Mạch nước thiêng giữa rừng già

Trong cái nắng như thiêu đốt của mùa hè, chúng tôi đến huyện vùng cao Khánh Vĩnh (Khánh Hòa). Ở đây có một hiện tượng tự nhiên kỳ lạ. Trong khi người dân ở nhiều buôn làng tại huyện vùng cao chật vật với nguồn nước sinh hoạt hằng ngày thì người dân thôn Hòn Lay (xã Khánh Hiệp) dư dả nước để sử dụng. Và trong khi nhiều địa phương khác ruộng rẫy khô cằn nứt nẻ thì ở Hòn Lay, ruộng lúa nước xanh mơn mởn quanh năm.

Các già làng thôn Hòn Lay tiết lộ sức sống kỳ lạ ở buôn làng mình bắt nguồn từ mạch nước thiêng chưa bao giờ vơi cạn. Mạch nước này từng gây cơn sốt liên tỉnh với hàng ngàn người từ khắp nơi đổ về những mong được "mẹ suối thần"… độ mạng!

Chiều chạng vạng, câu chuyện về mạch nước thiêng ở thôn Hòn Lay của các già làng gợi cho tôi nhớ đến câu chuyện của hơn 10 năm trước. Bận ấy người ta từ khắp nơi, có cả người ở TP HCM và thậm chí ở Cà Mau... tin rằng khi ai đó bị đau bệnh, gặp chuyện xúi quẩy chỉ cần nhúng thân phàm vào nguồn nước suối nóng ở thôn Hòn Lay thì mọi bệnh tật, xui xẻo sẽ tan biến. Và vì niềm tin ấy, người ta phong cho dòng nước nóng tuôn chảy từ lòng đất là "suối thần".

1. Chuyện bắt nguồn vào cuối tháng 7/2004. Bận ấy đến Khánh Hòa tìm hiểu về nghề săn kỳ nam của dân đi địu (ngậm ngải tìm trầm), khi nghe người xứ trầm râm ran rủ nhau đi viếng "thần suối" giữa rừng già Hòn Lay, thấy câu chuyện "suối thần" khá ly kỳ, chúng tôi lần đường tìm đến.

Nằm cách Nha Trang Khánh Hòa hơn 70 km, sau gần 4 giờ lăn bánh trên quãng đường bầm dập băng qua hàng chục mỏm núi tạo thành cung đường uốn éo bò trườn, chúng tôi mới đến được nơi cần đến.

Ẩn giữa núi rừng mênh mang, khi đặt chân đến khu vực giữa thôn Hòn Lay, chúng tôi lọt thỏm vào quang cảnh hết sức rùng rợn: Bên ao nước đen ngòm rộng chỉ khoảng 20m2, có đến hàng trăm con người với nam phụ lão ấu bâu quanh. Từ người khỏe mạnh đến người mắc các chứng bệnh ngoài da, bệnh nan y, chen chúc tắm táp. Người hứng từng ca nước đổ vào bình để dành uống trừ bệnh, kẻ vốc nước thoa khắp mình. Lại có người mặc kệ dòng nước đen đúa tanh hôi trầm hẳn thân mình...

Toàn cảnh mạch nước nóng hiện tại ở thôn Hòn Lay.
Toàn cảnh mạch nước nóng hiện tại ở thôn Hòn Lay.

Chứng kiến cái cảnh người ta tắm, uống trong không gian đặc quánh, bốc đủ thứ mùi đồ ăn, xú uế... kia mà không khỏi ớn lạnh. Mỗi người mỗi kiểu nhưng cả thảy đều có điểm chung là lúc hứng nước hay tắm táp thì miệng lầm bầm khấn cầu. Tôi hỏi thăm thì được nhiều người giải thích vì đây là chốn linh thiêng, là nơi cư trú của các linh thần nên muốn gì phải khấn xin, có lòng thành thì việc van vái, mong cầu "thần suối" chữa bệnh sẽ được toại ý. Bằng không vô phép, "thần" vật chết?.

