Nga - Mỹ trao đổi tù binh gián điệp

Trong bối cảnh quan hệ hai nước đang ấm dần lên, đặc biệt sau cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Dmitry Medvedev và người đồng cấp Barack Obama tại Nhà Trắng, Nga - Mỹ đang cố gắng giảm thiểu tác động của bê bối gián điệp bằng phương pháp trao đổi tù binh gián điệp.

09/07/2010 10:03

Động thái này cho thấy cả Moskva lẫn Washington đều không muốn trở lại thời kỳ Chiến tranh lạnh hay làm sứt mẻ cây cầu hữu nghị mà họ đang cố gắng xây đắp.

Theo hãng tin AP, hôm 7/7, giới chức Nga và Mỹ đã có các cuộc gặp bí mật cả ở Mỹ và châu Âu để bàn thảo về hướng giải quyết tối ưu nhất cho bê bối gián điệp hiện nay. Mặc dù chi tiết nội dung các cuộc gặp này không được công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng, song đến rạng sáng 8/7, 5 nghi phạm trong cái gọi là "đường dây gián điệp của Nga" đã được nhà chức trách Mỹ vội vàng chuyển tới một nhà tạm giam ở New York - nơi 5 người khác trong nhóm này đang bị giam giữ. Đó là những người bị bắt ở Massachusetts và Virginia .

Tờ Thời báo New York đưa tin rằng, một số quan chức ngoại giao Mỹ đã gặp luật sư của 10 nghi phạm gián điệp và nói về việc có thể thả tự do cho những người này và trục xuất họ về Moskva.

Trong khi đó, thân nhân của ông Igor Sutyagin, một nhà nghiên cứu hạt nhân Mỹ bị ngồi tù vì tội gián điệp ở Nga nói rằng, giới hữu trách Nga đã nêu khả năng trao đổi nhà nghiên cứu này với các nghi can Nga đang bị Mỹ bắt giữ. Thông tin này đã được một Hiệp hội bảo vệ các nhà khoa học Nga bị giam giữ khẳng định là đúng. Theo hiệp hội này, ông Igor Sutyagin đã rời khỏi nhà tù ở Kholmogory, phía Bắc Arkhangelsk của Nga, đến thủ đô Moskva để chuẩn bị lên máy bay sang London ngày 8/7 (theo giờ địa phương).

Đến chiều 8/7, hãng Bloomberg dẫn lời luật sư ông Igor Sutyagin là Anna Stavitskaya cho hay, cuộc gặp giữa đại diện ngoại giao Mỹ và giới chức Nga ở nhà tù Lefortovo ở Moskva đã thống nhất sẽ đưa Igor Sutyagin tới Anh sau khi được chuyển giao ở Áo. Tại nhà tù Lefortovo, Igor Sutyagin cũng đã được gặp gia đình. Khi tới Anh, việc trao đổi tù binh gián điệp sẽ được thực hiện trước sự chứng kiến của giới chức Nga - Mỹ và đại diện phía Anh để làm chứng.

Nga - Mỹ trao đổi tù binh gián điệp ảnh 1 — Thông tin về vụ bắt giữ gián điệp Nga của Mỹ và việc trao đổi tù binh gián điệp giữa hai nước này đang là tâm điểm chú ý của dư luận quốc tế. Ảnh: Reuters

Tờ Sự thật của Nga khẳng định, các nghi phạm gián điệp Nga tại Mỹ cũng sẽ được đưa tới Anh rồi sau đó về Moskva. Tờ này cho biết thêm, ngoài Igor Sutyagian, Nga cũng đã đồng ý thả tự do cho Alexander Zaporozhsky bị kết án 18 năm tù giam vì tội làm gián điệp năm 2003 và Alexander Sypachyov, nhân viên của CIA, bị kết án năm 2002.

Được biết, các thỏa thuận trao đổi điệp viên bị bắt giữa các nước là một chiến thuật thường được áp dụng trong thời kỳ chiến tranh lạnh. Nhiều cuộc trao đổi khi đó đã diễn ra trên cây cầu Glienicke bắc qua sông Havel, nối Berlin với Potsdam . Cuộc trao đổi tù binh lớn nhất trong thời kỳ đó diễn ra vào năm 1985 khi có tới 25 tù binh ở Ba Lan và Đông Đức được đổi lấy 4 tù binh Mỹ.

Trước đó, năm 1962, Nga cũng đã trao đổi phi công lái máy bay do thám U-2 của Mỹ là Francis Gary Powers để nhận lại điệp viên KGB, Đại tá Rudolph Abel. Ông Igor Sutyagin là một chuyên gia về hạt nhân, bị kết án 15 tù từ năm 2004 vì đã chuyển thông tin quân sự mật về máy bay chiến đấu và tàu ngầm chạy năng lượng hạt nhân cho Alternative Futures, công ty Anh làm vỏ bọc cho CIA. 10 người Nga đang bị Mỹ bắt giữ cũng có nguy cơ bị phạt tù 20 năm vì tội làm gián điệp và rửa tiền.

Chiều 8/7, Mỹ và Nga chưa có lời bình luận nào về việc trao đổi tù binh gián điệp. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Mark Toner cũng cho hay, William Burns, một quan chức ngoại giao cấp cao Mỹ đang thảo luận vấn đề này với Đại sứ Nga tại Mỹ Sergey Kislyak ở nhà riêng của ông này. Các nhà phân tích cho rằng, việc trao đổi tù binh gián điệp sẽ giúp Nga - Mỹ hóa giải bê bối hiện nay và biện pháp này sẽ có tác động tích cực hơn tới quan hệ hai nước. Và đây chính là mục đích cao nhất mà Moskva - Washington cùng nhắm đến

Huyền Chi