Tổ chức Hồi giáo cực đoan ISIL chiếm thành phố thứ 3 ở Iraq:

LHQ và nhiều nước sơ tán nhân viên khỏi Baghdad

Cùng với tuyên bố hành quyết 1.700 binh sĩ chính phủ, hôm 16/6, tổ chức cực đoan Nhà nước Hồi giáo Iraq và Cận Đông (ISIL) đã chiếm tiếp thành phố Tal Afar, nằm cách thủ đô Baghdad 420km về phía Tây. Việc giành quyền kiểm soát của ISIL đối với các thành phố quan trọng của Iraq từ Mosul tới Tikrit và nay là Tal Afar đã khiến cộng đồng quốc tế lo ngại. Liên Hợp Quốc (LHQ) và nhiều nước đã sơ tán nhân viên khỏi Baghdad, còn Mỹ thì quyết định cử lực lượng đặc nhiệm và đang cân nhắc việc đưa máy bay không người lái tới Iraq để đối phó với ISIL.

18/06/2014 10:24

Cảnh báo của LHQ

Trong một thông báo được phát đi chiều 16/6, phó phát ngôn viên LHQ Farhan Haq cho biết, 58 trên tổng số 200 nhân viên LHQ tại Iraq đã tạm thời sơ tán sang thủ đô Amman của Jordan và dự kiến sẽ trở lại Arbil, thủ phủ khu tự trị của người Kurd tại Iraq, khi các điều kiện an ninh cho phép.

Riêng phái bộ của LHQ thì vẫn tiếp tục bám trụ và cùng các cơ quan khác của LHQ và các đối tác chịu trách nhiệm cung cấp các hỗ trợ gồm nước sạch, lương thực và nhu Qyếu phẩm cho hơn 100 gia đình tị nạn người Iraq sơ tán từ phía Bắc nước này tới Arbil và Dohuk thuộc khu vực của người Kurd.

Trước đó, Australia và Mỹ cũng bắt đầu rút nhân viên sứ quán của mình khỏi thủ đô Baghdad . Bộ Ngoại giao Bahrain thì triệu hồi Đại sứ Salah Al Maki cùng các nhân viên ngoại giao về nước. Trong khi đó, Ngoại trưởng Jordan Nasser Judeh cho biết, quân đội nước này đã được đặt trong tình trạng báo động cao và sẵn sàng bảo vệ đất nước khỏi các tác động của cuộc giao tranh tại Iraq .

Theo nhận định của giới phân tích, tình hình ở Iraq hiện đã vượt quá tầm kiểm soát của lực lượng an ninh nước này. Chiều tối 16/6, các chiến binh của ISIL đã giao tranh dữ dội với quân đội chính phủ tại Romanah, một ngôi làng gần biên giới giáp Syria tại tỉnh Anbar và chiếm đóng thành phố Tal Afar, nằm cách thủ đô Baghdad 420km về phía Tây Bắc.

Quân đội chính phủ Iraq đã cử 500 binh sĩ tới thành phố này và lên kế hoạch chiếm lại thành phố từ tay ISIL nhưng đến nay vẫn chưa thành công. Trước đó, quân đội và cảnh sát Iraq đã đẩy lùi được cuộc tấn công của các chiến binh ISIL nhằm giành quyền kiểm soát một phần thành phố miền Trung Baquba... Về phía ISIL, tổ chức này tiếp tục có những hành động quá khích và hung bạo hơn.

Trong một tuyên bố được đưa ra sáng 17/6, ISIL còn khẳng định đã hành quyết khoảng 1.700 binh sĩ thuộc quân đội chính phủ. Thậm chí, ISIL còn cho đăng tải trên mạng những bức ảnh cho thấy chiến binh của nhóm này đang sát hại hàng chục binh sĩ quân đội chính phủ ở thành phố Tikrit, quê hương của cố Tổng thống Saddam Hussein.

Chiến binh của ISIL đứng gác tại một trạm gác mà tổ chức này mới dựng lên sau khi chiếm đóng được thành phố Mosul hôm 11/6. Ảnh: Reuters.

Sự cân nhắc của Mỹ

Trước những diễn biến ngày càng phức tạp ở Iraq, hôm 16/6, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã họp khẩn với toàn bộ nhóm cố vấn an ninh quốc gia để thảo luận về mối đe dọa từ các phần tử nổi dậy Hồi giáo dòng Sunni đối với Iraq. Đồng thời, ông Barack Obama cũng tuyên bố sẽ triển khai khoảng 300 binh sĩ tới Iraq để bảo vệ các lợi ích của Mỹ tại đây.

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cho biết, không kích bằng máy bay do thám không người lái (UAV) có thể là một lựa chọn để chống lại ISIL. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào kết quả các cuộc tham vấn của Tổng thống với nhóm cố vấn an ninh quốc gia. Hiện Washington đã triển khai một tàu sân bay đến vịnh Ba Tư. Đồng thời, Mỹ cũng đang tìm cách gặp gỡ và thảo luận với Iran về tình hình Iraq .

Và nỗi lo của cộng đồng quốc tế

Báo cáo từ các cơ quan tình báo cho hay, ISIL là một tổ chức Hồi giáo thuộc dòng Sunni, luôn có ác cảm và chống đối lại dòng Hồi giáo Shiites và chính phủ các nước phương Tây. Hiện nay, hoạt động của ISIL không chỉ có ở Iraq mà còn được mở rộng tại nhiều quốc gia khác trong khu vực Trung Đông.

Riêng ở Syria, nơi xảy ra nội chiến trong gần 3 năm qua, các chiến binh của ISIL đã tham chiến cùng với thành viên của Mặt trận Hồi giáo chống lại Quân đội Syria Tự do và hai bên từng có nhiều cuộc đọ súng đẫm máu ở quanh thành phố Aleppo hồi tháng 1 vừa qua. Các con số thống kê từ cơ quan tình báo Mỹ cho biết, thành viên của ISIL vào khoảng 5.000 người. Hiện tại, nắm quyền chỉ huy ở ISIL là Abu Bakr al-Baghdadi. Tên này ở độ tuổi ngoài 30 nhưng đã được các thành viên ISIL tung hô là “một chỉ huy trên chiến trường và có tầm nhìn chiến thuật”.

Đáng chú ý là dưới sự chỉ huy của Abu Bakr al-Baghdadi, ISIL đã nhận được sự hậu thuẫn của hàng ngàn chiến binh Hồi giáo ở Syria và Iraq, trong đó có nhiều người phương Tây. Theo nhà phân tích Brian Fishman của New America Foundation, ISIL hiện có khoảng 900 chiến binh nước ngoài là người châu Âu. Những người này đã được dạy, đào tạo cách sử dụng vũ khí hiện đại và chiến dịch du kích. Nhiều chiến binh người Tresnia, Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia Arab khác cũng tham gia ISIL.

Chính vì thế mà các chính phủ phương Tây rất lo sợ về việc tổ chức này sẽ dùng chính các thành viên người phương Tây đã bị quy tụ để tiến hành các cuộc tấn công ở nước ngoài. Điều này đang có nguy cơ trở thành sự thật nhất là khi các công dân Anh gốc Iraq đang chiến đấu trong hàng ngũ của ISIL tại Syria và Iraq đã lên tiếng đe dọa sẽ tiến hành tấn công khủng bố thủ đô London của Anh

Phan Hiển