Tìm hiểu về ngọn nguồn của cơn sốt suối thần ở thôn Hòn Lay, còn nhớ bận ấy, sau khi tận tường cái cảnh con người ta mê muội lên đến đỉnh điểm với các kiểu van vái khấn cầu, qua trao đổi với anh Nie Vinh, trưởng thôn Hòn Lay, mới biết "suối thần ở Hòn Lay" là mạch nước khoáng nóng đậm mùi lưu huỳnh nhiều năm qua là nơi sinh hoạt, tắm giặt của gần 40 hộ đồng bào Ê-đê chứ không phải là cấm địa thiêng linh, không phải là chốn hành lễ, tế thần như người ta đồn đại.

Cũng theo anh Nie Vinh, trước tết Nguyên đán (2004), thông tin về suối nước nóng rộ lên khi huyện cho mở con đường liên thôn. Tin đồn "thần suối" tốt bụng, ai cầu gì đồn nấy của những kẻ có máu dị đoan, dân nghiện đề, phường buôn thần bán thánh, đã thu hút hàng ngàn người ùn ùn đổ về tụ tập, ăn uống, cúng bái từ mờ sáng đến tối mịt. Điều đó gây khổ sở, đảo lộn cho sinh hoạt của người dân địa phương....

Bệnh vảy nến, bệnh chàm, bệnh rôm sảy ở trẻ em, bệnh đau bao tử, bệnh ung thư và hàng trăm chứng bệnh khác... nếu tin tưởng, thành tâm, nếu tắm và uống nước “suối thần” thường xuyên sẽ chóng lành, mau hồi phục? Dù chính quyền xã Khánh Hiệp nói riêng và huyện Khánh Vĩnh nói chung lúc bấy giờ ra sức tuyên truyền đó chỉ là những đồn đại xằng bậy nhưng điều ấy không đủ sức cản ngăn con người ta.

Lúc đầu chỉ là dân trong tỉnh ùn ùn đổ đến thôn Hòn Lay để tỏ lòng thành với vị "thần suối" mà họ chỉ biết qua lời đồn. Càng về sau, người từ các tỉnh lân cận như Phú Yên, Ninh Thuận, Lâm Đồng, Đắk Lắk... cũng rầm rộ đổ về Khánh Hiệp. Trước tình trạng bát nháo, xô bồ đó, chính quyền địa phương phải tiến hành cho dân quân, công an đảm bảo an ninh trật tự. Huyện Khánh Vĩnh cũng đã cho phép Hội Chữ thập đỏ huyện lập các đội giữ xe, vệ sinh, bán vé vào bãi tắm. Còn nhớ khi ấy, giá vé vào khu vực "suối thần" là 500 đồng/người...

Dân làng tắm giặt, sinh hoạt bên mạch nước thiêng của buôn làng mình.
Dân làng tắm giặt, sinh hoạt bên mạch nước thiêng của buôn làng mình.

2. Đó là những chuyện về mạch nước thiêng ở thôn Hòn Lay mà người viết tiếp cận hơn 10 năm trước. Bây giờ trở lại, thật bất ngờ khi biết mạch nước từng gây nhiều phiền toái cho người bản xứ lại là cứu tinh cho dân làng thôn Hòn Lay, giúp họ thoát khỏi cái cảnh đói nước, giúp họ được lúa đầy bồ, đồng ruộng tươi tốt trong khi nhiều buôn làng khác, chỉ riêng được dồi dào nguồn nước uống thôi đã là điều mơ ước.

Mới đây, trước khi trở lại thôn Hòn Lay, chúng tôi đi qua nhiều buôn làng ở huyện Khánh Vĩnh để rồi ghi nhận cuộc sống khốn khó của người dân ở các xã Khánh Bình, Khánh Hiệp, Sơn Thái... khi thiếu nước sinh hoạt và nước sản xuất trầm trọng. Anh Cao Minh Gòn, nguyên Xã đội trưởng xã Khánh Hiệp cho biết 2 năm rồi trời không mưa, thời tiết ngày càng khắc nghiệt, suối cạn dòng đã khiến bà con người Raglai ở địa phương phải oằn mình, chật vật, dè sẻn đến cả nước dùng trong ăn uống.

