Manh nha cuộc chiến thương mại giữa EU, Indonesia và Malaysia

Dầu cọ hiện đang là vấn đề nóng giữa Indonesia, Malaysia và Liên minh châu Âu. Tình hình càng trở nên căng thẳng khi EU công bố chính sách quy định về việc sử dụng dầu cọ vào cuối tháng 3 vừa qua, đẩy châu Âu và hai quốc gia sản xuất dầu cọ lớn ở khu vực châu Á bước vào cuộc chiến thương mại gay gắt.

Đạo luật dầu cọ mới của EU cho rằng: đây là nguồn nhiên liệu sinh học không bền vững, là nguyên nhân dẫn đến nạn phá rừng hàng loạt. Trước quan điểm của châu Âu, Indonesia và Malaysia đang lo lắng thị trường dầu cọ sẽ tiếp tục bị thu hẹp, sau khi gánh chịu áp lực giá dầu cọ suy giảm đến 15% vào năm ngoái.

Indonesia sẽ đưa vụ việc này ra Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) ngay khi đạo luật của EU chính thức có hiệu lực. Phía Malaysia cũng lên tiếng đe doạ trả đũa bằng cách ngừng việc mua vũ khí của châu Âu. “Chính sách dầu cọ của EU có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến mối quan hệ ngoại giao vốn tốt đẹp giữa Liên minh châu Âu và Indonesia”, ông Darmin Nasution, Bộ trưởng Điều phối các vấn đề kinh tế của Indonesia bày tỏ. Bộ trưởng Darmin cũng cho biết thêm: “Chúng tôi sẵn sàng mang vụ việc này ra trước WTO, vì chúng tôi không đáng bị đối xử như thế”.

Một bộ trưởng Indonesia hôm 27-3 thậm chí tuyên bố tại một diễn đàn về dầu cọ rằng Jakarta có thể rút khỏi Thỏa thuận về Khí hậu Paris 2015, nếu châu Âu vẫn duy trì dự án loại dầu cọ ra khỏi danh sách các thành phần dùng để sản xuất nhiên liệu sinh học của châu Âu từ đây đến năm 2030. Lời đe dọa rời khỏi Thỏa thuận Khí hậu Paris là một áp lực mới với châu Âu trong hồ sơ nhiên liệu sinh học đầy gai góc.

Hợp đồng vũ khí bên bờ vực sụp đổ

Vào cuối tháng 3-2019, ông Mahathir Mohamad, Thủ tướng Malaysia phát biểu: “Nếu châu Âu còn tiếp tục những hành động gây bất lợi cho việc xuất khẩu dầu cọ, chúng tôi sẽ huỷ bỏ các hợp đồng mua vũ khí từ EU và sẵn sàng mua vũ khí của Trung Quốc hoặc một quốc gia khác”.

Trước đó, Malaysia đã lên kế hoạch thay thế các chiến đấu cơ lỗi thời như máy bay tiêm kích Mig-29 của Nga bằng máy bay chiến đấu Rafale và Eurofighter Typhoon của EU.

Tại Indonesia và Malaysia, ngành sản xuất dầu cọ được coi như một lợi ích quốc gia, gắn liền với phát triển. Chính quyền Jakarta và Kuala Lumpur thường chống lại các tấn công nhắm vào ngành trồng cọ bằng mọi giá, hàng năm tạo ra hơn 30 triệu tấn dầu, chủ yếu tại hai đảo lớn Sumatra và Kalimantan (Indonesia). Jakarta và Kuala Lumpur cho rằng ngành công nghiệp dầu mang đến lợi nhuận cao, được nhiều tập đoàn lớn tài trợ và giúp hàng triệu nông dân thoát nghèo.

Tuy nhiên các chuyên gia về môi trường và sinh thái đang lên tiếng chỉ trích ngành công nghiệp này. Họ cho rằng việc sản xuất dầu cọ đã dẫn đến nạn phá rừng ồ ạt, gây mất cân bằng sinh học, đe doạ đến cuộc sống của các loài, đặc biệt là đười ươi. Liên minh châu Âu cũng nhấn mạnh việc sản xuất nguyên liệu trên tạo ra khí phát thải nhà kính, gây biến đổi khí hậu. Điều này hoàn toàn đi ngược với mục tiêu sử dụng nhiên liệu sạch và bền vững mà EU đang thực thi. Việc phá rừng được sử dụng như một luận điểm chính trong chủ trương gạt dầu cọ ra khỏi các thành phần chế tạo nhiên liệu sinh học tương lai của Liên minh châu Âu.

