Mối quan hệ giữa Thủ tướng Anh với tờ báo News of the World

Các nghị sĩ Anh đang yêu cầu chủ tịch News International James Murdoch, con trai tỷ phú, ông trùm truyền thông Rupert Murdoch, tiếp tục điều trần trước Quốc hội xung quanh vụ bê bối kể trên. Dư luận quan tâm nhất tới mối quan hệ giữa báo chí với cảnh sát và chính giới.

Từ cuộc điều tra ở Anh

Ngày 21/7, Sở Cảnh sát London (Scotland Yard) đã đề nghị Văn phòng ủy viên thông tin Anh (ICO) cung cấp tài liệu của cuộc điều tra năm 2006 về việc 31 tờ báo ở Anh từng thuê thám tử tư lấy thông tin một cách bất hợp pháp. Trong danh sách này, ngoài các báo của Tập đoàn News International (trực thuộc News Corp) còn có các báo lớn như Daily Mail, Daily Mirror, The People, The Mail... ICO đã phát hiện có tới 4.000 yêu cầu từ 305 phóng viên và 31 xuất bản phẩm gửi tới thám tử tư đề nghị thu thập thông tin cá nhân nhạy cảm và nhiều trường hợp được làm một cách bất hợp pháp.

Trong số 4.000 yêu cầu kể trên, tờ Daily Mail là nhiều nhất, tiếp đến là Sunday People, Daily Mirror, Mail on Sunday, The Sun… Mặc dù News of the World đứng thứ 5 (228 yêu cầu của 23 phóng viên) nhưng tờ báo này đã phải đóng cửa hôm 10/7. Tuy đã phải điều trần cùng cha, nhưng ông James Murdoch có thể sẽ bị chất vấn tiếp. Đây là tuyên bố của Chủ tịch Ủy ban Văn hóa, Truyền thông và Thể thao của Quốc hội John Whittingdale. Ông James Murdoch, Phó Giám đốc điều hành News Corporation sẽ phải trả lời về tuyên bố "không biết về một email đề cập chuyện nghe trộm ở News of the World" khi điều trần trước Quốc hội hôm 19/7.

Giới truyền thông đưa tin, những bằng chứng cụ thể đang chống lại ông James Murdoch. Năm 2009, ông James Murdoch đồng ý bồi thường cho Giám đốc Liên đoàn Cầu thủ chuyên nghiệp Anh Gordon Taylor 725.000 bảng Anh (khoảng 1,4 triệu USD lúc đó) khi ông gửi đơn kiện News of the World vì tội nghe trộm điện thoại. Và điều này được cựu Tổng biên tập Colin Myler và cựu quản lý pháp luật Tom Crone của News International, một thành viên của News Corporation làm chứng.

Một trong những bằng chứng quan trọng của vụ nghe trộm tại News of the World là bức email của Neville Thurlbeck, phóng viên chủ chốt tại đây. Trong email, Neville Thurlbeck đã yêu cầu có một bản bóc băng ghi âm đoạn thư thoại được ghi lén của ông Gordon Taylor. Giới truyền thông cho rằng, 3 đảng chính trị lớn nhất ở Anh đã hợp tác cùng Giáo hội Anh, nhóm người nổi tiếng và tất cả các phương tiện truyền thông khác tập trung tấn công tập đoàn truyền thông lớn thứ hai thế giới News Corporation của nhà tài phiệt Rupert Murdoch, hiện là chủ của hơn 170 tờ báo trên khắp thế giới, chưa kể một số kênh truyền hình nổi tiếng và vô số các công ty truyền thông khác.

Giới chuyên môn khâm phục khả năng đối phó của ông trùm truyền thông Rupert Murdoch - thể hiện bản lĩnh bằng những câu trả lời khôn ngoan và thẳng thắn trong phiên điều trần diễn ra hôm 19/7. Tỷ phú Rupert Murdoch nhấn mạnh, không chấp nhận việc phải chịu trách nhiệm cuối cùng về vụ bê bối của tờ News of the World. Trước đó (15-7), tỷ phú Rupert Murdoch đã xin lỗi gia đình nữ sinh Milly Dowler 13 tuổi bị sát hại, nạn nhân của vụ moi tin trộm của tờ News of the World năm 2002.