Chị Lý Thị Kim (công an viên thôn Hòn Lay), thở dài nói trong 2 năm qua, kỳ thực trời cũng có mưa nhưng chỉ là những cơn mưa rào không thấm vào đâu: "Khánh Vĩnh là huyện miền núi của tỉnh Khánh Hòa, giáp với vùng rừng của các tỉnh Lâm Đồng-Đắk Lắk.

"Trái với suy nghĩ của nhiều người huyện miền núi có nhiều cây rừng, có hệ thống sông suối dày đặc (sông Chò-PV) nên rất mát mẻ, nhưng “trái ngang” ở chỗ gần 2 năm qua bà con phải oằn mình với cái nắng gay gắt, oi nồng. Bà con sống khổ sở với những con sông trơ đáy, cùng  nhiều giếng nước cạn khô. Chỉ ở Hòn Lay, dân làng mới có nước dư dả mà dùng".

Trên đường đưa tôi ra khu vực "suối thần" Hòn Lay ngày nào, ông Cao Minh Tuấn, Phó bí thư Đảng ủy xã Khánh Hiệp tâm sự như thế. Cái cảnh bát nháo xô bồ, khu vực ngày trước ô uế nghiêm trọng vì bị con người ta chen chúc tắm táp xả thải nay nhường chỗ cho khu du lịch khang trang với bể tắm tươi mát. Tưởng rằng anh Y'Blí, chủ nhân mảnh đất nơi tọa lạc con "suối thần" ngày nào đã ăn nên làm ra sau những "khổ đau", tôi vào chúc mừng thì được biết vợ chồng Y'Blí đã bán mảnh đất ấy cho một doanh nghiệp địa phương.

Số tiền mà Y'Blí bán cho doanh ngiệp được bao nhiêu, tôi không rõ. Chỉ biết lúc ấy, người mừng vì mua được "mạch nước thần" với giá rất rẻ, mà người bán là vợ chồng Y'Blí đang lúc rầu lo bởi khoản nợ vay đầu tư trồng 300 gốc keo trên diện tích 500m2 có "suối thần" tọa lạc bị người ta giẫm nát... có tiền để trang trải nợ nần!

"Y'Blí bán đất cho doanh nghiệp, doanh nghiệp rào chắn lại xây hồ kinh doanh thì người làng lấy nước dùng và tắm giặt ở đâu?". Ông Tuấn trả lời rằng khu vực này có 2 mạch suối nóng, mạch còn lại nằm phía ngoài khu du lịch, bà con vẫn ra đó tắm giặt, lấy nước uống ngày ngày...

Đúng như ông Tuấn nói, bỏ lại sau lưng lối vào khu du lịch tắm khoáng nóng, đi một đoạn chưa đầy 100m, tôi thấy khu sinh hoạt tắm giặt, hứng lấy nước uống của người Ê-đê bản địa, nằm bên một cây cổ thụ với cội rễ u nần. Lúc này hơn 5 giờ chiều, sau ngày dài oi bức, nhiều trẻ em, thanh niên, người làng đổ ra đây rất đông. Ai ra bến tắm nếu không mang chai lọ để đựng nước uống thì mang ca nhựa để múc nước tắm.

Lại gần, tôi thấy khu vực nơi có mạch nước tuôn trào từ lòng đất, để giữ vệ sinh, người làng xây bể ximăng bao quanh. Không chỉ có dân của hai làng Y Bảo và Y Nhum (hai làng này thuộc thôn Hòn Lay), dân của các thôn làng khác ở Khánh Hiệp như thôn Ba Cẳng, thôn Soi Mít, thôn Cà Thiêu.... cũng qua "tắm ké" và lấy nước về dùng.

Khu vực suối nước nóng ngày trước nay nhường chỗ cho những bể tắm khang trang.

Khu vực suối nước nóng ngày trước nay nhường chỗ cho những bể tắm khang trang.

