Nỗi lo trong nước
Có thể nói rằng, Ukraine đang là hiện thân của sự mâu thuẫn nội bộ một cách sâu sắc. Nói thế là bởi trong khi “mải” theo đuổi những cam kết bằng lời từ các nước phương Tây và Mỹ, chính quyền lâm thời Ukraine đã “tạm quên” việc củng cố sự đoàn kết trong nước.
Cụ thể là nhóm cực hữu Right Sector vốn là một thành phần trong lực lượng lật đổ chế độ của Tổng thống Viktor Yanukovych đã quay lại chống liên minh mà họ từng phối hợp. Nguyên do bắt nguồn từ cái chết của Oleksandr Muzychko – một thủ lĩnh cấp cao của Right Sector trong cuộc đụng độ với lực lượng cảnh sát tại Rivne hôm 25/3.
Hai ngày sau (tối 27/3), gần 2.000 thành viên của nhóm cực hữu Right Sector đã bao vây và đe dọa chiếm tòa nhà Quốc hội. Đỉnh điểm là việc Right Sector tập hợp những người ủng hộ, tuần hành trên đường phố thủ đô Kiev yêu cầu quyền Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Arsen Avakov từ chức. Vụ việc đã khiến tình hình an ninh ở Ukraine càng trở nên phức tạp hơn.
Trong khi đó, chính phủ tạm quyền nước này còn gặp nhiều khó khăn về quản lý và giải quyết vấn đề kinh tế. Hôm 27/3, Thủ tướng tạm quyền Ukraine Arseny Yatseniuk cho biết, từ ngày 1/4, giá khí đốt của Nga bán cho Ukraine sẽ tăng 79%, lên mức 480 USD/1.000 m3. Đây sẽ là một trong những nhân tố khiến nền kinh tế Ukraine đối mặt với một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, thậm chí có thể đẩy lạm phát của Ukraine trong năm 2014 ở mức từ 12%-14%. Cho dù Qũy Tiền tệ quốc tế (IMF) đã đồng ý cung cấp gói cứu trợ từ 14-18 tỷ USD cho Ukraine thì khả năng phục hồi kinh tế của nước này vẫn còn khá xa bởi gói tín dụng này đi kèm với những điều kiện cải cách nghiêm ngặt mà nếu thực hiện, chắc chắn sẽ không nhận được sự ủng hộ của người dân. Còn những khoản viện trợ mà Mỹ và EU hứa cung cấp chỉ như “muối bỏ bể” đối với một đất nước đang đối mặt với nguy cơ vỡ nợ như Ukraine. Vì thế, hôm 27/3, Quốc hội Ukraine đã phải bỏ phiếu lần thứ 2 để thông qua dự luật “Về ngăn chặn thảm họa tài chính và thiết lập các tiền đề cho phát triển kinh tế tại Ukraine” và luật sửa đổi ngân sách năm 2014… Nhưng theo nhiều nhà phân tích, đòn giáng mạnh nhất vào Ukraine hiện nay lại chính là tuyên bố hôm 27/3 của Chủ tịch Uỷ ban châu Âu Jose Barroso rằng, EU ủng hộ việc Ukraine trở thành thành viên của liên minh nhưng lại chưa sẵn sàng đón nhận một thành viên mới bởi chưa đạt được đồng thuận về cung cấp quy chế thành viên cho Ukraine.
Và đối sách của Nga
Đáng chú ý là với Crimea, nước cộng hòa mới tách khỏi Ukraine và gia nhập Nga, mọi chuyện dường như yên bình hơn. Hiện tại, cuộc sống của người dân Crimea chưa hề có biến động xấu. Ngược lại, đa số đều cảm thấy hài lòng và háo hức trước việc sáp nhập với Nga và được nhận những quyền lợi như dân Nga. Khoản trợ cấp ngân sách mà Nga dự kiến dành cho Crimea và Sevastopol vào khoảng 13,1 tỷ ruble đã có tác động khá tích cực đến kinh tế trong hai khu vực này. Chỉ có một vấn đề đang nổi lên khiến chính quyền Crimea phải xem xét sau khi Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm 27/3 thông qua một nghị quyết không ràng buộc, tuyên bố cuộc trưng cầu dân ý tại Crimea về việc sáp nhập vào Nga là không hợp lệ. Nghị quyết này do Ukraine soạn thảo và đề xuất đã nhận được 100 phiếu thuận, 11 phiếu chống và 58 phiếu trắng trên tổng số 193 nước thành viên (một số nước không tham gia bỏ phiếu).
Ngay lập tức, Nga đã chỉ trích nghị quyết và cáo buộc các nước phương Tây sử dụng những đe dọa về kinh tế và tống tiền chính trị để lôi kéo các nước bỏ phiếu thuận cho nghị quyết này. Đại sứ Nga tại LHQ Vitaly Churkin vẫn khẳng định quan điểm cho rằng, Moskva không có quyền từ chối ủng hộ quyền tự quyết của Crimea và Crimea về bản chất là một phần của Nga. Chưa hết, Nga còn điều thêm quân tới Crimea để tham gia một cuộc tập trận nhằm thể hiện sức mạnh quân sự.
Xung quanh vấn đề này, nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước thành viên của Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) cũng đã lên tiếng phản đối việc Mỹ và phương Tây tiếp tục gia tăng sức ép trừng phạt đối với Nga sau khi nước này tiếp nhận Crimea. Quốc gia thuộc khu vực châu Âu là Hungary ngày 28/3 cũng phản đối những biện pháp trừng phạt Nga của EU và các hành động can thiệp vào chuyện nội bộ của Ukraine. Trả lời phỏng vấn báo giới, Thủ tướng Hungary Viktor Orban còn cho rằng, những động thái này chỉ khiến cho các bên lâm vào thế bất lợi kinh tế mà thôi.
Trong một diễn biến khác, Tổng thống Ukraine bị phế truất Viktor Yanukovych đã gửi thông điệp tới người dân Ukraine, kêu gọi tổ chức trưng cầu dân ý về quy chế của các khu vực trên toàn quốc với lập luận rằng, chỉ có biện pháp này mới có thể giải quyết được cuộc khủng hoảng hiện nay, góp phần bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Ukraine.
| Nga thiết lập hệ thống thanh toán quốc gia Phát biểu tại cuộc họp với các thành viên Hội đồng liên bang hôm 27/3, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã giới thiệu kế hoạch thiết lập một hệ thống thanh toán quốc gia để giảm bớt sự phụ thuộc kinh tế vào các nước phương Tây. Cụ thể là các công dân Nga hiện đã bị cấm sử dụng thẻ Visa và MasterCard do lệnh trừng phạt của Mỹ và EU với các quan chức nước này và có thể phải chờ đợi khoảng 1 năm cho đến khi hệ thống thanh toán riêng của Nga ra đời. Tổng thống Vladimir Putin cũng khẳng định, trước sức ép từ phía Mỹ và EU, Nga sẽ thực hiện một chính sách đối ngoại độc lập và không nhượng bộ. Hà Linh |
