Nghệ sĩ piano Thái Hồng Nga: Ngồi vào đàn tức là đang biểu diễn

Tình cờ biết Thái Hồng Nga qua sự giới thiệu của một người bạn có con học đàn, tôi tìm đến với mong muốn được chị dạy piano cho con gái. Thật không ngờ, buổi tiếp kiến lại hanh thông đến vậy, bởi tôi có cảm giác còn chưa kịp bày tỏ về khả năng của cô học trò nhỏ. 

Sự khiêm tốn và lịch thiệp của con người này khiến tôi càng tò mò muốn biết thêm về chị. Chị là con gái của - nhà giáo, nghệ sĩ piano Thái Thị Sâm, người từng được ví như nàng "Mona Liza nước Việt" dưới nét cọ của họa sĩ Hoàng Lập Ngôn.

Mùa xuân năm 1959, tại số nhà 42 phố cổ Hàng Bè, giữa trung tâm Hà Nội, cô bé Thái Hồng Nga chào đời trong niềm vui khôn xiết của cả gia đình và bạn bè. Vừa là con gái đầu lòng, là kết quả tình yêu của cặp trai tài gái sắc nghệ sĩ dương cầm Thái Thị Sâm và Bác sĩ Bùi Đức Lân (tốt nghiệp Đại học Y khoa tại Pháp), Thái Hồng Nga nhận được sự quan tâm đặc biệt của cả gia đình và bất kỳ những người nào yêu mến Thái Thị Sâm.

Nữ tiến sĩ, nghệ sĩ piano Thái Hồng Nga
Nữ tiến sĩ, nghệ sĩ piano Thái Hồng Nga

Cũng kể từ khi chào đời, cô con gái đầu lòng của gia đình nghệ sĩ nổi danh này dường như được định sẵn cho một cuộc đời gắn bó với âm nhạc và đàn dương cầm như một định mệnh. Ngay từ khi 3 tuổi, Hồng Nga đã được nghe và làm quen với tiếng đàn dương cầm, những bản nhạc cổ điển bác học cứ thế theo thời gian ngấm vào tâm hồn trẻ thơ ấy.

Không chỉ được nuôi dưỡng trong nôi âm nhạc, những người thân, bạn bè của nữ nghệ sĩ Thái Thị Sâm thời đó như nhà văn Nguyễn Tuân, nhạc sĩ - họa sĩ Văn Cao, họa sĩ Bùi Xuân Phái, họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm, họa sĩ Nguyễn Sáng, họa sĩ Lê Bá Đảng và nhạc sĩ Trịnh Công Sơn...  cũng ảnh hưởng không nhỏ đến sự trưởng thành và phát triển của năng khiếu âm nhạc của một người nghệ sĩ piano sau này. Cảm hứng từ tiếng đàn của Thái Hồng Nga, họa sĩ Hoàng Lập Ngôn khi đó đã vẽ bức chân dung cô học trò nhỏ say sưa ngồi đánh đàn khi đôi chân còn chưa chạm tới pédal của chiếc dương cầm.

Bước qua cái tuổi chập chững, Thái Hồng Nga được cha mẹ cho theo học piano tại Trường Nghệ thuật Hà Nội, ngôi trường đã chắp cánh để sau này chị chuyển tiếp được vào Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam. Song, có lẽ vẫn chưa đủ với những gì đạt được, sau 4 năm đại học, Thái Hồng Nga đặt mình vào thử thách mới. Một lần nữa chị lại vượt qua kỳ thi sát hạch nhiều khó khăn để được đi nghiên cứu sinh ở nước ngoài.

Thời điểm những năm 80 của thế kỷ trước có lẽ là quãng thời gian đáng nhớ và gian nan nhất khi chị lần đầu tiên đặt chân đến Budapest (Hungary). Không phải do cuộc sống bị thay đổi, cũng không phải do ngôn ngữ, cái khó khăn chị cho rằng chỉ cần quyết tâm và cố gắng sẽ khắc phục được. Cú sốc tâm lý lớn nhất với chị tại đất nước có truyền thống văn hóa, nghệ thuật lâu đời này là trình độ biểu diễn piano của các học sinh quốc tế.

