Một năm của “sự thật sống còn”

Nếu được hỏi điều gì đọng lại nhất trong giới văn nghệ, giải trí năm 2021 vừa qua, có lẽ sẽ không ít người nhắc đến hai chữ từ thiện. Nó là một ồn ào kéo dài, tạo ra các phe tranh cãi trái chiều suốt cả một năm trời sau chuyện một nữ doanh nhân đăng đàn tố cáo hết nhân vật này tới nhân vật khác.

Thật giả trở nên lẫn lộn, đặc biệt khi những người nổi tiếng có liên quan liên tục trưng ra bằng chứng là các chứng từ sao kê ngân hàng. Những ai vốn tin họ lấy đó làm căn cứ củng cố thêm vững chắc cho niềm tin của mình. Còn những ai mặc định đã không tin từ đầu thì lại càng soi mói kỹ hơn các bản sao kê để đặt ra thêm nhiều câu hỏi nghi vấn.

Và không có gì buồn hơn khi những ngày cuối năm lại rộ lên một cuộc đấu tố giữa chính nghệ sỹ với nghệ sỹ và vấn đề chính cũng lại xoay quanh từ thiện. Đó là chuyện của Thương Tín và Trịnh Kim Chi. Thực hư ra sao không ai hay, nên cũng chẳng ai dám cả quyết đúng - sai thế nào. Nhưng bẽ bàng là cảm giác có thật của những người trong giới showbiz khi chứng kiến câu chuyện này. Là một nghệ sỹ luôn xuất hiện hào nhoáng và lộng lẫy, không một ai muốn mình trở nên tiều tụy trong mắt công chúng. Nhưng Thương Tín đã xuất hiện như thế, và không phải chỉ một lần. Những nhà hảo tâm cũng đã chìa cánh tay đùm bọc lấy Thương Tín cũng không chỉ một lần. Song, có lẽ, lần này sẽ là lần cuối khi mà đồng nghiệp đàn em đã cố gắng làm gì đó để giúp đỡ ông, nhưng kết quả nhận về lại là những tố cáo và hoàn toàn có khả năng sẽ trở thành một vụ kiện.

Xuyên suốt tất cả các câu chuyện từ thiện này, điều đọng lại lớn nhất là gì? Khi chưa có những kết luận chi tiết của cơ quan điều tra đối với từng trường hợp cụ thể, chúng ta chưa có quyền phán xét phải quấy. Nhưng chúng ta dễ nhận thấy, nghệ sỹ thực tế rất dễ bốc đồng. Làm việc bốc đồng theo hứng là một chuyện. Làm thiện nguyện cũng bốc đồng. Hơn thế nữa, trong cái bốc đồng đó cũng có cả những “sân si” đúng nghĩa khi thấy người này, người kia làm được nên mình cũng phải ráng mà làm để chứng tỏ đẳng cấp. Cái dở của họ là không có sự tham chiếu luật. Một khi đã làm không tuân theo luật thì sẽ có những sơ hở phát sinh.

Để rồi khi bắt đầu có những phát pháo đấu tố hướng tới các nhân vật công chúng đã làm từ thiện, mạng xã hội trở nên hỗn loạn thực sự với quá nhiều tranh cãi qua lại, các thông tin đa chiều. Ngờ vực chắc chắn là có. Và một khi sự việc đã được đưa cho các cơ quan pháp luật tiến hành điều tra, xử lý, cái kết cuối cùng chắc chắn là không có hậu. Nghệ sỹ có đúng đi nữa thì cũng như con chim đậu cành cong, họ sẽ cảm thấy e dè trong các hoạt động từ thiện sau này. Nghệ sỹ mà sai thì coi như toàn bộ sự nghiệp vứt bỏ, đúng nghĩa “mua danh ba vạn bán danh ba đồng”. Chỉ có điều, từ trong các tranh cãi gay gắt, các đấu đá ầm ĩ ấy, thứ bộc lộ duy nhất là sự vô cảm, cái độc ác, đặc biệt là của những người thích tìm kiếm sự hả hê khi nhìn kẻ khác “ngã ngựa”.

Trong cuốn phim “The two Popes” (Hai giáo hoàng) nói về các cuộc gặp gỡ trước đây giữa Giáo hoàng Benedict và Giáo hoàng Francis có một câu thoại rất hay. Giáo hoàng Francis khi nói tới sự thật và tình yêu thương đã thốt lên câu: “Sự thật có thể là sống còn nhưng không có tình yêu thương thì cũng không thể chịu đựng nổi”. Đúng là chúng ta luôn đi tìm sự thật như một lẽ sống còn, chấp nhận cả sự thật đắng ngắt như một liều thuốc dã tật và nhân danh việc kiếm tìm sự thật để có thể làm tất cả. Nhưng nếu kiếm tìm được sự thật ấy rồi mà không còn lẽ yêu thương trong cõi đời này thì sự thật liệu có còn giá trị gì nữa hay không. Và ở câu chuyện từ thiện xuyên suốt của năm, người ta kiếm tìm sự thật không phải nhân danh lẽ yêu thương nào cả, mà nhiều khi còn vì thù ghét, vì mong muốn bóc trần một ai đó trước bàn dân thiên hạ.

Và chính các nghệ sỹ cũng rất cần phải suy nghĩ kỹ về câu chuyện kéo dài dai dẳng này. Họ muốn tôn vinh lòng yêu thương bằng công tác từ thiện, điều đó là tốt, nếu không nói là quá tốt. Nhưng họ cần hiểu luật để việc mình làm bắt đầu từ sự thật và luôn kết thúc bằng sự thật. Chỉ có cách đó mới ngăn cản được các thù ghét khác sau này, những thù ghét có thể nhân danh sự thật chỉ để thoả mãn cái thú được thấy kẻ khác phải bẽ bàng.

Văn Đoàn

Các tin khác

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.

“Hãy sống đúng với những giấc mơ của tuổi trẻ”

“Hãy sống đúng với những giấc mơ của tuổi trẻ”

Mặc dù chưa diễn ra nhưng diễn đàn “Tiếng nói tuổi trẻ - Hành động của Đoàn” năm 2026 đã nhận được 64.000 câu hỏi của các bạn trẻ gửi về ban tổ chức, một con số kỉ lục, chứng tỏ thanh niên Việt Nam thực sự quan tâm đến sự phát triển của đất nước và sứ mệnh của thế hệ.