“Đạo luật mới về dầu cọ chỉ hướng đến việc ngăn EU dùng nguồn nguyên liệu gây hại cho môi trường, do quá trình sản xuất tạo ra nhiều khí nhà kính không kém nhiên liệu hoá thạch”, ông Vincent Guérend, đại sứ EU tại Indonesia nói với AFP.

Theo nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Nature Climate Change, Indonesia là một trong ba lá phổi của hành tinh, cùng với Brazil ở châu Mỹ Latinh và Congo ở châu Phi, nhờ có diện tích rừng nhiệt đới phủ lên 60% lãnh thổ. Nhưng chỉ trong hơn nửa thế kỷ qua, các chính quyền liên tiếp tại Jakarta đã dễ dàng hy sinh nguồn tài nguyên đó để phát triển công nghiệp gỗ và công nghệ sản xuất dầu cọ.

Thủ tướng Mahathir Mohamad khẳng định, nếu châu Âu còn tiếp tục những hành động gây bất lợi cho việc xuất khẩu dầu cọ, Malaysia sẽ huỷ bỏ các hợp đồng mua vũ khí từ EU.
Thủ tướng Mahathir Mohamad khẳng định, nếu châu Âu còn tiếp tục những hành động gây bất lợi cho việc xuất khẩu dầu cọ, Malaysia sẽ huỷ bỏ các hợp đồng mua vũ khí từ EU.

Indonesia phá rừng nhiệt đới nhanh hơn Brazil. Ảnh vệ tinh của Cơ quan không gian NASA cho thấy 840 ngàn hecta diện tích rừng nguyên sinh của Indonesia bị phá hủy để lấy đất trồng cọ. Cùng thời điểm diện tích đốn rừng của Brazil chỉ bằng phân nửa so với tại Indonesia. Còn theo thẩm định của nhiều tổ chức bảo vệ môi trường, thì mỗi năm có từ 40 ngàn đến 200 ngàn hecta rừng Indonesia bị xóa sổ. Kèm theo đó một số sinh và thực vật bị khai tử.

Tuy nhiên, ông Luhut Panjaitan, Bộ trưởng Điều phối các vấn đề hàng hải Indonesia cam kết: “Chúng tôi đang nỗ lực cắt giảm lượng khí thải CO2, và tạo môi trường bảo vệ loài đười ươi”. Để thể hiện thiện chí, năm 2018, Jakarta đã ban hành lệnh cấm xây dựng đồn điền dầu cọ mới trong ba năm.

Indonesia và Malaysia liên kết chống lại chính sách của EU

Năm ngoái, EU bắt đầu đề ra chỉ thị hạn chế sử dụng dầu cọ làm nguyên liệu thô trong sản xuất nhiên liệu sinh học, và sẽ cắt bỏ hoàn toàn vào năm 2030. Trước tình hình đó, Indonesia và Malaysia đã liên kết chặt chẽ cùng lên tiếng chống lại quyết định của EU.

Đạo luật dầu cọ mới 2019 được Ủy ban châu Âu thông qua ngày 13-3-2019, nhưng văn bản vẫn phải chờ Nghị viện và các nước thành viên thống nhất. Nếu sau hai tháng Nghị viện không phản đối, đạo luật sẽ chính thức có hiệu lực.

Jakarta và Kuala Lumpur đồng kêu gọi mọi người dân lên án sự phân biệt đối xử của châu Âu đối với ngành dầu cọ của nước mình, đồng thời tố cáo châu Âu tạo nên “hành lang bảo vệ quyền lợi” cho những nhà sản xuất nhiên liệu sinh học của mình.

“Nếu tình hình phân biệt thương mại vẫn tiếp tục diễn ra, thì mọi thứ cần được minh bạch trước WTO”, ông Vincent Guérend nói. Indonesia cũng ám chỉ nước này có thể tạm ngưng đàm phán về Hiệp định thương mại tự do với Liên minh châu Âu.

Tuy nhiên, khi được hỏi về khả năng xảy ra cuộc chiến thương mại, Đại sứ châu Âu tại Indonesia cho biết: “Cuộc chiến thương mại không phải là điều mà EU mong muốn. Chúng tôi đang cố gắng hạn chế tình trạng tồi tệ đó”.

Châu Âu vốn không có ý định cấm nhập khẩu dầu cọ, vì đây là nguyên liệu được sử dụng rộng rãi trong ngành thực phẩm và mỹ phẩm của châu lục. Eu vốn là nhà nhập khẩu dầu cọ đứng thứ hai toàn thế giới. Tuy nhiên, một nửa lượng dầu cọ nhập khẩu (tương đương 4 triệu tấn) được dùng làm nguyên liệu trong việc chế tạo nhiên liệu sinh học, đây mới là phần EU muốn ngăn cản.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…