Chị kể rằng thật "choáng" khi họ có thể chơi bất kỳ bài nào trong cả một quyển, thậm chí một tuyển tập. Bên cạnh chuyên môn, việc học tại đây được tiến hành theo hình thức cuốn chiếu với số lượng bài phải diễn quá lớn, càng tạo áp lực lên người học. Con đường đến thành công không bao giờ rải hoa hồng, song nhận thức đây chính là cái nôi của âm nhạc hàn lâm để có thể phát triển sự nghiệp của mình, chị lao vào luyện tập, không kể ngày đêm, với tâm niệm phải làm được những gì họ đã làm.

Những nỗ lực và sự rèn luyện của Thái Hồng Nga, đã được đền đáp xứng đáng. Sau 4 năm hoàn thành phó tiến sĩ, chị tiếp tục dành 3 năm nghiên cứu và đã bảo vệ thành công luận văn tiến sĩ trên cả ba lĩnh vực: sáng tác, piano và chỉ huy dàn nhạc. Con đường học vấn của nghệ sĩ piano Thái Hồng Nga chưa dừng lại khi chị lại tiếp tục theo học khóa tâm lý 3 năm tại Mỹ trước khi trở lại Hungary.

Với những kết quả này, Hồng Nga nhanh chóng nhận được nhiều lời mời biểu diễn ở các nước trên thế giới. Thành công nhất có thể kể đến là chị đã được Giáo hội mời biểu diễn tại Tòa thánh Vatican và sau đó là ở Sydney (Australia) và nhiều thành phố khác. Sau một thời gian lưu diễn, Hồng Nga chính thức được mời dạy đàn tại trường dòng ở Hungary.

Mùa xuân năm 2015, trong chuyến lưu diễn tại Tokyo (Nhật Bản), chị đã được nước bạn thu toàn bộ 21 tác phẩm của Chopin do chị biểu diễn. Đầu năm 2016, khán giả Việt Nam biết đến chị qua màn ảnh truyền hình trong buổi biểu diễn nhân dịp Đại hội Đảng với tư cách nghệ sĩ độc tấu piano và nhà soạn nhạc. Chương trình "Tạp chí âm nhạc" cũng đã có buổi trò chuyện khá sâu về chủ đề "Du học", đặc biệt về ngành nghề nghệ thuật, một trong những lĩnh vực chị có nhiều kinh nghiệm để chia sẻ.

Trở về Việt Nam sau nhiều năm, khát khao lớn nhất đối với Hồng Nga không phải được đi đây đi đó, mà chị muốn làm một điều gì đó ghi lại dấu ấn cảm xúc, cái mà chị chia sẻ cảm nhận được ngay từ những khoảnh khắc đầu tiên đặt chân xuống sân bay. Chị tâm sự dù được đi gần như khắp thế giới, được hưởng mọi sự giàu sang phú quý, song không ở đâu đẹp bằng đất nước, nơi đã cho chị nguồn cảm hứng sáng tác vô tận.

Cũng chính nơi đây, chị nhận được tất cả tình thương, tình yêu và mọi điều tốt đẹp nhất. Về đến quê nhà, những vật chất thèm muốn bỗng trở nên vô nghĩa. Người ta bỗng tự nhủ điều mình đạt được chưa chắc đã phải cái thanh thản của tâm hồn, mà chỉ khi ta ở trên chính mảnh đất sinh ra, ta mới cảm nhận được.