Ngày 21/7, Bộ trưởng Nội vụ Australia Brendan O'Connor tuyên bố, sẽ củng cố luật bảo vệ quyền riêng tư. Trước đó, các tập đoàn truyền thông ở Australia như News Limited, Australia's Fairfax Media từng phản đối sửa đổi luật này với lý do như vậy sẽ kìm hãm tự do ngôn luận. Trước đó (20/7), Thủ tướng Julia Gillard thông báo, công ty News Limited, thuộc Tập đoàn News Corporation có thể phải đối mặt với những phiên điều trần tại Australia xung quanh vụ bê bối nghe trộm điện thoại của tờ News of the World. Thủ tướng Julia Gillard đưa ra thông báo kể trên sau khi Đảng Xanh, một đảng lớn ở Australia, hiện đang kiểm soát tại Thượng viện đề nghị mở cuộc điều trần trước Quốc hội về mức độ ảnh hưởng của vụ việc tại nước này.

Cách đây mấy hôm, nhiều thành viên nội các đã liên tục cáo buộc công ty News Limited tung tin bịa đặt nhằm vào chính phủ thiểu số của Công đảng. Bộ trưởng Truyền thông Stephen Conroy thậm chí còn cho rằng, News Limited đang mở chiến dịch nhằm "thay đổi chế độ" tại Australia. Tuy nhiên, Giám đốc điều hành News Limited là John Hartigan đã bác bỏ cáo buộc này bởi không có chiến dịch nào chống lại Công đảng và các tờ báo của công ty luôn đưa tin công bằng, không hề gây kích động. Theo hãng tin Reuters, công ty News Limited đang kiểm soát 70% thị trường báo chí Australia.

Được biết, FBI đang làm rõ những cáo buộc đối với một số phóng viên tờ News of the World và cuộc điều tra được tiến hành trong bối cảnh tờ Fox News dẫn lời một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ cho biết, trước khi bị tiêu diệt Osama bin Laden đang lên danh sách những kẻ sẽ tham gia cuộc tấn công nước Mỹ nhân dịp kỷ niệm 10 năm sự kiện 11/9/2001.

Ngày 15/7, FBI tuyên bố sẽ mở cuộc điều tra đối với News Corporation (có trụ sở tại New York, tập đoàn mẹ của công ty News International, chủ tờ báo News of the World ở Anh) theo yêu cầu của các nghị sĩ Mỹ. Về phần mình, gia đình các nạn nhân của vụ khủng bố 11/9/2001 sẽ gặp các công tố viên Mỹ và một số quan chức Bộ Tư pháp để thảo luận về cáo buộc bê bối nghe trộm điện thoại và xem lén tin nhắn của nhiều nạn nhân trong vụ khủng bố này.

Eric Boehlert, quan chức cấp cao của hãng Media Matters đã ví scandal của tỷ phú Rupert Murdoch giống như vụ Watergate của Tổng thống Mỹ Richard Nixon bị phơi bày năm 1974. Tuy chưa phải ra đi giống như Tổng thống Richard Nixon, nhưng kể từ khi vụ bê bối diễn ra, giá trị cổ phiếu của tập đoàn truyền thông News Corporation đã sụt 7%, tương đương hơn 3 tỉ USD.

Hơn nửa năm trước (21/1/2011), ông Andy Coulson buộc phải rời ghế Giám đốc truyền thông của Thủ tướng David Cameron vì vụ nghe trộm điện thoại. Ngay từ khi đó nhiều người đã nhận định, sự ra đi của ông Andy Coulson có thể gây tổn hại đến uy tín chính trị của Thủ tướng David Cameron. Ngày 8/7, cảnh sát bắt ông Andy Coulson vì nghi ngờ cựu Tổng biên tập biết những vụ nghe trộm điện thoại khi ông còn là lãnh đạo tờ News of the World (2003-2007).

