Tờ Bild am Sonntag ngoài việc dẫn lời một nhân viên tình báo cấp cao Mỹ tại Đức cho biết, họ được lệnh không để mất bất cứ thông tin nào sau khi liên lạc của bà Angela Merkel không còn bị theo dõi trực tiếp nữa; còn dẫn lời người phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ Caitlin Hayden. Theo đó Washington đã nói rõ rằng, Mỹ thu thập cùng một loại tin tức tình báo giống với tất cả các nước phát triển và tin tức thu thập được không nhằm giúp các công ty Mỹ giành lợi thế cạnh tranh.
Điều này chứng tỏ NSA đã leo thang trong việc giám sát các quan chức cấp cao trong chính phủ Đức bất chấp tuyên bố trước đó của Tổng thống Mỹ Barack Obama - yêu cầu dừng theo dõi Thủ tướng Angela Merkel. Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Nội vụ Đức không bình luận với “những cáo buộc của cá nhân vô danh”. Trước đó, hãng AFP từng cho biết, tình báo Mỹ không những bí mật nghe lén điện thoại của Thủ tướng Angela Merkel, mà còn nghe lén cả cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder.
Hãng tin AFP cho rằng, sau khi từ bỏ mục tiêu trực tiếp là Thủ tướng Angela Merkel, NSA đã tăng cường hoạt động nghe lén đối với hàng trăm nhân vật chủ chốt ở Đức, kể cả Bộ trưởng Nội vụ Thomas de Maiziere. Trước đó (16/2), tạp chí Der Spiegel cho biết, Đức có kế hoạch gia tăng các chiến thuật phản gián chống lại các nước đồng minh sau khi xuất hiện những thông tin tiết lộ chương trình do thám rộng khắp của Mỹ. Theo đó, Berlin đang cân nhắc triển khai các đặc vụ theo dõi các cơ quan bí mật của phương Tây và các Đại sứ quán của họ trên lãnh thổ Đức, trong đó có Đại sứ quán Mỹ và Anh. Cơ quan tình báo nội địa Đức thu thập thông tin chính xác về điệp viên nước ngoài sử dụng vỏ bọc ngoại giao, cũng như trang bị kỹ thuật tại các phái bộ ngoại giao được dùng để do thám các quan chức và công dân Đức.
Tuy nhiên, kế hoạch kể trên cần được Văn phòng của Thủ tướng Angela Merkel cùng Bộ Ngoại giao và Bộ Nội vụ thông qua mới có giá trị thực thi. Nếu điều này được thông qua, đây sẽ là một thách thức lớn đối với chương trình nghe lén của Mỹ nói riêng và một số quốc gia hữu quan nói chung. Điều đáng nói là kế hoạch này được giới truyền thông đăng tải đúng thời điểm bà Angela Merkel đề xướng xây dựng một mạng lưới truyền thông châu Âu để cải thiện việc bảo vệ thông tin. Bởi theo Thủ tướng Đức, châu Âu phải bảo vệ thông tin của riêng mình và đây là việc cần thiết. Mạng lưới này sẽ tránh những email và thông tin khác tự động được chuyển qua Mỹ.
Theo bà Angela Merkel, trên thực tế Facebook và Google có mức độ bảo mật rất thấp trong khi hoạt động kinh doanh quốc tế cần sự bảo vệ an toàn hơn. Ngày 11/2, tờ Nam Đức và tờ Thế giới của Đức đưa tin, Cơ quan bảo vệ Hiến pháp bang Hamburg, Đức cảnh báo hoạt động của NSA tại bang này, đồng thời đặt câu hỏi: liệu Tổng lãnh sự quán Mỹ ở Hamburg có phải là một điểm nghe lén cho NSA và để làm rõ nghi vấn này, cơ quan tư pháp Hamburg đã yêu cầu Tổng lãnh sự quán ở đây, bà Nancy Corbett trả lời.
Cũng theo tạp chí Der Spiegel (trích dẫn các nguồn tin giấu tên ở Văn phòng Bảo vệ hiến pháp Liên bang, cơ quan phản gián của Đức) cho biết, các thành viên cấp cao của một số bộ và ngân hàng liên bang Đức đã nhận được các e-mail nhiễm virus trước Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Saint Petersburg, Nga hồi tháng 9/2013. Và virus được lập trình để gửi thông tin tới Trung Quốc. Ngày 17/2, tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng cũng đưa tin tương tự, theo đó tin tặc Trung Quốc đã tìm cách xâm nhập hệ thống e-mail của một số quan chức cấp cao chính phủ Đức. Một người phát ngôn của chính phủ Đức giấu tên xác nhận rằng, tin tặc Trung Quốc đã cố gắng xâm phạm hệ thống bảo mật thông tin của điện Chancellery, văn phòng của Thủ tướng Đức Angela Merkel.
Theo tờ The Hill của Quốc hội Mỹ, dự luật của Hạ viện Mỹ nhằm ngăn chặn việc NSA thu thập số lượng lớn các cuộc thoại của người dân Mỹ đã được 130 Hạ nghị sỹ đồng bảo trợ, trong khi một dự luật tương tự tại Thượng viện nhận được sự ủng hộ của 20 Thượng nghị sỹ. Cả 2 dự luật kể trên hiện vẫn đang bị kẹt tại 2 Ủy ban Tư pháp của Hạ và Thượng viện (từ tháng 10/2013) và chưa có bất kỳ kế hoạch nào nhằm thúc đẩy chúng sớm được thông qua. Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Hạ viện, Hạ nghị sỹ Bob Goodlatte đang chờ Nhà Trắng có quan điểm chính thức về Đạo luật Tự do Mỹ trước khi quyết định đưa dự luật này vào nghị trình thảo luận. Còn Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện Patrick Leahy muốn xem các đề xuất cụ thể của Bộ trưởng Tư pháp Eric Holder và lãnh đạo các cơ quan tình báo đưa ra theo yêu cầu của Tổng thống Barack Obama vào ngày 28/3, thời hạn chót cho vấn đề này.