Hương vị ngọt ngào của quê hương đã mang đến những cảm xúc thăng hoa cho Thái Hồng Nga. Chỉ sau chưa đầy một năm, chị đã cho ra mắt tuyển tập ca khúc và xuất bản đĩa nhạc mang tên "Hà Nội và Mơ" với một số ca khúc do chính chị sáng tác, trong đó ngoài sự góp mặt của Hà Phạm Thanh Long, (một trong những ca sĩ opera hàng đầu Việt Nam), Dương Hoàng Yến (đoạt giải "The Voice" năm 2014), Đào Tố Loan (đoạt giải "Sao mai" năm 2011)..., nghệ sĩ, nhà giáo Thái Thị Sâm cũng tham gia với tư cách một khách mời "đặc biệt". Một phần trình diễn khá ấn tượng trong dấu ấn về Hà Nội lần này không thể không kể đến là phần hát đệm của Khánh Linh, cô học trò cưng được coi là một trong những năng khiếu âm nhạc của Trường Nghệ thuật Hà Nội.

Tiếng lành đồn xa, học sinh đến với chị mỗi ngày một đông. Có những hôm chị phải dạy tới 14 tiếng chỉ vì không muốn từ chối em nào. Dù nghiêm khắc, nhưng sự ân cần và chu đáo của chị khiến những học sinh, từ mới chập chững đến chuẩn bị đi thi quốc tế đều muốn được chỉ bảo.

Chị nói thật bất ngờ vì học sinh Việt Nam không thua kém gì học sinh nước ngoài và nếu được phát triển một cách bài bản, chắc chắn các em sẽ là những ẩn số khó lường. Nếu có một điều ước, chị chỉ muốn có nhiều thời gian hơn để dành cho những năng khiếu âm nhạc trong nước.

Dù chưa chắc chắn, song chị cho biết sau chuyến lưu diễn đầu tháng 8 này tại Mexico, chị sẽ lên kế hoạch cụ thể cho chương trình làm việc tại Việt Nam. Với chị giờ đây, quê hương thực sự là chùm khế ngọt để lôi cuốn chị trở về.

Xúc động trước những tình cảm chị dành cho Hà Nội, tiến sĩ toán học Đào Ngọc Thắng, đồng thời là nhà viết sách tại Hungary đã viết tặng chị bài thơ "Hà Nội và Mơ" để thay lời muốn nói của chị trước lúc tạm xa Hà Nội với những dòng như: Hà Nội Đông về sâu cuốn kén thành thơ/ Mỗi dịp xuân sang mưa thấm áo ai chờ/ Nắng xôn xang bên bờ hồ Hoàn Kiếm/ Nắng xinh tròn lá chuối sông Tô/ Anh và em trên chiếc thuyền trăng đẩy/ Mãi vào mơ khói trắng Tây Hồ/ Hà Nội xinh ba mươi sáu phố phường/ Hà Nội buồn mưa chíu chít tháng tư/ Anh và em trên chiếc thuyền trăng đẩy/ Mãi vào mơ nắng xé bình minh/ Hà Nội rung bao tiếng còi xe lửa/ Làm giật mình, làm ngơ ngác cửa ô/ Anh và em trên chiếc thuyền trăng đẩy/ Mãi vào mơ hoa sữa cuối mùa/ Hà Nội im bao uẩn khúc u sầu/ Hà Nội sang bao say đắm buồn đau/ Anh và em trên chiếc thuyền trăng đẩy/ Mãi vào mơ, chỉ để mơ thôi...

Câu chuyện có lẽ chưa chấm dứt nếu không có sự hiện diện của một cô học trò xinh xắn, hết sức dễ thương. Chủ đề chuyển sang cô bé khiến tôi một lần nữa trân trọng giá trị lao động nghệ thuật cũng như hiểu thêm về tính nghiêm túc của người nghệ sỹ này.

Chị giải thích rằng học sinh đến với chị, chỉ điêu luyện đàn thôi là chưa đủ, mà tác phong biểu diễn và sự chỉn chu khi ngồi vào đàn phải luôn là những yếu tố song hành. Tạo sự chuyên nghiệp cũng là tạo tâm thế cần thiết cho cho người nghệ sỹ.

Sau lời chào tạm biệt, chị vẫn nhắc lại một nguyên tắc không thể thay đổi, và cũng như lời nhắn nhủ với tất cả những người yêu đàn, cùng một sự đồng điệu: "Ngồi vào đàn chính là biểu diễn".

Lý Hùng Sơn

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…