Thủ tướng David Cameron bất ngờ trước tin này. Sự nghiêm trọng của vụ nghe trộm điện thoại lớn tới mức Thủ tướng David Cameron phải cắt ngắn chuyến thăm châu Phi - thay vì thăm 4 nước Nam Phi, Nigeria, Rwanda và Nam Sudan, ông phải trở về nước sau chuyến thăm Nigeria. Ngày 20/7, Thủ tướng David Cameron đã điều trần trước Quốc hội, đồng thời bác bỏ một số chỉ trích vì đã tuyển dụng ông Andy Coulson.

Thủ tướng David Cameron cũng nhấn mạnh, ông Andy Coulson có thể không biết về hoạt động của News of the World khi về làm việc cho mình cách đây 4 năm (2007) và khẳng định, nếu ông Andy Coulson khai man về vụ nghe trộm điện thoại thì sẽ bị truy tố. Thủ tướng David Cameron đã thành lập ủy ban điều tra về vụ bê bối kể trên. Ủy ban được chia thành hai nhóm.

Nhóm một tập trung vào những vấn đề cần xem xét tới mối quan hệ giữa báo chí, cảnh sát và chính khách trong vụ việc của News of the World. Nhóm hai nghiên cứu Luật Báo chí, các hãng phát thanh truyền hình và những mạng xã hội có hoạt động trái phép. Được biết, ủy ban này có sự tham gia của 4 phóng viên đến từ kênh truyền hình Channel 4, Daily Telegraph và báo Finacial Times.

Thủ tướng David Cameron yêu cầu phải điều tra chặt chẽ để bảo đảm sẽ không tái diễn tình trạng nghe trộm trong tương lai. Mặc dù vậy, nhiều người nói rằng, vụ bắt giữ ông Andy Coulson và bà Rebekah Brooks đã làm gia tăng những tin đồn về mối quan hệ của Thủ tướng Daivd Cameron với tập đoàn truyền thông này. Lãnh đạo Công đảng Ed Miliband kêu gọi Thủ tướng David Cameron phải xin lỗi vì phạm sai lầm nghiêm trọng trong việc dùng người.

Ông Ed Miliband cũng yêu cầu Thủ tướng phải làm rõ những cuộc đối thoại giữa Thủ tướng với ông Andy Coulson trước khi bổ nhiệm cựu Tổng biên tập tờ News of the World làm Giám đốc truyền thông, cũng như công khai chi tiết tất cả các cuộc gặp với bà Rebekah Brooks. Giới bình luận cho rằng, Công đảng đang muốn tận dụng vụ bê bối kể trên để yêu cầu tổng tuyển cử sớm.

Liên quan tới vụ bê bối News of the World các nghị sĩ Anh cũng chỉ trích Sở Cảnh sát London (Scotland Yard) thất bại trong hàng loạt vụ điều tra nghe trộm điện thoại của tờ báo này. Ngày 20/7, Sở Cảnh sát London (Scotland Yard) tuyên bố, phải tăng cường nhân lực cho nhóm điều tra vụ bê bối nghe trộm điện thoại, tăng từ 45 lên 60 người.

Nhưng chỉ 2 ngày sau, người ta lại bổ sung 15 sĩ quan cho nhóm điều tra này bởi công việc quá nhiều và phức tạp. Sở Cảnh sát London tuyên bố, sẽ thông báo cho tất cả những ai là nạn nhân trong vụ nghe trộm điện thoại của tờ News of the World. Các nghị sĩ Anh tuy hoan nghênh quyết định này, nhưng vẫn bày tỏ lo ngại khi chỉ có 170 người được thông báo trong khi có tới 12.800 người bị ảnh hưởng.

Chỉ trong vòng 24 giờ, cả Cảnh sát trưởng London Paul Stephenson và Cảnh sát trưởng chống khủng bố John Yates đều từ chức vì mối quan hệ với một cựu Phó Tổng biên tập viên của tờ News of the World. Giám đốc Sở Cảnh sát London Paul Stephenson tuy tuyên bố từ chức nhưng vẫn nhấn mạnh, không có liên quan tới scandal nghe trộm