Khi đề cập đến công tác hồ sơ nghiệp vụ trong lực lượng Công an, mỗi cán bộ, chiến sĩ đều nhận biết đó là một đơn vị chuyên trách lưu trữ, tra cứu tàng thư đáp ứng yêu cầu công tác xác minh những thông tin phục vụ công tác đấu tranh phòng chống các loại tội phạm, bảo vệ nội bộ, xây dựng và phát triển Đảng... Đó chỉ là những nét khái quát, còn thực tế đằng sau công tác nghiệp vụ hồ sơ là nhiều câu chuyện đậm tính nhân văn gắn liền với chiến công thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ không trực tiếp điều tra, truy bắt tội phạm... Chuyện kể của cán bộ chiến sĩ Phòng Hồ sơ nghiệp vụ (PV27)- Công an tỉnh Khánh Hòa được ghi lại trong bài viết này là một minh chứng cụ thể.
1. Gần 58 tuổi đời, 35 năm trong lực lượng Công an, Thượng tá Nguyễn Văn Sang - Phó trưởng Phòng PV27 - Công an tỉnh Khánh Hòa đã có 32 năm gắn bó với công tác hồ sơ nghiệp vụ. Đến giờ chỉ còn chục tháng nữa là được nghỉ hưu, nhưng anh vẫn luôn trăn trở, tâm huyết với công việc thường nhật ở đơn vị.
Bằng lối trò chuyện thân tình pha chút dí dỏm, anh tâm sự: "Đã nặng duyên nợ với nghề này rồi nên những tàng thư căn cước, danh bản, hồ sơ lưu trữ… như "thực đơn" mỗi ngày đã thấm vào máu thịt của tôi suốt mấy chục năm qua. Trước khi nghỉ hưu, có chút trải nghiệm trong nghề mình phải dành thời gian trao đổi cho thế hệ đàn em trong đơn vị".
Ngừng một lát, anh bảo: "Nhiều người nhầm tưởng công tác hồ sơ nghiệp vụ rất đơn giản, nhẹ nhàng. Thực tế không phải vậy. Ngoài chuyện sắp xếp, lưu trữ hồ sơ cho khoa học, công tác phục vụ yêu cầu tra cứu, bảo quản mới là vấn đề đặc biệt quan tâm. Chỉ riêng tàng thư hồ sơ của chế độ cũ và hồ sơ hàng chục năm đầu sau ngày miền Nam giải phóng vốn là những mẫu giấy đã quá cũ, chất liệu giấy nhiều trang xơ vữa, ố vàng theo dòng chảy thời gian và biến động thời tiết cần phải xử lý hóa chất, nên mỗi khi cần tra cứu, cán bộ chiến sĩ đơn vị phải mang khẩu trang để… phòng ngừa các bệnh về đường hô hấp".
Cán bộ chiến sĩ Phòng PV27 Công an tỉnh Khánh Hòa tra cứu và nhận dạng vân tay bằng thiết bị công nghệ.
Cùng thâm niên trong nghề như Thượng tá Sang còn có Thượng tá, Phó trưởng phòng Nguyễn Văn Thản. Thượng tá Thản tâm sự: "Ngoại trừ một số cán bộ chiến sĩ được tuyển dụng từ hệ dân sự từ các trường đại học chuyên ngành văn thư lưu trữ, hầu hết những anh em gốc công an đều vừa học, vừa làm, người trước trao đổi kinh nghiệm cho người sau theo kiểu "cầm tay, chỉ việc". Thế nhưng, ngoài những thao tác thường xuyên từ kiểm tra, tiếp nhận, đăng ký hồ sơ, tài liệu đến sắp xếp, phân loại, bổ sung thông tin, khai thác hồ sơ chỉnh lý biên tập, cập nhật thông tin vào cơ sở dữ liệu…mỗi năm đơn vị tiếp nhận, phục vụ từ bảy chục đến chín chục ngàn yêu cầu tra cứu, trao đổi thông tin nghiệp vụ.
Dù quân số còn quá mỏng so với yêu cầu thực tế về nhiệm vụ công tác, nhưng bất kể nửa đêm, mờ sáng, khi các đơn vị nghiệp vụ cảnh sát - an ninh cần tra cứu khẩn thông tin để phục vụ công tác điều tra, truy xét, đấu tranh khám phá án… anh em đều thực hiện kịp thời, chính xác".
2.Có những đối tượng tội phạm "cáo già", từng vào tù ra tội nên ít nhiều cũng có những trải nghiệm để đối phó với điều tra viên khi bị bắt lần sau ở một địa bàn xa xôi khác. Từ những tàng thư căn cước tội phạm đã được bảo quản rất cẩn trọng, những người làm công tác hồ sơ nghiệp vụ đã góp phần lật tẩy hành tung đối tượng.
Lật cuốn sổ tay công tác, Thượng tá - Trưởng phòng Ngô Thái Sơn cho biết, cuối tháng hai năm ngoái, một mũi trinh sát vây bắt một nghi can "ăn bay" tài sản của du khách nước ngoài trên đường phố. Khi đối mặt điều tra viên, hắn chỉ khai là Nguyễn Thanh Sơn, 40 tuổi, quê ở Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, sống lang thang nhiều nơi từ bé nên chẳng biết ai là bố mẹ. Thấy đối tượng có nhiều dấu hiệu dối trá nên cảnh sát hình sự đã đề nghị Phòng PV27 Công an Khánh Hòa thu thập vân tay, phối hợp Cục hồ sơ nghiệp vụ cảnh sát (C53) thuộc Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm tra cứu tàng thư căn cước tội phạm. Điều bất ngờ đã xảy ra: Sau khi nhận dạng, vân tay của Nguyễn Thanh Sơn trùng khớp với vân tay của Dương Đình Hải, biệt danh Hải Bắc, 41 tuổi, trú ở xã Kỳ Phong, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh.