3. Hơn 10 năm trước, khi đến suối thần ở thôn Hòn Lay, tôi không dám chen chân trầm mình trong vũng nước nóng nhung nhúc người, nói chi uống. Bây giờ sự yên bình trở lại, tôi thử vốc một ngụm nước nóng đưa lên mặt để biết mùi vị ra sao thì vẫn thấy mùi lưu huỳnh tanh tanh phả nồng nặc như ngày nào...

Thấy tôi có vẻ ái ngại, già làng Y Nhum, nguyên là Phó chủ tịch xã Khánh Hiệp, nhà ở gần mạch nước bảo nước lúc mới lấy đậm mùi lưu huỳnh nhưng để qua đêm thì mùi bay đi, uống thơm ngọt lắm "Ở làng mấy chục năm rồi bà con chỉ uống suối nước nóng, uống rồi quen, không uống nước lấy ở suối nước mát được. Nước suối nóng uống ngon lại chữa bệnh nữa đó" - già Y Nhum, tiết lộ.

- Hồi suối nước nóng được người gọi là "suối thần", người ta đồn suối chữa được nhiều bệnh nan y, nhiều người nhờ uống nước lâu dài mà hết bệnh ung thư, thưa già? Nếu không vậy nước suối nóng chữa được những bệnh gì?

- Ồ, làm gì chữa được ung thư, già làng Y Nhum cười bảo. Nhiều người bị ung thư bác sĩ chữa không được phải trả về, nước suối làm sao chữa được? Nước suối nóng cũng không chữa được bệnh gan, bệnh thận gì đâu. Nhưng nó chữa bệnh ngoài da rất hay. Uống vô đường ruột khỏe. Ở các làng khác có người đau người bệnh đường ruột, bao tử này nọ chứ ở Hòn Lay, bà con nhờ uống nước suối nóng quanh năm nên không ai bị những bệnh đó!

Như nhiều cán bộ xã Khánh Hiệp, già làng Y Nhum bảo rằng hai năm qua, trong lúc các làng khác "đói" nước sinh hoạt và sản xuất thì dân làng Hòn Lay vẫn sống khỏe nhờ mạch nước nóng tuôn ra chưa bao giờ ngừng. Đứng bên dòng chảy của suối nước nóng, tay chỉ về phía dưới, nơi có ruộng lúa tốt tươi đang thì con gái, già Y Nhum cho biết cây lúa sống được cũng nhờ mạch nước nóng "Nắng mưa gì thì suối nước nóng cũng tuôn chảy đều đặn, không nhiều mà cũng không vơi. Nhờ nước suối nóng mà dân làng Hòn Lay trồng lúa một năm đến 3 vụ, vụ nào cũng tốt tươi, cho năng suất rất cao" - già y Nhum, giọng hớn hở.

Theo ghi nhận của chúng tôi, xã Khánh Hiệp có ít nhất 5 mạch nước nóng được tìm thấy. Nhưng mạch nước "chuẩn" nhất là ở thôn Hòn Lay. Theo ông Cao Minh Tuấn, gọi là chuẩn vì mạch nước này không quá nóng, gần đường đi, nước chảy mạnh, đều.

Được biết trước dự tính của nhiều doanh nghiệp trong việc sử dụng nguồn nước nóng kinh doanh nước đóng chai, để bảo vệ nguồn tài nguyên trên, nhiều năm qua chính quyền huyện Khánh Vĩnh đã nghiêm cấm mọi hành vi khoan sâu vào mạch nước. Đây cũng chính là lý do mà vào năm 2004, giữa lúc Khánh Hiệp nổ ra vụ sốt "suối thần" thôn Hòn Lay, huyện Khánh Vĩnh đã tiến hành đình chỉ, bắt khôi phục nguyên trạng việc chặt cây rừng, tháo nước chặn dòng chảy của một mạch suối nước nóng và xây đắp hồ của một hộ dân để kinh doanh ở làng Amazon, cách suối nước nóng ở thôn Hòn Lay khoảng 4km.

N.Thành Dũng

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…