác định nơi ẩn náu của Saif al-Islam để tìm cách đưa nghi phạm ra hầu tòa. Được biết, Saif al-Islam đang muốn có một chuyên cơ để bay tới The Hague, Hà Lan và đã liên hệ với Mali, Nam Phi và một số nước khác để thu xếp, nhưng hiện vẫn chưa có câu trả lời chính thức về vấn đề nhạy cảm này.

Cũng trong ngày 27/10, Tổng thống Mali Amadou Toumani Toure và Tổng thống Algeria Abdelaziz Bouteflika đều kêu gọi nhanh chóng giải quyết cuộc khủng hoảng ở Libya phù hợp với nguyện vọng của người dân, đồng thời tôn trọng sự thống nhất, toàn vẹn và chủ quyền của quốc gia Bắc Phi này. Nhưng lại có tin nói rằng, "thái tử" Saif al-Islam đã gián tiếp bác bỏ thông tin kể trên và tiếp tục kêu gọi những người trung thành với ông Gaddafi chiến đấu chống lại NTC.

Trước đó, các phương tiện truyền thông Arab từng đưa tin, "thái tử" Saif al-Islam đã thề biến cuộc sống của những kẻ phản bội cha mình thành địa ngục. Dư luận cũng quan tâm tới thông tin của hãng thông tấn RBK khi cho biết, hiện có nhiều người dân địa phương đã gia nhập lực lượng trung thành với ông Gaddafi. Việc này diễn ra trong bối cảnh đang gia tăng các vụ phạm tội trong hàng ngũ các chiến binh NTC.

Trước đó (26/10), NTC tuyên bố phát hiện một kho chứa vũ khí hóa học bí mật của ông Gaddafi. Trong khi đó, ngày 27/10, Phó Chủ tịch NTC Abdel Hafiz Ghoga nhấn mạnh, người Libya vẫn muốn tự xét xử bị cáo và nếu Saif al-Islam bị bắt ở Libya, anh ta sẽ bị xét xử theo luật pháp của nước này. Ông Abdel Hafiz Ghoga cũng cho biết, kẻ nổ súng giết hại ông Gaddafi sẽ bị truy tố về tội giết người tại một phiên tòa xét xử công bằng. Cũng trong ngày 27/10, Tòa án Tunisia đã trả tự do cho cựu Thủ tướng Libya Al-Baghdadi Ali al-Mahmoudi bất chấp việc NTC yêu cầu dẫn độ ông này về nước xét xử.

Ngày 26/10, ông Abdel Majid Mlegta, thành viên quân sự cao cấp NTC cho biết, ông Saif al-Islam và cựu Giám đốc tình báo Abdullah al-Senoussi có ý định tự thú trước ICC. Nhưng người phát ngôn ICC tại The Hague, Hà Lan cho biết, chưa có thông tin chính thức nào về vấn đề này.

Ông Abdel Majid Mlegta cũng cho biết, hiện chưa có thông tin khẳng định chính xác tình trạng của Saif al-Islam sau khi tới Niger . Theo đó, trong bất kỳ trường hợp nào, Niger chắc chắn sẽ vòi rất nhiều tiền mới cho phép Saif al-Islam tị nạn và "thái tử" chắc đang thiếu tiền để ẩn náu một cách an toàn tại quốc gia này cho dù gia đình ông Gaddafi sở hữu những khoản tiền khổng lồ.

Theo một nguồn tin quân sự, sáng 26/10, người ta thấy ông Saif al-Islam ở phía Bắc Arlit, Niger cùng các tay súng trung thành hộ tống và đã liên hệ với Lực lượng vũ trang Niger (FAN) ở vùng Agadez, cách Arlit khoảng 40km. Ông Huneish Nasr, lái xe trung thành của cựu Tổng thống suốt 30 năm, người cuối cùng nhìn thấy ông Gaddafi trước khi chết cũng vừa kể lại những giây phút kinh hoàng cuối cuộc đời của nhà lãnh đạo bị lật đổ.

"Ông ấy không hề sợ hãi ngay cả khi bị bắt, nhưng thực sự lúng túng không biết phải làm gì vào lúc đó và đó là lần đầu tiên và duy nhất tôi nhìn thấy ông ấy trong tình cảnh đó", ông Huneish Nasr bày tỏ. Sau đó ông Huneish Nasr và ông Gaddafi đều phải hứng chịu những trận đòn chí tử từ các chiến binh NTC.

Cũng trong ngày 26/10, Bộ Ngoại giao Nam Phi đã bác bỏ thông tin nói rằng, người thân trong gia đình ông Gaddafi đang chuẩn bị đến Nam Phi để lánh nạn sau cái chết của cựu Tổng thống Libya.

Hãng tin Fox News vừa cho biết, thi thể của 267 người trung thành với ông Gaddafi mới được phát hiện trong những ngôi mộ tập thể ở Sirte, quê hương và là thành trì cuối cùng của cựu Tổng thống. Hầu hết thi thể là của những người trung thành với ông Gaddafi và họ đã bị hành quyết một cách dã man.

Trước đó (23/10), người ta cũng tìm thấy thi thể của 53 người trung thành với ông Gaddafi trên bãi cỏ của khách sạn bỏ hoang Mahari ở thành phố Sirte. Hãng tin Fox News cho biết, NTC cam kết điều tra vụ việc và sẽ trừng phạt các thủ phạm. Dư luận trong và ngoài Libya đang quan ngại về các cuộc trả thù của NTC đối với những người trung thành với ông Gaddafi. Và nếu việc này không được kiểm soát sẽ dẫn tới tình trạng bất ổn mới

Lê Trịnh-Trọng Hậu