Ông Patrick Ventrell tuyên bố: “Là một nước Thái Bình Dương, Mỹ có lợi ích quốc gia trong việc duy trì hòa bình, ổn định, tôn trọng luật pháp quốc tế, tự do hàng hải và thương mại hợp pháp không bị ngăn trở trên Biển Đông. Do đó, chúng tôi phản đối mạnh mẽ việc đe dọa hoặc dùng vũ lực hoặc áp bức để tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông bởi bất cứ bên liên quan nào”.
Đồng thời, phó phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ cũng nhấn mạnh rằng, những sự kiện như thế này càng cho thấy sự cần thiết phải có “một bộ quy tắc ứng xử để xử lý một cách minh bạch và hợp pháp” xung đột có thể xảy ra giữa các bên có cùng tranh chấp chủ quyền biển đảo trên Biển Đông.
Về vụ việc này, dù phía Việt Nam đã có công hàm ngoại giao phản đối, yêu cầu phía Trung Quốc điều tra, xử lý nghiêm hành động sai trái và vô nhân đạo nói trên và bồi thường thiệt hại cho ngư dân Việt Nam, song Trung Quốc vẫn không nhìn nhận đúng sự việc mà vẫn biện hộ bằng những lời lẽ không chính xác.
Nhiều nhà phân tích nhận định, những dự báo mới về dự trữ dầu mỏ và nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú trên Biển Đông càng trở thành động lực khiến Trung Quốc cố tình lao vào cuộc tranh chấp biển đảo với các quốc gia láng giềng vì nhu cầu của nước này về các nguồn tài nguyên thiên nhiên ngày càng lớn do áp lực dân số gia tăng.
Đó là chưa kể đến tham vọng muốn biến Biển Đông thành “ao làng” khiến Bắc Kinh càng gia tăng các hoạt động trên biển nhằm thể hiện quyền uy của mình bất chấp sự phản đối kịch liệt của các quốc gia láng giềng. Riêng trong ngày 27/3, lực lượng đặc nhiệm hải quân Trung Quốc lần đầu tiên đổ bộ xuống bãi đá ngầm James Shoal và ngang nhiên tuyên bố đây là “cực Nam” của nước này, bất chấp việc bãi đá ngầm chỉ cách Malaysia có 80km, cách Brunei 200km, nhưng cách đất liền Trung Quốc tận 1.800km.
Trước đó một ngày, Cục Hải dương quốc gia Trung Quốc thông báo hai tàu hải giám đã trở về thành phố Quảng Châu sau khi kết thúc hoạt động tuần tra (trái phép) trên Biển Đông. Về việc này,
Ngoài ra, hôm 22/3, quan chức hàng hải Trung Quốc còn loan báo lập dịch vụ dự báo môi trường hàng hải tại cái gọi là “thành phố Tam Sa” mà Bắc Kinh mới thành lập để quản lý các quần đảo và vùng biển lân cận ở Biển Đông. Theo đó, mạng lưới này cũng được phép dự báo môi trường hàng hải xung quanh đảo Phú Lâm thuộc Hoàng Sa và bãi đá Chữ Thập thuộc Trường Sa của Việt Nam.
Phải khẳng định rằng, những hành động đơn phương, ngang ngược nói trên của Trung Quốc trên Biển Đông đã tạo thành những biến động lớn về an ninh trong khu vực này, khiến cả cộng đồng quốc tế lo ngại. Nhiều hội thảo quốc tế về Biển Đông đã được tổ chức ở các nước trên thế giới trong đó có cả Mỹ.
Mới đây, hôm 23/3, Ngoại trưởng Australia Bob Carr cũng kêu gọi các quốc gia ở châu Á có cùng tranh chấp trên biển Hoa Đông và Biển Đông sớm tìm cách giải quyết để cùng hợp tác khai thác nguồn tài nguyên quý giá tại vùng biển này. Hơn nữa, Biển Đông là đường trung chuyển hàng hóa quan trọng trên thế giới nên việc giải quyết hòa bình, ổn định ở khu vực này lại càng trở nên quan trọng