Từ năm 1991 đến khi bị bắt lần này, Hải Bắc đã sáu lần bị Công an huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh; Công an quận Thủ Đức, quận Bình Thạnh, Tp HCM; Công an Tp Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa bắt giữ về tội trộm cắp tài sản với tổng hình phạt 10 năm tù. Trước chứng cứ do cơ quan hồ sơ nghiệp vụ cung cấp, Nguyễn Thanh Sơn đã phải khai nhận sự thật.
Thượng tá Thản nhớ lại: Cách đây hơn một năm, kẻ gian phá khóa cửa xe ôtô du lịch 12 chỗ ngồi của Trung tâm điều độ hệ thống điện miền Trung đỗ phía trước một khách sạn ở phố Hoàng Hoa Thám, phường Lộc Thọ, Tp Nha Trang để trộm cắp hai laptop, một máy ảnh và ba thiết bị chuyên dụng ngành điện trị giá hơn ba tỷ đồng. Trong lúc các kỹ sư, nhân viên trong tổ công tác đang lo ngại kẻ trộm phá dỡ thiết bị để bán phế liệu thì Công an Tp Nha Trang vào cuộc. Từ một số dấu vết thu được tại hiện trường, Phòng PV27, Công an tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Cục C53 - Bộ Công an tra cứu tàng thư căn cước can phạm bằng thiết bị hiện đại và đã "điểm mặt, chỉ tên" thủ phạm là Huỳnh Ngọc Thuận, trú ở hẻm 2 Nguyễn Công Trứ, phường Xương Huân, Tp Nha Trang.
Ngoài một lần bị đưa đi trường giáo dưỡng hai năm, trong lý lịch của Thuận có hai tiền án về tội trộm cắp tài sản và hiện hắn đang bị Công an Tp Nha Trang truy nã về tội danh này. Từ thông tin nêu trên, các trinh sát hình sự ráo riết truy bắt thủ phạm, kịp thời thu hồi tài sản và thiết bị chuyên dụng. Gần đây nhất, vào ngày cuối cùng của năm 2013, khi tra cứu thông tin đối tượng theo đề nghị của Công an Tp HCM trước khi xử lý hành chính Nguyễn Sĩ Minh Thắng, 32 tuổi, đăng ký thường trú ở xã Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh, Tp HCM, nhưng tạm trú ở phố Võ Thị Sáu, Tp Nha Trang, cán bộ Phòng PV27- Công an tỉnh Khánh Hòa phát hiện Minh Thắng là đối tượng đang bị Công an TP Cam Ranh truy nã nên đã khẩn báo cho cảnh sát truy nã tội phạm bắt giữ đối tượng.
Và tra cứu tàng thư hồ sơ, căn cước can phạm.
Một trong những câu chuyện thấm đẫm chất nhân văn đã được cán bộ chiến sĩ Phòng PV27- Công an tỉnh Khánh Hòa viết nên bằng tấm lòng của mình là câu chuyện: Gần đây, qua tra cứu tàng thư hồ sơ của chế độ cũ để hỗ trợ Ban chủ nhiệm chương trình "Như chưa hề có cuộc chia ly" của VTV tại Tp Hồ Chí Minh, anh em đã tìm ra ông Nguyễn Đình Tài, 82 tuổi, quê ở làng Lê Xá, xã Vĩnh Sơn, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị đang được hai người em là Nguyễn Đình Lương, Nguyễn Thị Lưu tìm kiếm sau hơn 60 năm thất lạc. Không chỉ có thế, những người lính ở Phòng PV27- Công an tỉnh Khánh Hòa còn góp phần minh oan cho nhiều trường hợp cán bộ, đảng viên bị kẻ xấu vu cáo, hỗ trợ cho các đơn vị nghiệp vụ an ninh, tổ chức - kiểm tra Đảng làm tốt công tác bảo vệ nội bộ, bổ nhiệm cán bộ đủ tiêu chuẩn chính trị…
3. Cũng như những đơn vị khác trong lực lượng Công an, để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, từ nhiều năm qua, lãnh đạo Phòng PV27 Công an tỉnh Khánh Hòa không chỉ thường xuyên đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị tư tưởng, xây dựng lực lượng, mà còn nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ pháp luật cho cán bộ, chiến sĩ bằng nhiều giải pháp: bồi dưỡng kiến thức, trao đổi kinh nghiệm thực tế, xác lập kế hoạch, chương trình hành động khoa học, hiệu quả. Đặc biệt, tập thể đơn vị luôn đoàn kết, vượt khó, chú trọng đẩy mạnh phong trào "CAND học tập, thực hiện 6 điều Bác Hồ dạy" gắn kết với các cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh - CAND vì nước quên thân, vì dân phục vụ", "CAND chấp hành nghiêm điều lệnh - xây dựng nếp sống văn hóa vì nhân dân phục vụ"… tạo sự chuyển biến tích cực từ nhận thức đến thành hành động cụ thể của mỗi cán bộ, chiến sĩ, từ đó xây dựng nên một đội ngũ có phẩm chất đạo đức tốt, năng động trong mọi điều kiện, tình huống…