Giới chuyên môn cho biết, vấn đề gây tranh cãi nhất hiện nay là trong các đề xuất được nêu ra vẫn chưa xác định Chính phủ hay cơ quan nào sẽ lưu giữ bản ghi cuộc gọi được thu thập theo yêu cầu của các cơ quan tình báo Mỹ, cho dù từ trung tháng 12/2013, Nhà Trắng từng đề xuất để nhà cung cấp dịch vụ hoặc một bên thứ ba lưu giữ các dữ liệu này. Ngoài ra, các cơ quan tình báo Mỹ không muốn trao đặc quyền từng được sử dụng cho bất cứ “kẻ ngoại đạo nào”.
Cựu nghị sĩ Ron Paul cũng vừa kêu gọi người dân Mỹ ký bản kiến nghị trên trang web chính thức của ông đề nghị tha thứ cho cựu nhân viên CIA Edward Snowden. Đồng thời nhấn mạnh, nhờ sự dũng cảm của Edward Snowden nên người dân Mỹ nhận thức được những hành động nghiêm trọng theo dõi dân chúng của chính phủ và anh xứng đáng trở về nhà mà không sợ bị đàn áp hoặc bị bắt giữ.
Việc này diễn ra đúng thời điểm cựu nhân viên CIA Edward Snowden được bầu làm Hiệu trưởng đại diện cho sinh viên tại Đại học Glasgow, một trong những trường đại học lâu đời và danh tiếng nhất ở Anh. Với chức vụ này, Edward Snowden sẽ trở thành đại diện cho sinh viên của trường Glasgow và có trách nhiệm là cầu nối làm việc với hội đồng đại diện cho sinh viên và giúp sinh viên chuyển tải những mối quan tâm của họ tới lãnh đạo trường. Edward Snowden đã vượt qua cựu lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do Charles Kennedy, cựu vận động viên đua xe đạp Graeme Obree, nhà văn Alan Bissett và đức cha Kelvin Holdsworth trong cuộc đua vào vị trí này. Tuy nhiên, theo trang mạng RT của đài truyền hình Nga, nhiều khả năng Edward Snowden không thể nhậm chức vì đang tị nạn ở Nga. Cũng trong ngày 18/2, trang Thatsmyface.com ở bang Oregan (Mỹ) đã tiếp thị mô hình chân dung của Edward Snowden với giá 99USD.
Tuy giới truyền thông không đề cập, nhưng giới chuyên môn rất quan tâm tới thông tin, NSA vừa sa thải người đứng đầu bộ phận từng để Edward Snowden làm việc trước khi cựu nhân viên CIA đào tẩu đến Hongkong, sau đó tạm trú ở Nga. Danh tính của người này không được nhắc tới ở bất cứ nơi nào, và điều đáng nói chẳng mắc lỗi gì trong công việc, nhưng vẫn bị mất chức vì có thuộc cấp là Edward Snowden. Theo giới truyền thông, ngày 17/2, 4 phóng viên từng đưa tin về Edward Snowden đã giành giải báo chí George Polk lần thứ 65. Theo đó, 3 phóng viên của tờ The Guardian (Anh) là Glenn Greenwald, Ewen MacAskill, Laura Poitras và phóng viên Barton Gellman của tờ Washingtonpost (Mỹ) được bầu chọn với số phiếu cao nhất vì những bài báo dựa trên các tài liệu do Edward Snowden cung cấp.
Ngày 20/2, khi trả lời phỏng vấn Kênh truyền hình Televisa, Ngoại trưởng Mexico Jose Antonio Meade cho biết, tại cuộc gặp riêng giữa Tổng thống Mexico Enrique Pena Nieto và Tổng thống Mỹ, ông Barack Obama đã cam kết ngừng do thám nước này. Ngoại trưởng Jose Antonio Meade khẳng định, chủ đề do thám đã được hai nhà lãnh đạo bàn bạc trong cuộc gặp riêng kể trên, trước khi khai mạc Hội nghị thượng đỉnh Bắc Mỹ tại Toluca, thủ phủ bang Mexico.
Ngày 22/2, tờ El Tiempo của Colombia tuy dẫn nguồn từ các quan chức cấp cao cho biết, thư điện tử của Tổng thống Juan Manuel Santos đã bị theo dõi, nhưng không nói rõ ai đứng đằng sau hành động bất hợp pháp này. Ngay sau khi vụ việc xảy ra, Chính phủ Colombia đã rà soát lại tất cả các biện pháp bảo vệ an ninh cho Tổng thống Juan Manuel Santos và các quan chức cấp cao khác. Trong khi đó, phát biểu tại một cuộc họp báo, Bộ trưởng Quốc phòng Colombia Juan Carlos Pinzon cho biết, Tổng thống Juan Manuel Santos đã bày tỏ với ông mối quan ngại về khả năng thư điện tử của mình là đối tượng theo dõi gián điệp. Ông Juan Carlos Pinzon tiết lộ, Colombia đã đề nghị Tây Ban Nha, Anh, Hàn Quốc và Israel cử chuyên gia để cố vấn nhằm bảo đảm an ninh mạng. Cựu Tổng thống Colombia Alvaro Uribe Velez khi đương nhiệm cũng từng bị nghe lén các cuộc điện đàm
